Аллоҳ таоло бизларни рўза тутишга буюрган: “Эй, имон келтирганлар! Сизлардан олдинги (уммат)ларга фарз қилингани каби сизларга ҳам рўза тутиш фарз қилинди, шояд (у сабабли) тақволи бўлсангиз” (Бақара, 183).
Бошқа оятда: “Агар билсангиз, рўза тутишингиз (фидя бериб тутмаганингиздан) яхшироқдир”, деб марҳамат қилган (Бақара, 184).
Ҳар йили бизлар йилнинг энг яхши ойи рамазонга ошиқамиз, ундаги ибодат лаззатини ҳис этиб, катта қизиқиш билан қарши оламиз. Чунки рўзанинг дунёдаги фойдаларини ҳамда охиратда унинг сабабидан олинадиган неъматларни англаб етган мўмин, бу ойни интиқ кутиши шубҳасиз.
Баъзилар эса, рўзада камроқ сигарет чекишларидан ёки озроқ ейишларидан малолланади. Аслида улар бу ибодатнинг ҳаловатини сезишмайди.
Мана шундай ҳолатга тушмаслик учун улуғ неъмат бўлган рўзанинг руҳимизга, танамизга, соғлигимизга фойдаларини билишимиз керак.
Мутахассислар ҳужайраларни асровчи омил, вируслар, бактерияларни йўқ қилишда рўзани энг фойдали муолажа деб топишди.
Айрим давлатларда фақат рўза билан даволайдиган махсус муолажа марказлари, уларда замонавий тиббиёт даволаши қийин бўлган, лекин рўза тутиш билан қисқа муддатда шифо топаётганлар борлиги бу фикрга яққол далилдир.
Рўза ва тан қуввати
Тадқиқотчилар фикрича, рўза тутган инсоннинг қувват даражаси энг юқори бўлар экан. Рўзадор инсон жасадида ўзи сезмаган кўп ўзгаришлар содир бўлади. Шайтон васвасаси камайгани боис инсоннинг қуввати ошади.
Жисмда қувватнинг ўндан бир қисмидан кўпроғи овқатни чайнаш, ҳазм қилиш пайтига сарфланади. Рўза ҳолатида бундай қувват сарфининг йўқолиши, инсонга роҳат ва ҳушёрлик бағишлайди. Тежалган қувват жисмни зарарли моддалардан, кераксиз қолдиқлардан тозалашга сарфланади.
Зарарли моддалар
Шифокорлар инсон ҳаётига хавфли моддаларни фақат рўза тутиб, ейиш-ичишни чеклаш орқали бартараф этиш мумкинлигини айтишади. Ичимлик суви ва ҳаводан оксидлар, карбон, қўрғошин ва олтингугурт каби заҳарли моддаларни ютамиз. Бу эса танага оғир юк бўлиб инсонни заиф ва ланж, фикрини тарқоқ қилади. Натижада сурункали касалликлар пайдо бўлади.
Руҳан тетик бўламиз
Рўзанинг кучли руҳий беқарорликни масалан, ақлий толиқиш каби изтиробни даволовчи улкан қудрати бор. Бунда рўза бош мияга ҳамда мия ҳужайраларига дам беради ва айни шу вақтда тана ҳужайраларини зарарли моддалардан тозалашга киришади.
Рўза турди мусибат, қийинчиликларга сабр қилишда ҳамда тушкунликларга қарши туришда ёрдам беради. Шунингдек, рўза уйқуни яхшилаб, руҳий ҳолатни тўғри йўналтиради. Қондаги зарарли моддалар чиқариб ташлангач, бош мия ҳужайралари тозаланади. Натижада мия тафаккур қилишга кўпроқ куч топади.
Тадқиқотчилар 85 фоиз касалликлар тоза бўлмаган йўғон ичак ҳамда ифлос қондан келиб чиқишини таъкидлашган. Рўза эса ошқозон, йўғон ичак, ингичка ичакни зарарли моддалардан тозалаб, аъзоларга ёрдам беради.
ФАЙЗО
тайёрлади.
Қоҳира шаҳрида бўлиб ўтаётган анжуман асосий қисмида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари маъруза қилдилар. Шунингдек, Миср муфтийси Назир Муҳаммад Айёд, Миср Вақфлар вазири Усома Азҳарий, Халқаро Ислом фиқҳи академияси бош котиби доктор Қутб Мустафо Сано, Ал-Азҳар шайхи вакили Шайх Айман Абдулғаний, Мусулмон олами уюшмаси Бош котиби ўринбосари доктор Абдурраҳмон ибн Абдуллоҳ аз-Зайд ва Абу-Даби Ислом ишлари раиси, доктор Умар Ҳабтур ад-Дариъий кабилар нутқ қилдилар.
Муфтий ҳазратлари муҳокама қилинаётган оила, аёллар ҳуқуқи ва фарзанд тарбияси масаласи ғоят долзарб эканига урғу қаратдилар. Хусусан, турли минтақаларда оила институти инқирозга юз тутаётгани, ёшларнинг оила қуришга қизиқиши пасайиб, ажрашишлар сони ортиб бораётгани жиддий хавотир уйғотаётгани таъкидланди. Қайд этилишича, бу синов бутун инсоният олдида турган умумбашарий муаммога айланмоқда.
Шу муносабат билан Муфтий ҳазратлари томонидан бир қатор долзарб таклифлар илгари сурилди:
– Қўшма фатво ишлаб чиқиш: илмий асосланган ҳамда илғор тажрибаларни ўзида жамлаган қўшма фатво ишлаб чиқиш зарурлиги маълум қилинди. Ушбу ҳужжатни турли тилларга таржима қилиб, ОАВ, рақамли платформалар, маърифий тадбирлар ва жума хутбалари орқали кенг жамоатчиликка етказиш таъкидланди.
– Ёшларни оилага тайёрлаш дастурлари: турмуш қуриш остонасида турган ёшларнинг диний, миллий ва ижтимоий масъулиятини юксалтиришга қаратилган махсус курслар ва психологик-маърифий маслаҳат дастурларини йўлга қўйиш таклиф этилди.
– Фатво марказлари ва ОАВ ҳамкорлиги: миллий қадриятлар ва исломий таълимотларни ёшларга замонавий, таъсирчан усулларда етказиш учун фатво марказлари билан ОАВ ўртасидаги ҳамкорлик лозимлигига эътибор қаратилди.
Шу ўринда, Ўзбекистонда мазкур йўналишларда амалга оширилаётган тизимли ислоҳотлар ҳам баён қилинди.
Халқаро анжуман иштирокчилари Муфтий ҳазратлари томонидан илгари сурилган таклифларни қўллаб-қувватлаб, юртимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар, оила институтини мустаҳкамлаш борасидаги ишларга юқори баҳо бердилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати