Меҳрибон ва Раҳмли Аллоҳ номи билан (бошлайман).
“(Эй Муҳаммад!) Албатта, Биз Сизга Кавсарни ато этдик. Бас, Раббингиз учун (беш вақт ёки Қурбон ҳайити учун) намоз ўқинг ва (туя) сўйиб қурбонлик қилинг! Албатта, ғанимингизнинг ўзи (барча яхшиликлардан) маҳрумдир” (Кавсар сураси).
“(Эй Муҳаммад!) Албатта, Биз Сизга Кавсарни ато этдик”. Ибн Аббос розийаллоҳу анҳумо ва бошқа муфассирлардан қилинган ривоятларга кўра, оятдаги “Кавсар”дан мурод – кўп яхшилик, шу жумладан, Қуръони карим нубувват, илм, ҳикматдир. Ёки бу Қуръон фазилати туфайли берилган кўп яхшиликлардир.
Албатта, у Пайғамбаримиз алайҳиссалом ўз ҳадисларида таъкидлаганларидек, Аллоҳ таолонинг Набий алайҳиссаломга махсус инъом этган ва ажойиб сифатларга эга бўлган жаннатдаги дарёси ҳамдир.
“Бас, Раббингиз учун (беш вақт ёки Қурбон ҳайити учун) намоз ўқинг ва (туя) сўйиб қурбонлик қилинг! Албатта, ғанимингизнинг ўзи (барча яхшиликлардан) маҳрумдир”.
Имом Замахшарий ва Имом Насафий келтиришича, “кавсар” араб тилида “кўплик” сўзининг ўзаги бўлган “касра”нинг “фавъал” вазнидаги шаклидир. Кўпликнинг муболаға даражасини ифодалайди. Яъни, Пайғамбаримиз алайҳиссаломга оламлар Рабби кўплигининг чегараси бўлмаган, икки дунёда ҳеч кимга берилмаган даражадаги яхшиликлар берган.
У зот учун икки яхшилик жам бўлган:
– энг улуғ ва мўл-кўл неъматларга эришиш;
– ато қилувчиларнинг энг Карамлиси ва неъмат берувчиларнинг энг Улуғидан ушбу яхшиликларни қабул қилиб олиш.
Демак, Набий алайҳиссалом мана шундай неъматлар билан у зотни иззат қилган, шарафли айлаб, халойиқнинг миннатидан сақлаган Парвардигорига ибодат қиладилар ва Аллоҳнинг розилиги учун қурбонликни бажо келтирадилар.
Мана шундай васфга эга Набий алайҳиссаломнинг зикри минбар ва минораларда, ҳар бир олим ва зикр қилувчининг тилию дилида дунё тургунча жорийдир. У зотнинг зикри Аллоҳнинг зикри билан бирлашади. Охиратда эса у зот учун таърифу тавсифга сиғмайдиган неъматлар бор.
Албатта, “кўп яхшилик”ларнинг аввалида Қуръони карим туради. Чунки илму ҳикмат, нубувват ва у зотга берилган бошқа барча яхшиликлар Қуръони каримда мужассам. У, Имом Замахшарий таърифлаганидек, чегараси бўлмаган даражадаги яхшиликнинг айнан ўзидир. Қолаверса, яхшиликларнинг барчасини жамлаган Қуръон билан қўлга киритиладиган яхшилик ҳам абадий давом этади, чегараланиб қолмайди.
Жўрабек ОМОН ўғли
тайёрлади.
"Ҳидоят" журналининг 2023 йил 4-сонидан олинди
Тинчлик, бағрикенглик ва илм-маърифат йўлини бирлаштирган I Халқаро ислом цивилизацияси форумида 40 дан ортиқ давлатдан 300 га яқин хорижий олимлар, сиёсат, маданият ва дин арбоблари ислом цивилизациясининг асл моҳиятини бутун дунёга англатишни мақсад қилган.
Форумда сўзга чиққан Мусулмонлар Жаҳон Лигаси Бош котиби Муҳаммад бин Абдулкарим ал-Исса Ўзбекистонни ислом цивилизациясининг энг ёрқин илм-маърифат ўчоқларидан бири сифатида эътироф этиб, буюк алломалар меросини замонавий тараққиёт билан уйғунлаштириш инсониятнинг умумий келажаги учун стратегик аҳамият касб этишини таъкидлади. Шунингдек, ислом цивилизациясининг тарихий марказларини қайта англаш ва уларнинг илмий меросини замонавий тараққиёт билан уйғунлаштириш глобал аҳамиятга эга вазифага айланганини таъкидлади.
Муҳаммад бин Абдулкарим ал-Исса, Мусулмонлар Жаҳон Лигаси бош котиби (Саудия Арабистони)
Аввало, ушбу анжуман ислом цивилизациясининг буюк ёдгорликларидан бири бўлган, мусулмон меросининг порлоқ саҳифалари мужассам юртда ўтаётгани алоҳида аҳамиятга эга.
Бу заминнинг исломий мероси ҳақида узоқ тўхталиб ўтирмайман. Чунки у бутун ислом оламида юксак эътироф этилган ва тарихимиз фахрларидан бири сифатида тилга олинади.Ўзбекистон Марказий Осиёдаги энг буюк ислом цивилизацияси давлатларидан биридир. Самарқанд — Буюк Ипак йўлининг дурдонаси, ислом меъморчилиги тараққиётида марказий ўрин тутган шаҳарлардан бири ҳисобланади.
Бухоро эса ислом тарихи саҳифаларида энг буюк илм марказларидан бири сифатида муҳрланган. Бу шаҳар умматнинг энг улуғ алломаларидан, ҳадис илмининг амири, Шайхул ислом, ҳофизлар имоми, буюк муҳаддис Муҳаммад ибн Исмоил Бухорий раҳматуллоҳи алайҳнинг муборак номи билан чамбарчас боғлиқдир.
Ислом цивилизацияси илм-маърифат ва юксак қадриятлар асосида барпо этилган. Шу боис у инсоният тарихида маърифатпарварликнинг энг юксак намуналаридан бири бўлди.
Бошқа халқлар цивилизация йўлини излаётган бир пайтда мусулмон уммати университетлар барпо этди, илмларни таржима қилди ва бутун инсониятга юксак ахлоқ фазилатларини ўргатди.
Ислом цивилизацияси тарих китобларидаги қуруқ саҳифалар эмас. У иймон илм билан уйғунлашганда тарих нур билан ёзилиши ва унинг асарлари дунё тургунча абадий яшашининг ёрқин исботидир.
Бу цивилизация инсониятга фақат муҳташам меъморий обидаларни эмас, балки бой қонунчилик, теран тафаккур ва олий ахлоқий қадриятларни ҳам мерос қилиб қолдирди.
Биз яхши биламиз ва бундан мамнунмизки, Ўзбекистон харитадаги оддий давлат эмас. У ислом цивилизацияси китобига ёзилган энг ёруғ саҳифалардан биридир.
Самарқанддан Бухорогача, Регистондан Имом Бухорий зиёратгоҳигача бўлган барча тарихий ёдгорликлар шу ҳақиқатни намоён этадики, бу замин инсоният илм-фани ва маънавий онги учун юксак зиё масканларини барпо этган буюк умматнинг меросидир.
Илм билан иймон ўртасидаги боғлиқлик ҳеч қачон сўнмайди, қолаверса, йўқолиб кетмайди ҳам. Биз илдизи пок, таъсири буюк ва манфаати абадий бўлган цивилизация — Ислом цивилизацияси ҳақида сўз юритмоқдамиз.
Ҳар бир буюк миллатнинг цивилизацион тарихи унинг кенг қамровли сарлавҳасидир.
Бугун ана шу буюк меросни ёдга олар эканмиз, бизнинг масъулиятимиз фақат ўтмиш билан фахрланишдан иборат эмас. Балки илм ва амал орқали, юксак исломий қадриятларга таянган ҳолда, цивилизация руҳини бугунги ҳаётимизда қайта жонлантиришдир.
Шу муносабат билан Ўзбекистон Республикасининг исломий, илмий ва маданий меросни қайта тиклаш, уни асраб-авайлаш ҳамда бутун дунёга танитиш борасидаги юксак саъй-ҳаракатларини алоҳида эътироф этамиз.
Бу борада муҳтарам Президент Шавкат Мирзиёев жанобларининг хизматлари беқиёсдир. Аллоҳ таоло у кишининг саъй-ҳаракатларини муборак қилсин ва улар орқали эл-юртга манфаат ато этсин.
Шунингдек, Ўзбекистоннинг ислом олами, айниқса, Ислом олами уюшмаси билан мустаҳкам алоқаларини ҳам юксак баҳолаймиз. Бу ҳамкорлик Маккаи Мукаррамада жойлашган ташкилот бош қароргоҳи билан мунтазам давом этиб келмоқда.
Биз Тошкент шаҳрида Ислом цивилизацияси марказининг очилишини ҳам ислом оламидаги энг йирик илмий ва маданий масканлардан бири сифатида юксак қадрлаймиз.
Шунингдек, Самарқанд шаҳрида Имом Бухорий ёдгорлик мажмуасининг очилганини ҳам юксак баҳолаймиз. Айниқса, ушбу марказда Имом Бухорий, Имом Термизий ва Имом Мотуридийнинг бой илмий меросини тадқиқ этишга қаратилган илмий ишлар алоҳида аҳамиятга эгадир.
Аллоҳ таоло ушбу илм масканларида хизмат қилаётган барча фидойиларга муваффақият ато этсин ва уларнинг хизматларини ажру савоб билан мукофотласин.
Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентига ушбу муҳим ва улуғ ишларга бош-қош бўлиб келаётганлари учун алоҳида дуоларимизни билдирамиз.
Аллоҳ таолодан ушбу анжуманни барча иштирокчилар учун манфаатли қилишини, ундан кўзланган эзгу мақсадлар рўёбга чиқишини сўрайман.