Меҳрибон ва Раҳмли Аллоҳ номи билан (бошлайман).
“(Эй Муҳаммад!) Албатта, Биз Сизга Кавсарни ато этдик. Бас, Раббингиз учун (беш вақт ёки Қурбон ҳайити учун) намоз ўқинг ва (туя) сўйиб қурбонлик қилинг! Албатта, ғанимингизнинг ўзи (барча яхшиликлардан) маҳрумдир” (Кавсар сураси).
“(Эй Муҳаммад!) Албатта, Биз Сизга Кавсарни ато этдик”. Ибн Аббос розийаллоҳу анҳумо ва бошқа муфассирлардан қилинган ривоятларга кўра, оятдаги “Кавсар”дан мурод – кўп яхшилик, шу жумладан, Қуръони карим нубувват, илм, ҳикматдир. Ёки бу Қуръон фазилати туфайли берилган кўп яхшиликлардир.
Албатта, у Пайғамбаримиз алайҳиссалом ўз ҳадисларида таъкидлаганларидек, Аллоҳ таолонинг Набий алайҳиссаломга махсус инъом этган ва ажойиб сифатларга эга бўлган жаннатдаги дарёси ҳамдир.
“Бас, Раббингиз учун (беш вақт ёки Қурбон ҳайити учун) намоз ўқинг ва (туя) сўйиб қурбонлик қилинг! Албатта, ғанимингизнинг ўзи (барча яхшиликлардан) маҳрумдир”.
Имом Замахшарий ва Имом Насафий келтиришича, “кавсар” араб тилида “кўплик” сўзининг ўзаги бўлган “касра”нинг “фавъал” вазнидаги шаклидир. Кўпликнинг муболаға даражасини ифодалайди. Яъни, Пайғамбаримиз алайҳиссаломга оламлар Рабби кўплигининг чегараси бўлмаган, икки дунёда ҳеч кимга берилмаган даражадаги яхшиликлар берган.
У зот учун икки яхшилик жам бўлган:
– энг улуғ ва мўл-кўл неъматларга эришиш;
– ато қилувчиларнинг энг Карамлиси ва неъмат берувчиларнинг энг Улуғидан ушбу яхшиликларни қабул қилиб олиш.
Демак, Набий алайҳиссалом мана шундай неъматлар билан у зотни иззат қилган, шарафли айлаб, халойиқнинг миннатидан сақлаган Парвардигорига ибодат қиладилар ва Аллоҳнинг розилиги учун қурбонликни бажо келтирадилар.
Мана шундай васфга эга Набий алайҳиссаломнинг зикри минбар ва минораларда, ҳар бир олим ва зикр қилувчининг тилию дилида дунё тургунча жорийдир. У зотнинг зикри Аллоҳнинг зикри билан бирлашади. Охиратда эса у зот учун таърифу тавсифга сиғмайдиган неъматлар бор.
Албатта, “кўп яхшилик”ларнинг аввалида Қуръони карим туради. Чунки илму ҳикмат, нубувват ва у зотга берилган бошқа барча яхшиликлар Қуръони каримда мужассам. У, Имом Замахшарий таърифлаганидек, чегараси бўлмаган даражадаги яхшиликнинг айнан ўзидир. Қолаверса, яхшиликларнинг барчасини жамлаган Қуръон билан қўлга киритиладиган яхшилик ҳам абадий давом этади, чегараланиб қолмайди.
Жўрабек ОМОН ўғли
тайёрлади.
"Ҳидоят" журналининг 2023 йил 4-сонидан олинди
Покистоннинг оммабоп “Discover Pakistan” телеканалида Ўзбекистонда бўлиб ўтган I Халқаро ислом цивилизацияси форуми бағишланган махсус кўрсатув эфирга узатилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Урду тилида намойиш қилинган мазкур телелойиҳа I Халқаро ислом цивилизацияси форумида иштирок этган “Discover Pakistan” ижодий жамоаси томонидан тайёрланган.
Унда форумнинг асосий натижалари, унинг халқаро аҳамияти ва Ўзбекистоннинг ислом цивилизацияси меросини асраб-авайлаш ва диний-маърифий соҳадаги ислоҳотлари хусусида сўз юритилди.
Эфир давомида форум турли мамлакатлардан келган таниқли олимлар, диншунослар, давлат ва жамоат арбобларини бир майдонга жамлаган нуфузли халқаро мулоқот платформаси сифатида эътироф этилди. Муаллиф таъкидланганидек, анжуман диний бағрикенглик, миллатлараро тотувлик, маърифий ислом ғояларини кенг тарғиб қилиш, экстремизм ва радикализмга қарши маънавий-маърифий ёндашувларни мустаҳкамлашга қаратилган долзарб ташаббусларни илгари сурди.
Кўрсатувда Ўзбекистон Президенти раҳбарлигида юртимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, буюк алломалар меросини чуқур ўрганиш, илмий тадқиқотларни қўллаб-қувватлаш ҳамда ислом маданияти ва цивилизациясига оид бой меросни халқаро майдонда тарғиб этиш борасидаги ишларга алоҳида эътибор қаратилди. Самарқанд, Тошкент ва Термиз каби илм-фан марказларининг жаҳон ислом цивилизацияси тараққиётида тутган ўрни ҳақида ҳам батафсил маълумот берилди.
Кўрсатувда форум иштирокчилари бўлган бир қатор хорижий олимларнинг интервьюлари ҳам ўрин олган. Хорижий экспертлар мазкур форум мамлакатлар ва турли халқлар ўртасидаги маданий-гуманитар ҳамкорликни янада мустаҳкамлаш, диний бағрикенглик ва ўзаро ҳурмат тамойилларини кенг тарғиб қилишда муҳим аҳамият касб этганини қайд этди.
Теледастур бошловчиси айтганидек, форум доирасида қабул қилинган ташаббуслар халқаро ҳамжамият томонидан ижобий баҳоланмоқда ва улар илм-фан, таълим ва маданий мулоқотни ривожлантиришга хизмат қилади. “Ўзбекистоннинг очиқ ва конструктив ташқи сиёсати ҳамда халқаро мулоқот майдонларини ташкил этиш борасидаги саъй-ҳаракатлари юксак баҳоланди”, – дея таъкидлаган муаллиф.
“Discover Pakistan” телеканали орқали эфирга узатилган мазкур кўрсатув Покистон жамоатчилигини Ўзбекистоннинг бой маънавий-маърифий мероси ва I Халқаро ислом цивилизацияси форумининг мазмун-моҳияти билан яқиндан таништиришга хизмат қилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати