Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
03 Май, 2026   |   15 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:49
Қуёш
05:18
Пешин
12:25
Аср
17:17
Шом
19:26
Хуфтон
20:49
Bismillah
03 Май, 2026, 15 Зулқаъда, 1447

Қуръон одоби

27.04.2018   14010   2 min.
Қуръон одоби

Хузайфа розияллоҳу анҳу айтадилар: «Бир куни кечаси Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан намоз ўқидим. У киши Бақарани бошладилар ва ўқиб тугатдилар. Сўнгра Оли Имронни бошладилар ва уни ҳам ўқидилар. Кейин Нисо сурасини охиригача ўқидилар. Ушбу сураларни бирин-кетин шошмай тиловат қилдилар. Агар тасбеҳ зикр қилинган оятдан ўтсалар, тасбеҳ айтар, агар дуо оятидан ўтсалар, дуо қилар, агар паноҳ сўраш оятидан ўтсалар, (барча ёмонликлардан Аллоҳнинг) паноҳ беришини сўрар эдилар» (Имом Муслим ривояти).

Ибн Аббос розияллоҳу анҳу айтадилар: «Агар Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам «Саббиҳисма роббикал аъла…» (Аъло сураси)ни ўқисалар, унинг кетидан: «Субҳана роббиял аъла», деб айтардилар» (Имом Аҳмад ва Абу Довуд ривояти).

Агар Қуръон ўқувчи мўминларга илоҳий хитоб бўлган «Эй иймон келтирганлар…» оятидан ўтса, ўша ерда тўхтаб, Аллоҳнинг амрига қулоқ тутади. Баъзилар ушбу хитобдан сўнг: «Лаббайка Раббий ва саъдайка» (Эй Раббим, мен сенинг тоатингдаман ва амрингга мунтазирман) деб айтар, сўнгра Аллоҳ нимага буюриб, қандай амаллардан қайтаришини тафаккур қилар ва қалбан тасдиқлаб, ўз ҳаётларида бунга оғишмай амал қилар эдилар. Киши шундай қилса, Қуръонни тўлиқ тартил қилган бўлади. Агар ўқиётган оятларнинг маъноларини билмай қолса, уни биладиганлардан сўраб олади. Токи Аллоҳнинг каломини тўғри тушуниб, унга чиройли амал қилсин.

Агар ўқилаётган оятда Аллоҳ таоло ўтган қавмларнинг қиссаларидан хабар бераётган бўлса, улардан ўзига ибрат олсин. Аллоҳ уларга қандай ҳукм қилганини билиб, азобга гирифтор бўлган кофир – ношукр қавмларнинг йўлидан сақлансин. Доимо Аллоҳга шукр қилиб, Унинг тоатида бўлсин. Агар ўқилаётган оятда ваъид (қўрқитиш-огоҳлантириш) келган бўлса, қалбига назар солсин. Агар наҳий қилинаётган бирор иллат топилса, ундан воз кечсин. Агар ражо (умидбахш) оятларни тиловат қилса, Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлмасин. Хавф оятидан ўтганда Аллоҳ осий бандаларни азоблашини фикр қилсин, токи унинг қалбидаги хавф ва ражо бир-бирига мутаносиб бўлсин. Худди мана шу комил иймон белгисидир. Агар панд-насиҳатлардан иборат бўлган оятларни ўқиса, улардан ўзига ўгит олиб, амал қилишга ҳаракат қилсин. Агар юқорида зикр қилинганларни бажарса, Қуръон одоби ва ҳақларини адо этган бўлади.

 

"Қуръони карим фазилати ва одоблари" китобидан

Муҳаммадшариф РУСТАМОВ,

Марҳамат туманидаги “Иброҳим Халилуллоҳ” масжиди имом-хатиби

Қуръони карим
Бошқа мақолалар

100 дан ортиқ ҳадисда келган суннатни биласизми?

30.04.2026   5562   3 min.
100 дан ортиқ ҳадисда келган суннатни биласизми?

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннат амалларидан бири ҳақида 100 дан ортиқ ҳадисларда келган. Бу қайси суннат эканини биласизми?

Ҳадис ва фиқҳ илмининг билимдони Аллома Ибн Мулаққин раҳимаҳуллоҳ мисвок ишлатиш ҳақида 100 дан ортиқ ҳадис келганини айтган.

Хусусан, "Саҳиҳ Бухорий"да келган ҳадисда .«Пайғамбар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Мисвок оғизни покловчи ва Роббни рози қилувчидир", деганлар.

Мисвокни ҳатто рўзадор киши ҳам ишлатса бўлади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам вафотларидан олдин сўнгги бор қилган амаллари ҳам, вафот этганларида муборак қўлларидан тушиб кетган нарса ҳам мисвок эди.

Бошқа ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Агар умматимга машаққат бўлмасин, демаганимда уларни ҳар таҳоратда мисвок қилишга амр этар эдим", деганлар (Имом Бухорий ривояти).

Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадис эса Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Мисвок билан ўқилган икки ракат намоз мисвоксиз ўқилган етмиш ракат намоздан афзалдир", дедилар.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам таҳорат вақтида мисвок ишлатганлар, бироқ намоздан олдин мисвок ишлатганлари ҳақида ривоятлар йўқ. Қолаверса, мисвок ишлатилганда милклар қонаб кетиши эҳтимоли катта. Қон оқиши эса таҳоратни синдиради. Шунинг учун, мисвокни намоздан олдин эмас, айнан таҳорат қилиш асносида ишлатиш лозим.


Шуни алоҳида таъкидлаш лозимки, мисвок ишлатиш фақат таҳорат ва намоз билан боғлиқ эмас. Балки яна кўп ҳолатларда мисвок ишлатиш мумкин.

Жобир розияллоҳу анҳу ривоят қилади: “Худди котиб қулоғига қалам қистириб оладиганидек, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам қулоқларига мисвок қистириб олар эдилар” (Имом Байҳақий ривояти).

Бу нарса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мисвокка қанчалик аҳамият берганларини кўрсатади. У зот умматга мисвокни тарғиб қилгач, энг аввало уни ўзлари амалда кўрсатганлар.

Миқдом ибн Шурайҳ ибн Ҳониъ Ҳорисий отасидан ривоят қилади: “Мен Оиша розияллоҳу анҳодан: “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам уйга кирсалар, ишни нимадан бошлар эдилар?” деб сўраганимда, у: “Мисвок (ишлатиш) билан”, деб жавоб берди (Имом Муслим, Имом Абу Довуд ривояти).

Бу ривоятлардан мисвок фақат таҳорат ва намоз вақтига боғлиқ эмаслигини билиб оламиз.

  1. Мисвок милкни мустаҳкамлайди ва кариеснинг олдини олади.
  2. Мисвок тиш оғриғининг кучайиб кетишининг олдини олади ва кариеснинг ривожланишига йўл қўймайди.
  3. Мисвок яллиғланиш ва бактерияга қаршилик қилади
  4. Mисвок оғриқни қолирувчи хусусиятга эга.
  5. Мисвок оғиздаги нохуш ҳидни бартараф қилади ва таъм билиш қобилиятни яхшилайди
  6. Мисвок хотирани яхшилайди.
  7. Мисвок бош оғириғини даволайди
  8. Мисвокдан доимий равишда фойдаланиб юрган кишининг юзи нурли бўлади.
  9. Тишни оқартиради.
  10. Кўриш қобилиятини яхшилайди.
  11. Овқатнинг яхши ҳазм бўлишига ёрдам беради.
  12. Овознинг тиниқ чиқишига ҳисса қўшади.

Биз бугун оғизни покловчи, Роббни рози қилувчи бу суннатга қанчалик амал қиляпмиз?

Таҳорат олаётганимизда, уйга кирганимизда мисвок ишлатяпмизми?

Афсуски, йўқ....Аввал билмаган бўлсак энди билиб олдик, амал қилишга киришайлик ва бошқаларга ҳам бу ҳақда етказайлик.

Даврон НУРМУҲАММАД