Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
30 Июл, 2026   |   16 Сафар, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:41
Қуёш
05:11
Пешин
12:35
Аср
17:33
Шом
19:47
Хуфтон
21:14
Bismillah
30 Июл, 2026, 16 Сафар, 1448

Тилни сақлаш

12.01.2018   9148   3 min.
Тилни сақлаш

Тил инсоннинг энг мукаррам, шу билан бирга энг хатарли  азоси ҳамдир. Агар  инсон уни яхшиликга  ишлатса, улкан ажр-мукофотларга эга бўлади, бордию ёмонликга ишлатса уни ортидан маломатга қолиши тайин. Шунинг учун ҳам Пайғамбар соллоллоҳу аълайҳи васаллам: “Одам боласининг кўпчилик хатолари тилидан” [1]  деганлар.

Инсонни абадий саодатга эришишиб жаннатга кириши, ёки бахтсиз бўлиб дўзахга киришишининг ҳам асосий сабабчиси тилидир. Абу Ҳурайра розиёллоҳу аънҳудан ривоят қилинади: “Росулуллоҳ соллоллоҳу аълайҳи васаллам, инсонларни жаннатга киритадиган амалларнинг кўпроғи ҳақида сўралганларида: “Аллоҳга тақво қилиш ва чиройли хулқ” дедилар. Инсонларни дўзахга киритадиган нарсаларнинг аксари ҳақида сўралганларида эса: “Оғиз ва фарж” [2] дедилар. Демак инсоннинг нажот топишига Аллоҳга бўлган тақвоси ва чиройли хулқи сабабчи бўлса, ҳалокатга учрашига тилини лағвдан, авратини зинодан сақламаслиги сабаб бўлар экан. Жобир розиёллоҳу аънҳудан ривоят қилинган ҳадисда Росулуллоҳ соллоллоҳу аълайҳи васаллам: “ Ким менга икки жағи ва икки оёғи ўртасидаги нарсани сақлашни кафолатини берса, мен унга жаннат кафолатини бераман. Бирор бир садақа Аллоҳ азза ва жаллага яхши сўздан кўра маҳбуброқ эмас” [3]   дедилар.

Сўзнинг аҳамияти шунчалик муҳимки инсон биргина сўзи билан мусулмон бўлиши ёки диндан чиқиши, инсонлар ўртасини ислоҳ қилиши ёки бузиши мумкин. Шундай экан Аллоҳ таъоло неъмат қилиб берган тилларимизни фақат хайрли амалларга ишлатмоғимиз ва уни Аллоҳ ва Росули қайтарган нарсалардан тиймоғимиз лозим. Анас розиёллоҳу аънҳудан ривоят қилинган ҳадисда Росулуллоҳ соллоллоҳу аълайҳи васаллам: “Токи тилини сақламагунича бирортангиз ҳам иймоннинг ҳақиқатига ета олмайди” [4] дедилар. Росулуллоҳ соллоллоҳу аълайҳи васаллам ҳадиси шарифда марҳамат қилганларидек иймоннинг ҳақиқатига етиш мақсадида тилимизни ундан сақлашимиз керак бўлган нарсаларни яна бир бор эслатиб ўтишни лозим деб билдик. Чунки Аллоҳ таоло: “ (Эй, Муҳаммад соллоллоҳу аълайҳи васаллам) Эслатинг! Зеро, эслатма мўминларга манфаат етказур[5] деган. 

 “Ислом нури” жоме  масжиди имом хатиби,

Тошкент Ислом институти ўқитувчиси  А. Собиров.

 

 

[1] Табароний ва Ибн Абуддунё ривояти.Ваҳид Абдуссалом  Болий. Ҳифзуллисан 5-бет.1990-йил Макка-и мукаррама.

[2] Термизий ривоят қилиб саҳиҳ деган 3.245 Ваҳид Абдуссалом Болий. Ҳифзуллисан 5-бет. 1990-йил Макка-и мукаррама.

[3] Имом Байҳақий. Шуъабул-иймон, 4- жуз, тилни сақлаш боби 4915- ҳадис. 1990-йил  Байрут. Дарул кутубил иълмийя.  

[4] Имом Байҳақий. Шуъабул-иймон, 4- жуз, тилни сақлаш боби 5005- ҳадис. 1990-йил Байрут.  Дарул кутубил иълмийя.  

[5] Зориёт сураси 55-оят.Шайх Абдулазиз Мансур.  Қуръони карим маъноларининг таржимава тафсири. 2009-йил Тошкент. ТИУ нашриёти.

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Ислом цивилизацияси марказида 100 нафарга яқин имом-хатиб учун маърифий тадбир ва амалий семинар ўтказилди

27.07.2026   16646   3 min.
Ислом цивилизацияси марказида 100 нафарга яқин имом-хатиб учун маърифий тадбир ва амалий семинар ўтказилди

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази билан ҳамкорликда Тошкент шаҳри ва Наманган вилоятидан ташриф буюрган 100 нафарга яқин имом-хатиб иштирокида маънавий-маърифий тадбир ҳамда амалий семинар ташкил этилди, хабар бермоқда iccu.uz.

Иштирокчилар дастлаб Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан барпо этилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази музей экспозициялари билан танишдилар.

Ташриф давомида меҳмонларга Марказ экспозицияларида акс эттирилган буюк муҳаддислар, мутафаккирлар, фақиҳлар, олимлар ва давлат арбобларининг жаҳон илм-фани ва цивилизацияси тараққиётига қўшган ҳиссаси ҳақида маълумот берилди. Нодир қўлёзмалар, археологик топилмалар ва рақамли технологиялар уйғунлиги тарихий меросни замонавий форматда тақдим этиш имкониятини яратаётгани алоҳида эътироф этилди.

Тошкент шаҳридаги «Ҳофиз Кўҳакий» жоме масжиди имом-хатиби Баҳром Отажонов Марказни «нафақат музей, балки халқнинг кўп асрлик тарихи ва цивилизациясини жонли намоён этувчи илмий-маърифий макон» деб баҳолади. Унинг таъкидлашича, экспозицияларда давлатчилик, илм-фан, меъморчилик ва маънавий мероснинг яхлит концепция асосида намоён қилиниши ташриф буюрувчиларда Ўзбекистоннинг цивилизацион тараққиётдаги ўрни ҳақида яхлит тасаввур ҳосил қилади.

– Бу марказ нафақат музей, балки халқимизнинг кўп асрлик тарихи ва цивилизациясини жонли тарзда акс эттирувчи илмий-маърифий макондир. Бу ерда инсоният тараққиётининг муҳим босқичлари, аждодларимизнинг илм-фан, давлатчилик, меъморчилик ва маънавият соҳасидаги буюк мероси яхлит ҳолда намоён қилинган. Айниқса, Амир Темур даври, Қуръони карим, дунёвий илмлар ва тарбия масалаларининг бир маконда уйғунлаштирилгани инсонни чуқур ўйга толдиради. Бу ерга келган ҳар бир киши Ўзбекистоннинг нақадар бой тарих ва юксак цивилизация соҳиби эканига яна бир бор амин бўлади, – деди Баҳром Отажонов.

Имом-хатиблар Марказнинг замонавий кутубхонаси фаолияти билан ҳам танишдилар. Минглаб қўлёзмалар, нодир китоблар ва илмий нашрларни ўз ичига олган фонд исломшунослик, мотуридийлик, ҳадисшунослик, фиқҳ, тафсир ва бошқа йўналишларда тадқиқот олиб борувчи олимлар ҳамда ёш тадқиқотчилар учун муҳим илмий ресурс сифатида баҳоланди.

Олмазор туманидаги «Имом ат-Термизий» жоме масжиди имом ноиби Мансур Мусахон Марказда сақланаётган Ҳазрати Усмон мусҳафини бутун ислом олами учун улкан маънавий бойлик деб атади. Унинг фикрича, аждодлар меросининг замонавий музей технологиялари асосида намоён этилиши ёш авлоднинг тарихий хотираси ва маънавий тарбиясини мустаҳкамлашга хизмат қилади.

– Бу ердаги ҳар бир экспозиция алоҳида маъно ва тарихни ўзида мужассам этган. Энг катта таассурот қолдирган жиҳатлардан бири — асл Ҳазрати Усмон мусҳафининг шу ерда сақланаётганидир. Бу нафақат юртимиз, балки бутун ислом олами учун улкан маънавий бойликдир. Шунингдек, аждодларимизнинг ислом цивилизацияси ривожига қўшган ҳиссаси замонавий ёндашув асосида намоён этилгани ёш авлод учун катта ибрат мактабидир. Тарихи ва илдизига қизиққан ҳар бир инсон бу масканга албатта ташриф буюриши керак, – деди Мансур Мусахон.

Тадбир доирасида дин ишлари соҳаси мутахассислари иштирокида амалий семинар ҳам ўтказилди.

Косонсой тумани бош имом-хатиби Қодирхон Азизов семинар рақамли бошқарув тизимлари диний соҳада ҳам самарадорлик ва шаффофликни оширишга хизмат қилаётганини таъкидлади. У, шунингдек, Марказ кутубхонасида шаклланган бой илмий фонд ислом илмлари бўйича изланиш олиб борувчилар учун муҳим манба эканини қайд этди.

Тадбир якунида иштирокчилар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази бугун нафақат музей ёки маданий мерос объекти, балки илмий тадқиқотлар, таълим, халқаро ҳамкорлик ва маърифий мулоқотни бирлаштирувчи нуфузли платформага айланиб бораётганини таъкидладилар.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари