Кийиниш маданияти – инсоннинг ташқи кўриниши, маънавий дунёси , эстетикаси, ахлоқий сифатлари ва салоҳиятини очиб беради. Кийиниш маданиятига бўлган қараш инсоннинг гўзаллик, нафосат, одоб борасидаги кўз қарашларини ифода этадиган омил ҳамдир. Шуни алоҳида таъкидлаб ўтиш жоизки бугунги жадал ривожланиб бораётган глобал даврда кийимлар ҳам, кийинишга бўлган эътибор ва талаб ҳам ўзгариб бормоқда.
Ёшларимизнинг мода кетидан кўр-кўрона қувишлари ва янги чиққан тор, очиқ, калта либосларни мода дея эътироф этишлари ва бу турдаги кийимлар албатта кийилиши керак деб фикрлашлари айни хақиқат. Бу кийимларнинг ўзбекона маданиятимизга менталитетимизга хос эмаслиги ҳақида эса ўйлаб кўришмаяпти. Афсуски мен бугунги йигит – қизларимизнинг кийиниш маданияти ҳақида ижобий фикр билдири олмайман. Чунки бугун кўча куйда, европага тақлид қилиб кийинаётган ёшларимизда миллийлигимиз акс этган кийимлар тоборо камайиб бормоқда. Аслида кийиниш маданияти хам ўзбекона маданиятимизнинг ажралмас қисмидир. Бу масаланинг жиддий томони шундаки юзага келаётган ушбу муаммо бугунги куннинг мухим долзарб мавзусига айланди. Кўпчилик ёшларимиз эвропа услубида кийинмасликни замондан ортда қолиш деб хисоблашмоқда. Бу фикрнинг мутлақо нотўғри эканлиги ҳақида фикр юритишмаяпти .
Европа модаси деб урф бўлган бемани кийимларни кийиб ўзини бугуннинг замонавий ёшлари деб хисоблайдиган хар бир йигит қиз қаттиқ адашади ва аксинча улар ўзларининг маънавияти тафаккури ва дунё қараши қанчалик саёз эканлигини “замонавий” либослари орқали намоён этишмоқда. Аслида инсоннинг маданиятга хос кийиниш услуби унинг маънавий олами қанчалик бой эканлигини намоён этувчи мухим омил хисобланади. Шу ўринда бир хақиқатни айтиш ўринли деб биламан. Йигит қизларимизнинг кийиниш маданиятида ота-оналарнинг алоҳида ўрни бор. Танасига ёпишиб турувчи ёки калта ва очиқ кийимларни ўз қизларига олиб бераётган айрим ота-оналар бунинг салбий оқибатларга олиб келишини билишармикан. Афсуски ота-оналар орасида қизларининг кийинишига бефарқ қарайдиганлар талайгина.
Кийиниш борасида нафақат қизларимиз балки йигитларимиз ҳам тобора “замонавийлашиб” боришяпти. Ҳар хил бемани ёзув ва расмлар туширилган футболка, калта шим ва шиппакларда кўчани тўлдириб юришгани айни ҳақиқат. Сигарет чекаётган одамнинг сурати туширилган ёки скелет расми солинган футболкаларни кийишга иштиёқманд ўзбек йигитларимизнинг бу ишлари ўзбекона маданиятимизга тўғри келмаслигини англай олишмаяпти. Тасаввур қилиб кўринг калта шим ёки футболка кийиб олган ота ёки тор ва очиқ либосга бурканган она ўз фарзандига ибрат бўлиш ўрнига шу муҳитда улғайиши учун замин яратаётгандек гўё. Ҳақиқатки бундай ота-оналар баъзи-баъзида учраб турибди.
Энг аввало ота она ўз фарзандини кийинишига эътибор бериши, доимий назорат қилиши зарур. Шундагина юқорида келтирилган муаммолар ва салбий фикрлар юзага келмайди. Истардимки қизларимиз ибо ҳаёда барчага намуна бўлиб, йигитларимиз ҳақиқий ўзбек ўғлони сифатида қолишса ва кийиниш маданияти хам миллийлигимизни ўзида мужассам этган энг муҳим омил эканлигини ёдда сақлашса нур устига аъло нур бўлади.
Ғолибжон Хидиров
Хожа Бухорий ўрта махсус ислом билим юрти мударриси
Россиянинг “Russia News” интернет нашрида Тошкентда бўлиб ўтган Ислом цивилизацияси форуми якунларига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Мақолада қайд этилишича, “Тинчлик, бағрикенглик ва маърифат йўли” мавзусида бўлиб ўтган Ислом цивилизациясининг биринчи халқаро форуми якунлари бўйича декларация қабул қилиниб, унда ислом цивилизациясининг инсонпарварлик меросини қайта тиклаш ва кенг тарғиб этишга қаратилган қатор аниқ ташаббуслар илгари сурилган.
Нашрнинг таъкидлашича, мазкур Декларациянинг асосини Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев томонидан 2017 йилда БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессияси минбаридан илгари сурилган ислом цивилизациясининг инсонпарварлик меросини тиклаш ва тарғиб қилиш
Таъкидланганидек, ҳужжат дунёнинг 40 дан ортиқ мамлакатидан келган вакиллар томонидан имзоланган. Унинг асосий ғояси шундан иборатки, ислом цивилизацияси жаҳон илм-фани, маданияти ва таълим тараққиётига улкан ҳисса қўшган бўлса-да, бу мерос ҳалигача етарлича эътироф этилмаган. Бу, айниқса, дунёда исломофобия, ксенофобия ҳамда ислом ҳақидаги нотўғри тасаввурлар сақланиб қолаётган бир шароитда алоҳида аҳамият касб этади.
Шунингдек, мақолада ислом цивилизацияси меросини асраб-авайлаш ва оммалаштиришга қаратилган қатор ташаббуслар ҳақида ҳам сўз боради. Жумладан, Ислом цивилизацияси бутунжаҳон альянсини ташкил этиш, рақамли платформалар ва кутубхоналарни яратиш, халқаро тадқиқот дастурлари, мукофотлар ва жамғармалар таъсис этиш, энциклопедия тайёрлаш, шунингдек, олимлар, музейлар ва ёшлар ўртасида ҳамкорлик платформаларини шакллантириш таклиф этилган.
“Янги декларация якуний ҳужжат сифатида эмас, балки ислом цивилизациясининг бой маънавий ва интеллектуал меросини асраб-авайлаш ҳамда унинг умуминсоний қадриятларини халқаро миқёсда кенг тарғиб этишга қаратилган узоқ муддатли амалий ҳамкорликнинг бошланғич нуқтаси сифатида баҳоланмоқда”, - дея якунлаган “Russia News”.
Ўзбекистон мусулмонлар идораси Матбуот хизмати