Моҳи шарифни ҳар бир мусулмон чиройли кутиб олиб, чиройли кузатишни орзу қилади. Чунки рўза ойи йилда бир келиб кетадиган меҳмон. Уйимизга меҳмон келса, уни яхши кутиб олиб, кўнгилдагидек кузатиш учун бор бор-будимизни қўямиз. Худди шунингдек, моҳи рамазонни ҳам ихлос билан кутиб олиб, унда қўлимиздан келганича солиҳ амалларни қилишга харакат этмоғимиз лозим. Ҳар бир мусулмон бу ойда ўзининг иймон ва ихлосини чархлаб, унга сайқал бериб, эътиқоду имони нурини зиёда қилиб олиши зарур.
Рўза инсонни ҳалол покликка даъват этади, унинг қалбини ғуборлардан тозалайди. Зеро, Қуръони каримда шундай марҳамат қилинган: “Эй, имон келтирганлар, тақволи бўлишларингиз учун сизлардан олдинги (уммат) ларга фарз қилингани каби сизларга ҳам рўза фарз қилинди” (Бақара сурасининг 183-ояти).
Салмони Форсий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Шаъбон ойининг охирги куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бизларга хутба ўқиб шундай дедилар:
“Эй одамлар! Сизларга энг улуғ ва барокатли ой соя солиб келмоқда. У ойда бир кеча борки, у кеча минг ойдан афзалдир. Аллоҳ таоло у ойда рўза тутишни фарз, кечасида намоз ўқишни нафл қилган. У ойда кимда ким бирор бир нафл амал қилса, бошқа ойда фарз амалини адо қилган билан тенг бўлади, кимда ким бу ойда бирор фарз амалини адо этса, бошқа ойда етмишта фарз амалини адо қилган билан тенг бўлади. У – сабр ойи. Сабрнинг мукофоти эса жаннатдир. У – хайр эҳсон улашадиган ой. У ойда мўминнинг ризқи зиёда бўлади. Кимки у ойда бирорта рўзадорга ифторлик қилиб берса, унинг гуноҳлари кечирилади ва дўзахдан озод бўлади. Шунингдек, унга ҳам рўзадорнинг савобидан ҳеч қанча кам бўлмаган савоб берилади”.
Шунда биз: “Ё Расулуллоҳ! Биз ҳаммамиз ҳам рўзадорга ифторлик қилиб бера олмаймиз-ку”, дедик. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳ таоло бу савобни рўзадорга бир қултум сут ёки битта хурмо ёки бўлмаса бир хўплам сув билан ифторлик қилиб берган кишига беради. Кимки рўзадорни қорнини тўйғазса Аллоҳ қиёматда унга ҳавзи кавсардан бир қултум сув ичиради, натижада у то жаннатга киргунича чанқамайди”, дедилар”.
Рамазони шариф – тоат-ибодат, қут-барака, бахт-саодат ойи. Илло, бу ойда гуноҳлар ювилажак, тавба-тазаррулар, чин ихлос ва эътиқод ила қилинган дуолар мустажоб бўлиб, қалблар таскин топажак.
Улуғ ойда ҳар бир қилинган амал учун 70 тадан 700 тагача савобга эга бўлиш мумкинлиги ҳақида ҳадиси шарифларда марҳамат қилинган. Бироқ ушбу ойда инсонларга яхшилик қилиб, хайру саховат кўрсатиб улкан ажру савобларга эга бўлиш ўрнига халқимизга қийинчилик туғдираётганлар ҳам бор. Афсуски, Рамазон ойи кириб келиши биланоқ озиқ-овқат маҳсулотларининг нархи кўтарилади. Сабабини сўрасангиз, уялмай-нетмай “рўза келди-да” дейишади. Аслида-чи, ҳақиқий мусулмон рамазон ойида ўта саховатли бўлиши лозим.
Ғарб мамлакатларини кузатадиган бўлсак, ибратли бир ҳолатга гувоҳ бўламиз. Насронийлар ўзларининг “Рождество”, “Пасха” каби байрамлари арафасида аксарият савдо дўконларида акциялар эълон қилиб нархларни 50 фоизгача арзонлаштиради. Аслида бундай саховатпешаликда ўзбек халқи пешқадам бўлиши керак эмасми!.
Рамазонда инсон нафсини тарбиялаш мақсадида емоқ-ичмоқдан тийилади. Бизда эса, кимўзарга ифторликлар беришга интилишлар сезилиб қолади. Бу ҳам шаръан дуруст эмас. Ифторликни меъёрида қилиб, ортган маблағларимизни қариндошлар орасидаги, маҳалламиздаги муҳтожларга берсак ана ўшаниси афзалдир.
Н.ХОЛИҚНАЗАРОВ,
Андижон вилояти бош имом-хатиби
Австриянинг “OTS” ахборот сервисида Ўзбекистоннинг тарихий-маданий меросини сақлаш ва оммалаштириш соҳасидаги халқаро ҳамкорлигига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Мақолада “Universal Art Group” компанияси вакилларининг Тошкент ва Самарқанд шаҳарларида бўлиб ўтган “Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ ва янги кашфиётлар” мавзусидаги Халқаро медиафорумдаги иштироки ҳақида сўз юритилган.
Алоҳида эътибор Марказий Осиё ва ислом дунёсининг бой маданий мероси билан боғлиқ қўшма нашриёт ташаббусларига қаратилди.
Яна бир муҳим йўналиш Амир Темур давридаги Самарқандга оид тарихий манбаларга мурожаат қилиш бўлди. Хусусан, Кастилия қироли томонидан Темур саройига юборилган испан дипломати Руй Гонсалес де Клавихонинг эсдаликларига эътибор қаратилди. Унинг тавсифлари XV аср бошларидаги Самарқанд ва Марказий Осиёни европалик саёҳатчи нигоҳи билан кўриш имконини берувчи қимматли манба ҳисобланади.
“Universal Art Group” асосчиси ва бош директори Шарлотта Крамернинг таъкидлашича, тарихий ҳужжатлар нафақат ўтмиш, балки бугунги кунга таъсир ўтказишда давом этаётган инсонлар, ғоялар ва учрашувлар ҳақида ҳикоя қилади. Унинг сўзларига кўра, муҳим вазифа бундай манбаларни авайлаб-асраш ва кенг халқаро жамоатчиликни улар билан таништириш учун янги имкониятлар яратишдан иборат.
Ташриф доирасида “UAG” вакиллари Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети ҳамда Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университетида таълим учрашувлари ўтказди. Унда маданий меросни сақлаш, ўрганиш ва тарғиб қилишда замонавий нашриёт саноатининг роли муҳокама қилинди. “Universal Art Group” операцион директори Александр Вильгельмнинг сўзларига кўра, талабалар билан ўтказилган мулоқотлар ёш авлоднинг тарихий хотирани сақлаш ва маданий қадриятларни келажак авлодларга етказиш масалаларига бўлган юқори қизиқишини кўрсатди.
“Компаниянинг Тошкент ва Самарқанддаги тадбирларда иштирок этиши Ўзбекистоннинг маданият, таълим ва креатив индустрия соҳаларида халқаро ҳамкорлиги кенгаяётганининг яна бир исботи бўлди. Замонавий нашриёт технологиялари, тарихий манбалар билан илмий ишлаш ва рақамли форматлар мамлакатнинг ўзига хос меросини халқаро аудитория учун янада очиқ қилишга хизмат қилади ва Ўзбекистон ҳамда хорижий ҳамкорлар ўртасидаги маданий алоқаларни мустаҳкамлашга ёрдам беради”, — дейилади хулосада.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати