Савол: Боин талоқдан идда ўтирган аёлга ошкора совчи қўйса бўладими?
Жавоб: Динимизда инсоннинг қадри, унинг шаъни шу қадар юксакки, ҳатто вафот этган одамга ҳам тириклар каби ҳурмат сақланади. Шунинг учун бир киши вафот этса, унинг беваси эрининг, никоҳнинг ҳаққи-ҳурмати туфайли идда ўтиради. Бу иддадан мақсад фақатгина унинг ҳомиладор бўлган-бўлмаганини аниқлаш эмас. Бева қолган аёл эри билан бирга яшаган ҳаётининг ҳурмати учун ҳам идда ўтиради. Шунинг учун эри вафот қилгани учун идда ўтирган аёлга ошкора совчи қўйиш мумкин эмас. Бундай аёлга совчи қўйилса, мақсадни очиқ айтмай, ишора билан изҳор қилинади. Бу нарса шариатимизда таъриз деб аталади. Масалан, бева қолган аёлнинг акасига «Синглингизнинг иддаси тугаганда менга хабар қилинг», дейиш мумкин.
Эри бор, аммо ундан боин талоқ олган аёлларнинг масаласи ҳам худди шундай. Уларга ҳам очиқча совчи қўйиб бўлмайди. Совчи бўлиш учун идда тугашини кутиш керак. Шундан кейингина, агар ўзининг эри уни қайтариб олмаса, иддаси тугаб, боши очиқ бўлгандан кейингина унга совчи қўйса бўлади.
Раҳматуллоҳ САЙФУДДИНОВ,
Юнусобод тумани бош имом-хатиби,
Тошкент ислом институти ўқитувчиси,
«Мирза Юсуф» жоме масжиди имом-хатиби
Эй, менга етган шиддатли ғамлар,
Кетинг, келмоқда тонг отар дамлар.
Ҳашамат, дабдаба ва исроф билан яшаётганлар ҳаётига ҳавас қилманг, чунки уларнинг воқеликлари жуда аянчли ва хурсанд бўладиган эмас. Улар мақсадлари нафслари ва шаҳватлари учун исроф қилиш бўлган, бор кучларини роҳатланиш учун сарфлайдиган, ҳалол ёки ҳаромлигига қизиқиб ҳам ўтирмай лаззатланишга интиладиган инсонлардир. Улар бахт-саодат ичида эмас, балки ғам-ташвиш ичидалар. Чунки Аллоҳ белгилаб қўйган чегарадан чиқиб кетган ва У зотга осийлик қилиб юрган инсонлар ҳеч қачон бахтни топа олмайди.
Исрофгар ва дабдабавоз инсонлар бахт-саодат ичида деб асло ўйламанг. Баъзи камбағал, оддий ҳаёт ичида яшаётган инсонлар қасрларда ипак матоларга бурканиб яшаётганлардан кўра бахтли бўлади. Чунки фақир бўлсада ибодатли ва солиҳа мўмина аёл осий аёлдан кўра бахтлироқдир.
Шуъла: Бахт-саодат ўзингизга боғлиқ, шунинг учун бор ҳаракатингизни, ўзингизни тўғирлашга қаратинг.
Доктор Оиз ал-Қарнийнинг
"Дунёдаги энг бахтли аёл" китобидан