Иброҳим алайҳиссалом ўғиллари Исмоил алайҳиссалом билан Аллоҳ таолонинг амрига мувофиқ Байтуллоҳни қуришди. Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссаломга одамларни ҳажга чақиришга буюрди. Натижада, бу ер нафслар ошиқадиган, қалблар эса у томон шошадиган муборак жойга айланди.

Ҳижратнинг тўққизинчи санасида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга йўлга қодир бўлган одамларга ҳаж фарзлиги ҳақидаги оят нозил бўлди. Ҳаж диндаги фарзлардан бир фарз, Ислом рукнининг бир рукни бўлди. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Йўлга қодир бўлган киши зиммасида Аллоҳ учун Байтни ҳаж қилиш (фарзи) бордир” (Оли Имрон сураси, 97-оят).

Ҳаж ибодати умрда бир марта адо этиладиган фарз амалдир. Ундан ортиғи нафл ҳисобланади. Эҳтиёжи ва қарамоғидагиларнинг нафақасидан ташқари Байтуллоҳга бориб келишга етарли маблағи бор ҳар бир ақли расо, балоғатга етган, озод, соғлом мусулмонга ҳаж амалини адо этиш фарздир. Бундай шароитлар мавжуд бўлса-да, уни кечиктирган, гуноҳкор бўлади.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким ҳажни ирода қилса, шошилсин. Чунки киши бемор бўлиши, улови йўқолиб қолиши ва узри чиқиб қолиши мумкин”, деганлар.

Аллоҳга беадад ҳамду санолар бўлсинки, бу муборак ибодатни адо этиш учун юртимиз ҳожиларига барча шароитлар муҳайё қилинган. Улар ҳеч нарсага чалғимайди, бирор нарса ҳақида ўйламайди ҳам, хавотирга ҳам тушмайди, фақат ибодат қилади, ибодатнинг лаззатини ҳис қилади.

Ҳаж ибодати давомида гуноҳ қилмаган, фаҳш сўзлар айтмаган ҳожи, худди онадан янги туғилгандек гуноҳларидан пок бўлади. Бунинг учун ҳажга борувчилар қуйидагиларга амал қилишлари зарур:

– энг аввало, ниятни холис қилиш. Зеро, ҳар бир амал ниятга боғлиқ. Ҳар бир банда ниятига яраша савобга эга бўлади.
– ҳажнинг аркон ва амалларини тўлиқ ўрганиш;
– маблағнинг ҳалол бўлиши. Бу ҳар бир мусулмон учун муҳим ишлардан бўлиб, барча солиҳ амаллар, жумладан, ҳаж ибодатининг ҳам мақбул бўлиш шартларидан саналади. Зотан, Аллоҳ таоло покдир. Фақат покиза амалнигина қабул қилади;
– зиммадаги қарзларни узиш. Зеро, ҳақдор ҳақини кечмагунича Аллоҳ таоло кечмайди;
– омонатларни эгаларига қайтариш;
– аразлашганлар билан орани ислоҳ қилиш, улар билан ярашиш;
– қайтиб келгунича аҳли оиласи ва қарамоғидагиларга етадиган нафақа қолдириш;
– ўтган гуноҳларга тавба қилиш;
– Аллоҳ таолонинг розилигидан бошқа ўй-хаёлларни қалбдан чиқариш;
– сафар давомида гуноҳдан, беҳуда ишлардан ва бузуқ сўзлардан йироқ бўлиш;
– ҳамсафар йўлдошлар билан гўзал муносабатда бўлиши. Улар билан тортишмаслик, эътирозларига сабаб бўладиган ишларни қилмаслик, уларга озор етказмаслик ва улардан етган азиятларга сабр қилиш;
– талбия айтиш (Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка лаа шарийка лака лаббайк, иннал ҳамда ван-ниъмата лака вал мулк лаа шарийка лака) ни кўпайтириш;
– Аллоҳни дoимo зикp қилиш, иcтиғфоp aйтиш, Қypъoни кapимни тилoвaт қилиш; тилни ёлғoн, ғийбaт кaби бeҳyдa сўзлapдaн тийиш;
– ибодатларни бажаришда дангасалик, эринчоқлик қилмаслик, ғайратли, шижоатли бўлиш, вақтни ғанимат билиш;
– замзам сувидан тўйиб-тўйиб ичиш;

Аллоҳ таоло барчамизга бу улуғ ибодатни тўла-тўкис адо этишни ва унинг фазилатларига эришишни насиб айласин.

Даврон НУРМУҲАММАД