Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бир куни масжидга кирдилар. Икки устуннинг орасида арқон тортилган эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сўрадилар:

- Бу нима? Саҳобалар:

- Бу Зайнабники. Кечаси намоз ўқийди. Малолланса ёки чарчаса, уни ушлаб олади, - дейишди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:

- Арқонни ечиб ташланглар. Ҳар бирингиз намозни тетик ҳолида ўқисин. Агар дангасалиги тутса ёки чарчаса, ўтирсин! - дедилар.

Шак йўқки, онамиз Зайнаб розияллоҳу анҳо тунги намозга ошиқ эдилар. Ҳатто чарчаб қолсалар ҳам, қолдирмасдилар. Аммо соҳиби шариат соллаллоҳу алайҳи васаллам бизга бу ҳадислари билан Аллоҳ таолонинг:

«Аллоҳ сизга енгилликни истайди, оғирликни истамайди» (Бақара сураси, 185-оят), деган сўзини эслатяптилар.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бизни намоз бўладими, рўза бўладими, садақа бўладими, бошқа бир яхши амал бўладими, қўлдан келганича машаққатсиз, нафсимизга зарар бермасдан, очиқ қалб билан қилишимизни истаяптилар.

Тўғри, биз бутун умримизни саждадан бош кўтармасдан ўтказсак ҳам, Аллоҳнинг ҳаққини адо қила олмаймиз. Гарчи бутун умр рўза тутсак ҳам, Аллоҳнинг бизга икромлари олдида оздир. Аммо Аллоҳ таоло бизга енгиллик беришни истади. Қийналишимизни хоҳламади. Динимиздаги рухсатлар Унинг раҳматидир. Биз у рухсатларни қабул қилишимизни яхши кўради.

Мусофир киши Рамазонда рўза тутиш ва тутмасликда ихтиёрлидир. Саҳобалар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан Рамазонда ғазот қилишди. Сафар масофасидаги узоқликка чиқишган эди. Уларнинг баъзиси рўза тутар бўлди. Баъзиси тутмас бўлди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам рўза тутганни мақтамадилар, тутмаганни ёмонламадилар. Ишни ўзларига қолдирдилар. Уларга ўз иши, тоқати ва сабрининг ҳисобини олишга имкон бердилар. Аммо бошқа муносабат билан: «Сафарда рўза тутиш яхшиликдан эмас», деган эдилар.

Шунингдек, Аллоҳ таоло мусофирга намозни қаср қилиб ўқишни буюрди. Бу унинг бандаларига ҳадяси ва раҳмати эди.

Дин хиссиёт билан эмас, ақл билан олинади. Шифокор бир кишига Рамазонда рўза тутиш сенинг ҳаётинг учун хавфли деса, у рўза тутмаслиги лозим. Агар у касалликдан тузалса, қазосини тутиб беради. Агар касаллиги тузалмайдиган бўлса, Аллоҳ унга меҳрибондир. Унга фидя беришни машруъ қилганлар!

«Ўзингизни ўлдирманглар. Албатта, Аллоҳ сизларга раҳмлидир» (Нисо сураси, 29-оятдан). Бошқа ибодатларни ҳам шунга қиёсланг!

«Набавий тарбия» китоби асосида тайёрланди