ҚУРЪОНИ КАРИМДА ТАВАККУЛ ҚИЛИШНИНГ ФАЗЛИ

Қуръони каримни таваккул қилишга ундаши, унинг аҳлини мадҳ этиши ҳамда дунё ва охиратда фойдаси, фазлини баён қилиши хайратланарли нарса эмас.

АЛЛОҲ ТАОЛО РАСУЛУЛЛОҲ СОЛЛАЛЛОҲУ АЛАЙҲИ ВАСАЛЛАМНИ ТАВАККУЛ ҚИЛИШГА БУЮРДИ

Аллоҳ таоло Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга таваккул қилишга Қуръони каримнинг тўққиз оятида буюрган.

Маккий оятларда:

1. Ва барҳаёт, ўлмайдиган Зотга таваккул қил ҳамда Уни ҳамду сано ила поклаб ёд эт[1].
2. Бас, Унга ибодат қил ва Унгагина таваккул қил[2].
3. Ва азиз ва меҳрибон зотга таваккул қил. Сени қоим бўлганингда кўрадиган. Ва сажда қилгувчилар ичида ҳаракатланишингни (кўрадиган) зотга. Албатта, Унинг Ўзи ўта эшитгувчи ва ўта билгувчи зотдир[3].
4. Бас, сен Аллоҳга таваккул қил. Албатта, сен очиқ-ойдин ҳақдадирсан.[4]

Маданий оятларда:

5. Бас, уларни афв эт. Уларга истиғфор айт ва улар билан ишларда машварат қил. Азму қарор қилганингдан сўнг Аллоҳга таваккул қил. Албатта, Аллоҳ таваккул қилувчиларни севадир.[5]

6. Улар, итоат, дерлар. Ҳузурингдан чиққач эса, бир тоифалари айтганингдан бошқага хуфёна тил бириктирадилар. Аллоҳ хуфёна тил бириктирган нарсаларини ёзиб қўяди. Бас, улардан юз ўгир ва Аллоҳга таваккул қил. Вакилликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.[6]

7. Агар улар тинчликка мойил бўлсалар, сен ҳам мойил бўл. Ва Аллоҳга таваккул қил. Албатта, У эшитгувчи ва билгувчи зотдир.[7]

8. Ва фақат Аллоҳга таваккул қил. Вакилликка Аллоҳ кофийдир.[8]

9. Кофир ва мунофиқларга итоат этма. Уларнинг озорларига парво қилма. Аллоҳга таваккул қил. Вакил бўлишга Аллоҳнинг Ўзи кифоядир[9].

Шунингдек, Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васалламнинг таваккул қилишларига фармон “вакил тут” кўринишида ҳам келган:

﴿رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَاتَّخِذْهُ وَكِيلًا﴾

“У машриқу мағрибнинг Роббисидир. Ундан ўзга ибодатга сазовор илоҳ йўқ. Бас, Уни ўзингга вакил тут”[10].

Қуръондаги ушбу оятлар неъмат эгаларини каззобларга йўлиққанда Аллоҳга таваккул қилиш билан ёрдам сўрашга, айтган сўзларига сабр қилишга ва уларни гўзал тарк қилишга ундайди.

Аллоҳ таоло Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васалламга таваккул қилишларини эълон қилишга ҳам бир неча марта буюрган:

﴿فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ﴾

«Бас, юз ўгириб кетсалар, сен: “Менга Аллоҳнинг Ўзи етарли. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ, Унга таваккул қилдим, У улуғ аршнинг Роббисидир”, дегин»[11].

Маълумки, Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васалламга буюрилган ушбу ишларнинг ҳаммаси мукаллаф (вояга етган, ақли расо) бўлган умматнинг барчасига таълуқлидир. Биз буни фақатгина хос инсонларга демаймиз, худдики:

﴿وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ﴾

“Кундузнинг икки тарафида ва кечанинг бир бўлагида намозни тўкис адо қил! Албатта, яхшиликлар ёмонликларни кетказади. Бу эса, эсловчиларга эслатмадир”[12] оятини хос инсонларга демаганимиздек. Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васалламга буюрилган таваккул барча уммат учундир.