Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
14 Ноябр, 2026   |   4 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:48
Қуёш
07:10
Пешин
12:12
Аср
15:24
Шом
17:08
Хуфтон
18:24
Bismillah
14 Ноябр, 2026, 4 Жумадул сони, 1448

Ибратли дунё

10.02.2017   20563   2 min.
Ибратли дунё

Юз берган кучли тўфондан бир бой кишининг барча мол-дунёси сувга ғарқ бўлибди. Бутун бойлиги бирпасда йўқ бўлганига чидамаган бой кўчаларда фарёду-фиғон чекиб йиғлаб кетаётса, қаршисидан бир одам чиқиб қолибди:

- Кап-катта одамга йиғлаш нимаси? - дея савол берибди ажабланиб.

- Мен йиғламай ким йиғласин? - дебди у. - Бир зумда ҳамма мол-мулкимдан айрилиб, фақир-қашшоқ бўлиб қолдим-ку!..

- Кўп ғам чекма, - дея овутишга тушибди йўловчи киши. - Умр йўлдошинг борми?

- Бор, - дебди бой бироз ҳайрон бўлиб.

- Унинг ақлу-ҳуши, фаросати борми? Бой бир зум ўйланиб қолибди ва:

- Ҳа, бу жиҳатдан бахтиёрман! Фаросатли, солиҳа, ҳар доим кайфиятимга қараб яшайдиган жуфти ҳалолим бор, - дебди бой.

- У ҳолда нега йиғлайсан, эй ғофил банда?! Бу дунёда мато учун ҳам кўз-ёш тўкадими, одам? Сабоқ учун бир гап айтай сенга, мен шундай бир хотинга уйланганманки, эрнинг қадр-қимматига етмайди. Сен фалокатнинг нималигини билмас экансан. Агар сен ҳам ақли калта, тили узун, жағи тинмас бир хотинга уйланган бўлганингда, ўшанда билардинг ҳақиқий фалокат нималигини! Дўконларинг сувга ғарқ бўлган бўлса, сен соғ экансан-ку, ҳаммасини топасан. Фақат ёнингда кўнглингдагидек аёлинг сенга мададкор бўлса, маънавий қувват бериб турса тезда ўзингни ўнглаб оласан, - дебди, йўловчи.

Халқимизда "Яхши хотин ярим давлат" деган гап бежиз айтилмаган. Дарҳақиқат, солиҳа, оқила аёл фақат жуфти ҳалолининг эмас, бутун жамиятнинг гултожи ҳисобланади. Чунки, тарбияси гўзал аёл аввало, ота-оналарини эъзозлайди, турмуш ўртоғини ардоқлайди, асосийси, фарзандларига чиройли тарбия бериб, жамиятга комил инсонларни вояга етказиб беради.

ТИИ талабаси

Тожиддинов Абдуссомад

Бошқа мақолалар

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни нима учун севамиз? - 1 далил

03.02.2026   8511   3 min.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни нима учун севамиз? - 1 далил

Инсон шундай яратилганки, у бошқаларнинг табиати, камоли ва жамолидан таъсирланиб, уларга муҳаббат қўяди, уларни севади. Аллоҳ таоло Набийи карийм соллаллоҳу алайҳи ва салламга энг олий камолотларни ато қилган. Шунинг учун ҳар бир мўмин киши ўзининг суюкли пайғамбари Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни сохталикларсиз, чин дилдан севади, муҳаббат қўяди. Қуйида у зотни севишимизнинг сабаблари келтирилади.

 

1. У ЗОТ – АЛЛОҲ ТАОЛОНИНГ МАҲБУБИДИР

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни севишимизнинг энг биринчи ва асосий сабаби шуки, У зот Аллоҳ таолонинг маҳбуби (суюклиси)дирлар. Бутун оламларнинг Робби Аллоҳ таоло у зотни севар экан, биз уммат нима учун севмайлик? Қуръони карим у зотнинг камоллари ва жамолларига энг катта гувоҳдир.

Қуръони каримнинг амалий тафсири – Набийимиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳаётларидир. Қуръони каримнинг илмий ажойиботлари тугамаганидек, сийрати набавийянинг ҳам амалий ажойиботлари тугамайди.

Бу муборак зотга муҳаббат қилиш – туғма ва табиий ҳолатдир. Аллоҳ таоло Ўз маҳбуби Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламга жуда кўплаб иззат-икром ва қадр-қиммат кўрсатди. Қуръони каримнинг бир неча ўринларида улар очиқ-ойдин келтирилган. Қуйида ана шу далилларни санаб ўтамиз.

 

БИРИНЧИ ДАЛИЛ

Алллоҳ таоло Қуръони каримда бир неча ўринда Ўзининг набийлари билан бўлиб ўтган суҳбатини келтириб, уларга ўз исми билан хитоб қилади:

يَا آدَمُ – «Эй Одам» (Аъроф сураси, 19-оят).

يَا نُوحُ – «Эй Нуҳ» (Ҳуд сураси, 46-оят).

يا زَكَرِيَّا – «Эй Закариё» (Марям сураси, 7-оят).

يَا اِبْرَاهِيْمُ – «Эй Иброҳим» (Соффаат сураси, 104-оят).

يَا دَاوُودَ – «Эй Довуд» (Сод сураси, 26-оят).

يَا عِيْسَى – «Эй Ийсо» (Оли Имрон сураси, 55-оят).

يَا مُوسَى – «Эй Мусо» (Тоҳа сураси, 17-оят).


Лекин Ўз маҳбубига ҳеч қачон у зотнинг исми билан мурожаат этмади, балки қуйидаги лафзлар билан хитоб қилди:

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ – «Эй Набий» (Аҳзоб сураси, 1-оят).

يَا أَيُّهَا الرَّسُوْلُ – «Эй Расул» (Моида сураси, 67-оят).

يَا أَيُّهَا الْمُزَمِّلُ - «Эй ўраниб ётган» (Муззаммил сураси, 1-оят).

يَا أَيُّهَا الْمُدَثِّرُ – «Эй бурканиб ётган» (Муддассир сураси, 1-оят).

Маълумки, шарқда фарзандлар отани, шогирдлар устозни, аёллар эса эрни исми билан чақирмайдилар. Ўзимиздан ёш жиҳатдан катта бўлган кишиларни ҳам ҳурмат юзасидан исмини тилга олиб чақирмаймиз. Бундан шу нарса ойдинлашадики, Аллоҳ таоло Ўз маҳбубини ниҳоятда икром билан эъзозлайди, уни севади.

Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади:

﴿اِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِاِبْرَهِيْمَ لَلَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ وَهَذَ النَّبِيُ﴾

«Одамларнинг Иброҳимга ҳақлироғи – унга эргашганлардир ва мана бу Набийдир» (Оли Имрон сураси, 68-оят).

Бу оятда Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссаломнинг зотий исмларини келтирди, лекин Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг зотий исмлари ўрнига «Набий» лафзини келтириб, у зотга муҳаббатини ифода этди. Аллома Саховий раҳматуллоҳи алайҳ бу оятни мана шу мазмунда шарҳлаганлар.

"Илоҳий Расул" китобидан
Нодир Одинаев таржимаси