Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
06 Июл, 2026   |   21 Муҳаррам, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:12
Қуёш
04:56
Пешин
12:29
Аср
17:41
Шом
20:03
Хуфтон
21:43
Bismillah
06 Июл, 2026, 21 Муҳаррам, 1448

Жонивор фидоийлиги

20.01.2017   11208   1 min.
Жонивор фидоийлиги

Бу воқеа Лондон шаҳрида бўлган. Ўт ўчирувчилардан бирининг катта ити бўлиб, уни Боб деб чақиришар эди. Боб ёнғин бўлаётган жойга кириб, ўт ичида қолиб кетган кичкина болаларни қутқаришга ўргатилган эди.

Бир куни Боб ва ўт ўчирувчилар ёнаётган уй олдига келишди. Уй аланга ичида қолган, атрофда одамлар тўпланган эди. Одамлар ичида бир аёл уй ичида икки яшар қизчаси қолиб кетганини айтиб қаттиқ йиғларди. Ўт ўчирувчилар Бобни уй ичига юборишди. Боб аланга ичига кириб кўздан ғойиб бўлди. Бир оздан кейин кичкина қизчани кўйлагидан тишлаб олиб чиқди. Онаси қизини кўриб жуда севинди. Бобни бағрига босиб, бошини силади. Лекин Боб яна уй ичига интилар эди. Ёнаётган уйда яна кимдир бор бўлса керак, деб ўйлаб Бобни қўйиб юборишди. Боб бир зумда олов ичида йўқолди. Орадан бир оз вақт ўтди. Ҳамма нафасини ютиб Бобни кутар эди. Шу пайт олов ичидан Боб отилиб чиқди. Яна бир қизчани кўйлагидан тишлаб олиб келар эди. Ҳамма болани олиш учун унга интилди. Боб яқинлашганда қарашса, у бола деб олиб чиққан нарса каттагина қўғирчоқ экан. Ҳамма кулиб юборди. Боб эса ўзининг қилган ишидан мамнун бўлиб одамларга қараб турарди.

Баъзан жониворларнинг фидоийлиги инсонлар учун ҳавас қиларли даражада бўлади.

 

Акбаршоҳ РАСУЛОВ

Ибратли ҳикоялар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Суррогат оналикнинг соғлиқ учун зарарлари ва хавфи

06.07.2026   1327   2 min.
Суррогат оналикнинг соғлиқ учун зарарлари ва хавфи

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Жаҳон тиббиёт журналларида (Annals of Internal Medicine, The British Medical Journal) чоп этилган йирик илмий тадқиқотларда суррогат оналикнинг соғлиқ учун бир қанча салбий томонлари исботланган.

Илмий кузатувлар шуни кўрсатадики, суррогат оналарда ҳомиладорлик ва туғруқ асоратлари оддий аёлларга нисбатан 3 баравар юқори бўлади. Қолаверса, туғруқдан кейин бачадондан кучли қон кетиши ва инфекция тушиш хавфи сезиларли даражада ортади.

Суррогат онанинг организми ўзига мутлақо бегона бўлган (генетик алоқаси йўқ) эмбрионни қабул қилгани сабабли, иммун тизими реакция беради. Бунинг натижасида қон босимининг хавфли даражада кўтарилиши кўп кузатилади.

Суррогат ҳомиладорликда жарроҳлик амалиёти орқали туғруқ кўп ҳолларда олдиндан режалаштирилади, бу эса ички аъзоларнинг чандиқланишига ва бачадон йиртилиши хавфига олиб келади.

Эмбрион бачадонга ўрнашиши учун суррогат онага жуда кўп миқдорда сунъий гормонлар юборилади. Бу жигар, буйрак фаолиятига зарар етказади.

Суррогат оналикда болалар кўпинча 37-ҳафтага етмай, вақтидан олдин туғилади. Чала туғилиш оқибатида гўдакларнинг вазни нормадан паст бўлади ва уларнинг ўпка ҳамда бошқа аъзолари тўлиқ ривожланмайди.

Илмий жиҳатдан бола суррогат онанинг генини олмаса ҳам, ҳомиладорлик даврида суррогат онанинг турмуш тарзи, стресслари ва соғлиғи болага бевосита таъсир қилади.

Бола туғилган заҳоти уни 9 ой давомида кўтариб юрган, юрак уришини эшитиб ўсган онасидан (суррогат онадан) ажратиб олинади. Бу чақалоқ учун ҳам, туққан аёл учун ҳам кучли руҳий стресс (психологик жароҳат, траума) келтириб чиқаради.

Германия, Франция, Италия, Швеция, Норвегия, Австрия, Швейцария, Финляндия, Эстония, Словакия, Хитой, Япония каби давлатларда бу амалиёт қонунан тақиқланган. Испанияда ҳатто хорижга бориб суррогат она хизматидан фойдаланиш ҳам жиноят саналади.

Ислом шариатида суррогат оналик (хоҳ у пул эвазига бўлсин, хоҳ бепул) қатъиян тақиқланган ва ҳаром саналади. Бу бўйича Бутунжаҳон Ислом Фиқҳи Академияси ва Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг фатволари мавжуд.

 

Даврон НУРМУҲАММАД

Мақолалар