Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
16 Август, 2026   |   3 Рабиъул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:05
Қуёш
05:33
Пешин
12:27
Аср
17:19
Шом
19:25
Хуфтон
20:49
Bismillah
16 Август, 2026, 3 Рабиъул аввал, 1448

СИЗДАН ОЗОД ВА ОБОД ВАТАН ҚОЛДИ

08.09.2016   6795   4 min.
СИЗДАН ОЗОД ВА ОБОД ВАТАН ҚОЛДИ

Мана, бир неча кундирки, оғир мусибатдан ўзбек халқи ўзига кела олаётгани йўқ. Бундай жудоликни нафақат халқимиз, балки дунё ҳамжамияти ҳис этяпти. Яқин ўтмишда Ўзбекистон дея аталгувчи қадди букилган, шаъни таҳқирланган муқаддас заминни қайта оёққа тургазган, тургазганда ҳам сарбаланд мақомда, ўзлиги, эътиқоди, жасоратини тараннум этган миллат халоскори Рафиқи аълога йўл олди. Эътироф этилганидек, Ислом Каримов қайси лавозимда, қайси вазифада фаоляит олиб бормасин доимо ватан тақдири, юрт қайғуси билан яшади. Юртдошларимиз 25 йиллик ҳаёти давомида барча эришган ютуқлари, саодатли онларини бевосита у кишининг номи билан боғлайди. Бир оқил раҳбар бўлса шу инсончалик бўлар... Ўтган асрнинг 80 йилларига келиб, ҳар томонлама қолоқ мамлакатга айланган, бир ёқламали тизимга асосланган иқтисодий ночор аҳволга келиб қолган давлатни тарихан қисқа давр ичида тенглар ичра тенг юртга айлантириб, барқарор ўсиш суръатларига эриштириш учун қанча заҳматлар, қанчадан-қанча матонат, чидам, сабр, бардош керак бўларкин...Зеро, бундай даражаларга бирдан эришиб қолганимиз йўқ. Азизлар, бугун кўзларда ёш билан назар ташлайлик юртимиз қудратига: қайси соҳа, қайсиб бир тармоқ, йўналиш ривож топмай қолиб кетди? Ҳеч қайси! Аллоҳ таоло юрт эгасининг тинимсиз ҳаракатлари, шижоатлари эвазига унинг йўлини очиши билан диёрга Ўз раҳматлари, баракотларини ёғдирди. Неъматлар кетидан неъматлар кела бошлади.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Инсон вафот этгач амаллари тўхтайди. Фақат унга уч нарсадан савоб етиб туради: садақаи жория (савоби давомли яхши иш), фойдали илм, унинг ҳақига дуо қилувчи солиҳ фарзанд”, дея марҳамат қилган муборак ҳадисларини яхши биламиз. Юртбошимизнинг бевосита ташаббуслари билан халқимиз учун бунёд этилган минглаб иншоотларни таърифлаш шарт эмас.

Тошкент шаҳрининг бетакрор меъморий мўжизаси бўлиб барпо этилган “Минор” масжиди очилишидаги у кишинигнг сўзлари ҳамон қулоғимиз остида жаранглайди: “Аввало бундай ибодат уйлари халқимиз учун. Мард ва жасур, турли оғир замонларда матонат ва чидамлик кўрсатган халқимиз учун! Ўзбекистонимизнинг жаҳон даражасида эътироф этилаётган турли йўналишлардаги ютуқларни қўлга киритаётгани, иқтисодиётимизнинг ўсиб бориши, халқимизнинг тобора ҳаёт даражаси, ҳаёт сифатининг ўсиб бориши, энг муҳими кишилар бугунги тинч осуда ҳаётидан рози бўлиб яшаётганлигининг сабаби-Аллоҳнинг марҳаматидир. Тангримиз бизни Ўзи асрамоқда, Ўзи йўлимизни очиб бермоқда!

Мустақиллигимизнинг дастлабки йиллариданоқ, буюк алломаларимиз, муҳаддису, фақиҳ уламоларимиз илмий меросларини тадқиқ этиш, ёш авлодни аждодларимизнинг бой маънавий билимлари асосида тарбиялашга юртбошимиз раҳнамолигида алоҳида эътибор қаратилди. “Маънавияти юксак халқни енгиб бўлмайди", дея айтган сўзлари долзарблиги бугун янада равшан бўлмоқда. Қолаверса, У кишининг адабиёт, маънавият, иқтисод, сиёсат,жамият, тилшунослик ва бошқа фанларга методолия бўлиб хизмат қилувчи асарлари манфаатли илмни ифодалаб беради.

Ортларида қолган фарзандлар... Бутун ўзбек халқи фарзандлари... “Ўзбекистонда униб ўсаётган ҳар бир фарзанд менинг фарзандим”, дея ёшларга алоҳида ғамҳўрлик кўрсатар эдилар. Бугун ана шу фарзандлар кўзларда ёш, қалбларда айрилиқ фироғи билан у кишининиг ортларидан дуолар қилмоқда, хатми Қуръонлар ўқиб бағишламоқда. Аллоҳ таоло ана шу ояти карималар, қилинган барча эзгу амаллар баракотларидан фаровон ҳаётимиз, нурли истиқлолимиз асосчиси Президентимиз қабрларини нурларга тўлдирсин!  

Албатта, Аллоҳ тақдирига итоат этамиз, фоний дунё ҳақиқатига таслим бўламиз. Буюклар вафот топса ҳам, ҳамон биз билан ҳамнафас яшаётгандек туюлаверади. Уларнинг йўқлигига ишонгиси келмайди кишининг. Сабаби улар ҳаётларида бажарган улкан ишлари билан, қалбларга ўрнашган муҳаббатлари билан бир зумда йўқ бўла олмайдилар. Балки, замонлар оша авлодларни ўзларининг амалий,маънавий жасоратлари билан фахрлантириб келадилар! Аллоҳ таоло Қуръони Мажидда марҳамат қилганидек:

هَلْ جَزَاءُ الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَان

Эҳсон (эзгулик)нинг мукофоти фақат эзгуликдир. (Ар Раҳмон,60)          

Юртбошимизнинг фаровон ҳаётимиз учун амалга оширган барча хайрли ишлари мукофотини охиратда Яратганимиз ўзига маълум бўлган ададдаги ажрлар ила мукофотласин! Бу оғир дамларда халқимизга Аллоҳ чиройлик сабр берсин.

  

Анвар қори Турсунов

Тошкент шаҳар бош имом-хатиби

Янгиликлар
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Марғилоннинг уч муқаддас қадамжоси

14.08.2026   18105   3 min.
Марғилоннинг уч муқаддас қадамжоси

Марғилон – Фарғона водийсининг энг қадимий ва ўзига хос шаҳарларидан бири. Унинг тарихини фақат меъморий обидалар, қадимий кўчалар ёки машҳур ҳунармандчилик анъаналари билангина эмас, балки асрлар давомида халқ эъзозида бўлиб келаётган зиёратгоҳларсиз ҳам тасаввур этиб бўлмайди, хабар бермоқда ЎзА.

Шаҳардаги Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозор ана шундай тарихий-маънавий масканлар сирасига киради. Уларнинг ҳар бири ўз тарихи, ривоятлари ва халқ хотирасидаги ўзига хос ўрнига эга.

Марғилоннинг қадимий зиёратгоҳларидан бири Пир Сиддиқ мажмуасидир. Халқ орасида бу қадамжо билан боғлиқ турли ривоятлар авлоддан-авлодга ўтиб келган. Зиёратгоҳ Пир Сиддиқ номи билан боғлиқ бўлиб, “сиддиқ” сўзи араб тилида ҳақгўй, ростгўй, ҳақиқатга содиқ инсон маъноларини англатади. Шу жиҳатдан зиёратгоҳ номи ҳам халқ тасаввурида эзгулик, иймон ва ростгўйлик каби фазилатлар билан уйғунлашиб кетган. Мажмуадаги меъморий ечимлар, айниқса, гумбазли иншоотлар ва қадимий қабрлар Марғилоннинг ўтмишдаги шаҳарсозлик ва меъморчилик анъаналаридан дарак беради.

Пир Сиддиқ зиёратгоҳи нафақат зиёрат маскани, балки Марғилоннинг тарихий хотирасини ўзида мужассам этган қадамжолардан бири сифатида аҳамиятлидир. Марғилон тарихи буюк аллома Бурҳониддин Марғиноний номи билан чамбарчас боғлиқ. XII асрда яшаб ижод қилган аллома ислом ҳуқуқшунослиги, хусусан, ҳанафий фиқҳи тараққиётига беқиёс ҳисса қўшган. Унинг бутун ислом оламида машҳур бўлган “Ҳидоя” асари асрлар давомида муҳим ҳуқуқий манба сифатида қадрланиб келган.

Марғилонда аллома номи билан боғлиқ Чиллахона ҳам халқнинг маънавий хотирасида алоҳида ўрин тутади. “Чиллахона” атамаси одатда инсоннинг маълум муддат хилватда қолиб, тафаккур, ибодат ва руҳий тарбия билан машғул бўладиган жойини англатади. Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси билан боғлиқ ривоятлар ҳам алломанинг илм йўлидаги машаққатли изланишлари ва маънавий камолотини тасаввур қилишга ёрдам беради. Бу масканни фақат зиёратгоҳ сифатида эмас, балки буюк алломанинг илмий-маънавий меросини англашга хизмат қилувчи тарихий хотира жойи сифатида ҳам баҳолаш мумкин.

Марғилондаги яна бир ўзига хос маскан – Каптарли мозор. Унинг номи билан боғлиқ халқ ривоятлари турлича. Айрим ҳикояларда бу жойда каптарлар кўп бўлгани, шу сабабли мозор “Каптарли” деб аталгани айтилади. Каптар эса халқ тасаввурида тинчлик, поклик ва эзгулик рамзи сифатида қабул қилинади. Каптарли мозор ҳақидаги маълумотларни илмий жиҳатдан чуқур ўрганиш Марғилоннинг маҳаллий тарихини янада бойитишга хизмат қилади. Бунинг учун архив ҳужжатлари, қадимий хариталар, қабртошларидаги ёзувлар, вақф ҳужжатлари ва халқ орасида сақланиб келаётган оғзаки тарих намуналарини тадқиқ этиш муҳим. Зеро, халқ хотирасида асрлар давомида сақланиб келаётган ривоятлар ҳам тарихий-этнографик тадқиқотлар учун қимматли манба бўлиши мумкин.

Уч қадамжо – бир тарих. Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозорни бирлаштириб турган асосий жиҳат уларнинг Марғилоннинг маънавий қиёфасини шакллантиришдаги ўрнидир. Бу қадамжолар халқнинг аждодларга ҳурмат, муқаддас жойларни асраш, эзгулик ва маърифатни қадрлаш каби анъаналарини ўзида мужассам этади.

Уларнинг ҳар бири Марғилон тарихининг турли қирраларини намоён этади: Пир Сиддиқ – диний-маънавий меросни, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси – илм ва тафаккур анъаналарини, Каптарли мозор эса халқ хотираси ва маҳаллий ривоятларнинг узвийлигини ифодалайди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари