Арофатга чиқишдан олдин ғусл қилиш суннатдир. Арофатда туриш ҳажнинг асосий рукни бўлиб, бу рукнсиз ҳаж бўлмайди. Арафа куни заволдан бошлаб, Арофатда туриш вақти киради. Макони, Арофат деб номланган машҳур жой. Арофат чегарасидан бошқа жойда турса, ҳажи ҳаж бўлмайди. Арофатда Арафа куни заволдан ҳайит куни тонгигача қай ҳолда турса ҳам, бир соат турса соқит бўлади. Бу ерда ҳам талбия айтиб туради. Арофатда ҳам дуога зўр бериш керак, айниқса Жабали раҳмат устиларига чиқиб дуо қилиш тавсия қилинган. Арофатда пешин ва аср намозлари бир азон ва икки иқомат билан қўшиб, қаср қилиб ўқилади, пешин вақтида. Ҳаж амири хутба ўқийди. Арофатда қуёш ботгунча туриш вожиб ҳисобланади.
Даъво: Демократик давлатда Аллоҳнинг ҳукми юритилмайди, шунинг учун у ердаги барча солиқ ҳаром.
Раддия: Бу даъво нотўғри.
1. Солиқ – ўз-ўзидан ҳаром қилинган нарса эмас.
2. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ва саҳобалар исломий бўлмаган тизимларда ҳам молиявий мажбуриятларни бажарганлар.
3. Қуръон ва суннатда барча солиқларни мутлақ ҳаром қилувчи далил йўқ.
4. Ҳаром қилинган нарса – зулм ва ноҳақ ториб олиш, солиқнинг ўзи эмас.
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ﴾
“Эй иймон келтирганлар! Аҳдномаларга вафо қилинг!” (Моида сураси, 1-оят).
Демократик ёки бошқа давлатда яшовчи фуқаро:
давлат қонунларига бўйсинувга,
солиқ тўлашга розилик билдирган аҳд билан яшайди.
Шариатда аҳдни бузиш ҳаром.
Зулм солиқ ва адолатли мажбурият фарқи
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтганлар:
لا يدخل الجنة صاحب مكس
“Ноҳақ солиқ (мукс) олувчи жаннатга кирмайди” (Имом Абу Довуд ривояти).
“Мукс” – зулм билан, ноҳақ, шахсий манфаат учун олинган солиқ.
Бу ҳар қандай солиқ эмас. Уламолар шу калимани шарҳлаб: “Мукс – шариат рухсат бермаган, зулм асосидаги ториб олишдир”, деганлар.
Демак, адолатли, умумий манфаат учун олинадиган солиқ – мукс эмас.
Имом Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳи: “Ноисломий ҳукмронлик остидаги ҳудудларда мусулмонлар шартнома асосида солиқ тўлашини жоиз деб ҳисоблаганлар”.
Биз эса исломий ҳудудда яшаймиз – бу эса батариқа авло дегани.
Фиқҳий қоида:
الأصل في المعاملات الإباحة
Муомалаларда асл ҳукм – жоиз.
Солиқ – муомала. Ҳаром бўлиши учун аниқ далил керак.
“Демократик давлат” деган сабаб шариатда ҳаром қилувчи иллат эмас.
Бу даъо мусулмонларни қонунни бузишга ундайди, фитна ва тартибсизликка олиб келади, исломни “тартибсизлик дини” қилиб кўрсатади.
Аллоҳ таоло айтади:
﴿وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ﴾
“Ер юзида фасод қилманглар” (Бақара сураси, 60-оят).
Ўткирбек Собиров
Ўзбекистон мусулмонлари идораси бўлим бошлиғи,
Тошкент ислом институти ўқитувчиси