Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
15 Сентябр, 2026   |   4 Рабиъус сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:43
Қуёш
06:03
Пешин
12:18
Аср
16:43
Шом
18:37
Хуфтон
19:52
Bismillah
15 Сентябр, 2026, 4 Рабиъус сони, 1448
Мақолалар

Бахт – Аллоҳ берган ҳадя

13.09.2024   7394   3 min.
Бахт – Аллоҳ берган ҳадя

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Учинчи фойда: Қайғулар бахтнинг, хурсандчиликнинг нақадар буюк неъмат эканини ёдингизга солади.

Ким қайғунинг аччиқ шаробидан тотиб кўрган бўлса, бахтли онларининг қиймати нақадар улканлигини ҳис қилади. Ҳаётингизда бирор марта ғам-қайғу чекмаган бўлсангиз, бахт нималигини, унинг қадрини ҳеч қачон билмаган бўлардингиз.

Бахт, шодлик, қувонч – Аллоҳ таоло берган бир ҳадядир. Ёш гўдакни ўйнатсангиз, беғуборлик билан қиқирлаб кулади. Билингки, ҳали ақли кирмаган шу гўдакни ҳам Аллоҳ кулдиряпти. “Мен унга ёқяпман, шунинг учун куляпти”, дейишингиз мумкин. Лекин бу гўдакни сиз ҳам, сизнинг ёқимли хатти-ҳаракатларингиз ҳам кулдиргани йўқ. Гўдакка қизиқишни ҳам, бунинг натижасида пайдо бўлган кулгини ҳам Роббимиз илҳом қилади. Агар Аллоҳ уни хафа қиладиган нарсалар ҳақида ақл юритиб, ўйлайдиган қилиб қўйганида, сизнинг бу ҳаракатларингиз уни кулдира олмаган бўлар эди.

Бир қиз айтади:

«Отам бизга кулдириб қўйгани учун ҳам Аллоҳга шукр қилишни ўргатганлар. Ҳа, бизга кулги неъматини берган Роббимизга шукрона айтамиз. Оилавий йиғинларимизда кўпинча ҳазил-мутойиба қилар эдик, айниқса ухлашдан олдин роса кулишардик. Эрта тонгда эса отам: «Бизни шу оддий нарсалар билан хурсанд қилиб, кулдириб қўйгани учун Аллоҳга шукр қилинглар!» дер эдилар. Бу сўзларни отамдан жуда кўп йиллар эшитиб юрдик: «Кулдириб қўйган Роббимизга шукр келтирайлик!».

Бизни кулдириб, хурсанд қилиб, бунинг ҳаловатини ҳис эттирган ва бунинг қанчалар улуғ неъмат эканини билдириб қўйган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин! Хусусан, қайғу ва тушкунлик кенг илдиз отган бугунги замонда бу неъматлар учун Аллоҳга ҳамдлар бўлсин!»

Бошқа бир қиз ёзади:

«Бошланғич синфда ўқиётган пайтларимда бувим чақалоқларни ўйнатиб ўтирардилар. Чақалоқ кулса, унга қараб, «Сени кулдирган Зот бунчалар улуғ-а? Хоҳласа, йиғлатиб ҳам қўяди-ку», дер эдилар. Бувим кулаётган чақалоқни кўрсалар, унинг онасига: «Болангизни кулдирган Роббингизга шукр қилинг! Агар хоҳласа, уни чақиб йиғлатадиган кичик ҳашаротни юбориб қўярди», дердилар.

Бувим шу йўл билан менга кулги ва қувонч неъматини қадрлашни, уларни ҳис этишни ўргатган эдилар. Улғайганимдан кейин чақалоқларнинг йиғлашини, кулишини кузатиб, бахт ва кулги ҳам Аллоҳнинг мўъжизалари, буюклигига далолат қиладиган белгилари эканини тушуниб етдим. Афсуски, жуда кўпчилик бундан бехабар. Улар бахтни бошқа ерлардан излаб юришибди. Сизни кулдираётган нарса кулгили латифа эмас, сизни хурсанд қилаётган нарса ҳазилкаш дугона эмас, кулгингизга сабаб бўлаётган нарса кулгили сурат ҳам эмас. Буларнинг барчаси арзимас сабаблар, холос. Қодир Аллоҳ сизнинг хурсанд бўлишингизга, кулишингизга изн бермаса, табассум қилишга ҳеч қандай куч топа олмайсиз. Шунинг учун бахтни, қувончни ўз Эгасидан – Аллоҳдан сўранг. Ҳар кулганингизда Роббингизга шукрлар айтинг. Агар шукр қилсангиз, У Зот неъматини албатта зиёда қилади. Бувим ўзлари билмаган ҳолда мени бунга одатлантириб қўйган эканлар».

Абдуллоҳ Абдулмуътий, Ҳуда Саъид Баҳлулнинг

“Қулоғим сенда қизим” китобидан Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ таржимаси.

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

“Ҳолва” деган билан...

15.09.2026   9150   2 min.
“Ҳолва” деган билан...

Бугунги жамиятимизда одоб-ахлоқ жиҳатидан оқсоқликлар кўзга ташланмоқда. Салом бериш, ёрдамга муҳтожларни кўрганда кўмаклашиш, ўзидан катталарга ҳурмат кўрсатиш каби қадриятлар камайиб бораётганини ҳеч ким инкор қилмаса керак. Ҳолбуки, ҳар бир ота-она фарзандининг илмли, солиҳ ва етук инсон бўлиб камол топганини кўришни орзу қилади. Бироқ “ҳолва” деган билан оғиз ширин бўлмайди. Яъни қуруқ орзу-ҳаваснинг ўзи кифоя қилмайди. Балки доимий ва тартибли таълим-тарбия ишига киришиш лозим бўлади. Бу борада жамиятдаги инсонларни уч тоифага бўлиш мумкин:

1. Ўзи ҳам амал қилиб, фарзандини ҳам эзгуликка етаклайдиганлар. Бу тутум дунё ва охират саодатини кўзлаган мўминнинг йўли. Тарбияда энг самарали омил ота-онанинг шахсий намунасидир. Болага, аввало, Аллоҳни танитиш ва солиҳ амаллар билан ўрнак бўлиш лозим. Қуръони каримда таъкидланганидек, иймон келтириб, эзгу амал қилганларга дунёда покиза ҳаёт, охиратда эса абадий жаннат башорати берилган (Наҳл сураси, 97-оят).

2. Ўзи амал қилмай, фарзанди тарбиясига мол-дунё сарфлайдиганлар. Унутманг, пул ҳамма нарсани ҳал қилмайди. Ота-онанинг ўзи диний ва ахлоқий мажбуриятларни бажармаса, панд-насиҳатлари фарзандга таъсир қилмайди. Оилавий муҳитда ота таъминотга, она тарбияга масъул бўлиб, ўзаро ҳурмат ва ҳамжиҳатлик бўлиши шарт.
Шунингдек, ота-оналарнинг беҳуда ишлар, масалан, телефонга кўп боғланиб қолиши тарбиядаги энг катта бўшлиқни юзага келтиради. Фарзанд камолоти учун унинг вақтини тўғри тақсимлаш, уйқу ва дарс тартибини доимий назоратда тутиш, тартибни ушлаш лозим. Энг муҳими, хулқ илмдан устун туради: хулқсиз берилган илм инсонни залолатга етаклайди, шу боис фарзандга гўзал ахлоқий тарбия бериб, сўнг илм билан зийнатлаш керак.

3. Ўзи ҳам амал қилмай, фарзандини ҳам бунга чақирмайдиганлар. Бу тоифанинг оқибати хатарлидир. Аллоҳ таоло Тоҳа сурасида бундай марҳамат қилади: “Ким Менинг зикримдан юз ўгирса, албатта, унинг учун танг ҳаёт бўлур...” (124-оят). Мана шу оятнинг ўзиёқ кишини сергак торттириб, бу тоифадан бўлиб қолмасликка ундаши лозим.
Хулоса шуки, фарзанд қалби ва руҳияти илдиз отиши керак бўлган дарахт кўчати кабидир. Унинг илдизини иймон ва тақво мустаҳкамлайди. Шундай экан, ким фарзандлари камолини кўришни истаса, амали ва эътиборини билан шунга ҳаракат қилсин. Аллоҳ таоло барчамизни тўғри йўлда бардавом қилиб, зурриётларимиз камолини кўрсатсин.

Азиза РАҲМАТОВА,
Самарқанд тумани бош отинойиси

Мақолалар