Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
29 Октябр, 2026   |   18 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:31
Қуёш
06:50
Пешин
12:12
Аср
15:41
Шом
17:25
Хуфтон
18:39
Bismillah
29 Октябр, 2026, 18 Жумадул аввал, 1448

Маҳмуд Мисрий эътирофи

15.10.2024   24470   1 min.
Маҳмуд Мисрий эътирофи

­– 15-16-октабр кунлари Ўзбекистоннинг гўзал ва қадимий Тошкент ва Хива шаҳарларида “Ислом – тинчлик ва эзгулик дини” номли халқаро конференция ўтказилмоқда. Мазкур нуфузли анжуманда иштирок этаётганимдан бениҳоя шодман.

Конференция доирасида Ўзбекистон халқаро ислом академиясида муассаса вакиллари билан мулоқот олиб бордик. Бу ерда “Қўлёзмаларни тадқиқ қилишнинг назарий асослари” номли китобимнинг ўзбек тилидаги тақдимоти ҳам ўтказилганидан жуда қувондим. Академия ва “Дорул Махтутот” маркази ўртасидаги ҳамкорлик алоқаларини муҳокама қилдик, тажриба алмашдик. 

Ўзбекистонда Президент Шавкат Мирзиёев бошчилигида диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотларга юқори баҳо бераман. Ўзбекистон тинчлик-хотиржамлик ҳукм сурадиган диёр.  Ўзбек халқи шу юртда туғилиб вояга етган, ўзининг ниҳоятда серқирра илмий-ижодий фаолияти билан дунё аҳлини лол қолдирган, дунё тамаддуни ривожига беадоқ ҳисса қўшган улуғ аждодлари билан фахрланса арзийди. 

Шарқ бир неча асрлар давомида тараққиётнинг ўзаги бўлиб келган. Бугун ҳам унинг нури умумбашарий маданий ва илмий мерос сифатида кенг нур сочаётганлигини алоҳида таъкидлаш лозим.

Президент ташаббуси билан ўтказилаётган “Ислом – тинчлик ва эзгулик” дини мавзусидаги халқаро конференция эса ҳозирги глобаллашув жараёнида ислом мўътадиллик ва бағрикенглик дини эканини намоён қиладиган муҳим маърифат майдони эканини таъкидламоқчиман.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг буюк аллома ва мутафаккирларнинг дунё, хусусан, мусулмон илм-фани ва цивилизацияси равнақига қўшган муносиб ҳиссаси, муқаддас ислом динининг инсонпарварлик моҳияти бўйича фундаментал тадқиқотлар ўтказишга оид дастурлар, илмий лойиҳаларни ишлаб чиқиш, уларни амалга оширишга қаратилган чора-тадбирларни ўтказишни қўллаб-қувватлаб билдирган ташаббусларини юқори баҳолайман.

Маҳмуд Мисрий,
Туркиянинг Истанбул шаҳридаги қўлёзмаларни ўрганишга ихтисослашган “Дорул Махтутот” маркази бош директори

https://iiau.uz/oz/news/3434

Бошқа мақолалар
Мақолалар

ДЕМОКРАТИК ДАВЛАТДА СОЛИҚ ТЎЛАШ ҲАРОММИ?

27.10.2026   10130   2 min.
ДЕМОКРАТИК ДАВЛАТДА СОЛИҚ ТЎЛАШ ҲАРОММИ?

Даъво: Демократик давлатда Аллоҳнинг ҳукми юритилмайди, шунинг учун у ердаги барча солиқ ҳаром.

Раддия: Бу даъво нотўғри.

1. Солиқ – ўз-ўзидан ҳаром қилинган нарса эмас.

2. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ва саҳобалар исломий бўлмаган тизимларда ҳам молиявий мажбуриятларни бажарганлар.

3. Қуръон ва суннатда барча солиқларни мутлақ ҳаром қилувчи далил йўқ.

4. Ҳаром қилинган нарса – зулм ва ноҳақ ториб олиш, солиқнинг ўзи эмас.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ﴾

“Эй иймон келтирганлар! Аҳдномаларга вафо қилинг!” (Моида сураси, 1-оят).

Демократик ёки бошқа давлатда яшовчи фуқаро:

давлат қонунларига бўйсинувга,

солиқ тўлашга розилик билдирган аҳд билан яшайди.

Шариатда аҳдни бузиш ҳаром.

Зулм солиқ ва адолатли мажбурият фарқи

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтганлар:

لا يدخل الجنة صاحب مكس

“Ноҳақ солиқ (мукс) олувчи жаннатга кирмайди” (Имом Абу Довуд ривояти).

“Мукс” – зулм билан, ноҳақ, шахсий манфаат учун олинган солиқ.

Бу ҳар қандай солиқ эмас. Уламолар шу калимани шарҳлаб: “Мукс – шариат рухсат бермаган, зулм асосидаги ториб олишдир”, деганлар.

Демак, адолатли, умумий манфаат учун олинадиган солиқ – мукс эмас.

Имом Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳи: “Ноисломий ҳукмронлик остидаги ҳудудларда мусулмонлар шартнома асосида солиқ тўлашини жоиз деб ҳисоблаганлар”.

Биз эса исломий ҳудудда яшаймиз – бу эса батариқа авло дегани.

Фиқҳий қоида:

الأصل في المعاملات الإباحة

Муомалаларда асл ҳукм – жоиз.

Солиқ – муомала. Ҳаром бўлиши учун аниқ далил керак.

“Демократик давлат” деган сабаб шариатда ҳаром қилувчи иллат эмас.

Бу даъо мусулмонларни қонунни бузишга ундайди, фитна ва тартибсизликка олиб келади, исломни “тартибсизлик дини” қилиб кўрсатади.

Аллоҳ таоло айтади:

﴿وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ﴾

“Ер юзида фасод қилманглар” (Бақара сураси, 60-оят).

 

 

Ўткирбек Собиров

Ўзбекистон мусулмонлари идораси бўлим бошлиғи,

Тошкент ислом институти ўқитувчиси

ДЕМОКРАТИК ДАВЛАТДА СОЛИҚ ТЎЛАШ ҲАРОММИ?
МАҚОЛА