Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.
Уламолар масалаларни диққат билан ўрганиб, таҳқиқ қилишади. Шунинг учун бир масалада турли ўлкаларда авлоддан авлодга маълум бир фатвога кўра амал қилиб келинади. Барча уламолар мана шу масалага мувофиқ келади. Натижада суянишнинг энг олий чегарасига чиқиб борилади.
Бу суяниш ниҳоятда қувватли бўлади, иймон келтирадиган даражада аниқ бўлмаса-да, шунга яқин келади. Аҳли суннанинг ўзига хос хусусияти мана шудир. Нима учун бу фиқҳ залолатдаги фиқҳ бўлмайди? Чунки унда хато бўлиш эҳтимоли жуда кам, чунки ундаги ижтиҳод бир кишига тегишли эмаски, унинг аксари хато бўлса... Балки бу нарса илмий мактаб ижтиҳодига, қарорига айланди. Бундай илмий мактабда эса хато қилиш эҳтимоли жуда кам бўлади. Аллоҳ таоло Ўзининг динини илмий мактабларнинг мана шундай тартибли илмлари орқали муҳофаза қилди.
Акс ҳолда Аллоҳ таоло Ўзининг динини Зайд, Амр ёки Юсуфнинг қўлида, яъни бир ёки бир неча кишининг қўлида муҳофаза қилган бўлиб қолар эди. Бу гапга ақл бовар қиладими? Йўқ. Аллоҳ таоло Ўзининг динини кучли, асосли, жуда кўп уламоларни ўз ичига олган қатъий, собит илмлар орқали муҳофаза қилади.
«Ҳанафий мазҳабига теран нигоҳ» китобидан
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Суфёни Саврий раҳматуллоҳи алайҳининг биродари вафот этганида бир қанча киши таъзия билдириш учун келди.
Имом Аъзам раҳматуллоҳи алайҳи ҳам таъзия билдиргани келди. Суфёни Саврий раҳматуллоҳи алайҳи туриб, уни ўз ўрнига ўтқизади ва ўзи унинг олдига ўтиради.
Инсонлар кетганидан кейин талабалари Суфёни Саврий раҳматуллоҳи алайҳидан: "Ғалати иш қилганингизни кўрдик", дейишди.
У эса: "Бу киши аҳли илмдир. Илми учун турмасам ҳам ёши учун тураман. Ёши учун турмасам ҳам фиқҳи учун тураман. Фиқҳи учун турмасам ҳам тақвоси учун тураман", деб жавоб берди.
Манба: Ҳаравий. "Мирқотул мафотиҳ шарҳу Мишкотул масобиҳ". Ж. 1. - Б. 30.