08 Ноябр, 2026, 28 Жумадул аввал, 1448
08 Ноябр, 2026, 28 Жумадул аввал, 1448
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.
«Совчилик» дегани муайян бир аёл ёки қизга уйланиш истагини унинг ўзига ёки валийсига билдиришдир. Аслида, аёл кишининг ўзи ёки яқинлари томонидан куёвнинг ўзига ёки унинг оила тарафига совчилик қилиниши ҳам мумкин.
Бу билдириш уйланмоқчи кишининг ўзи ёки унинг вакили томонидан бўлиши мумкин. Шунингдек, совчиликни никоҳи исталган шахсга ёки унинг ишбошиларидан бирига билдириш ҳам мумкин.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Ҳафса онамизга уйланганларида у кишининг оталари Умар розияллоҳу анҳуга совчилик қилганлар.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Умму Салама розияллоҳу анҳога уйланганларида у кишининг ўзларига совчилик қилганлар.
Фазийлатли кишиларга аёлнинг ўзи, ота-онаси ёки ишбошиларидан бири совчилик қилиши жоиз.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига баъзи аёллар келиб, ўзини никоҳлаб олишларини сўраганлар.
عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَتْهُ امْرَأَةٌ تَعْرِضُ نَفْسَهَا عَلَيْهِ فَخَفَّضَ فِيهَا النَّظَرَ وَرَفَعَهُ. رَوَاهُ الْخَمْسَةُ. وَفِي رِوَايَةٍ: قَالَ أَنَسٌ: إِنَّ امْرَأَةً عَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَضَحِكَتِ ابْنَةُ أَنَسٍ، فَقَالَتْ: مَا كَانَ أَقَلَّ حَيَاءَهَا فَقَالَ أَنَسٌ: هِيَ خَيْرٌ مِنْكِ عَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Саҳл ибн Саъд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: "Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларида эдик. Бир аёл келиб, у кишига ўзини тақдим қилди. У зот унга бошдан-оёқ назар солиб қарадилар" (Бешовлари ривоят қилганлар).
Бошқа бир ривоятда: Анас: «Бир аёл ўзини Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга тақдим қилди», деди.
Анаснинг қизи кулиб: «Мунча ҳам ҳаёси оз экан!», деди. Шунда Анас: «У сендан яхшироқ. У Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга ўзини тақдим қилди», деди.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: تَأَيَّمَتْ حَفْصَةُ مِنْ خُنَيْسِ بْنِ حُذَافَةَ السَّهْمِيِّ، وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تُوُفِّيَ بِالْمَدِينَةِ، فَقَالَ عُمَرُ: عَرَضْتُ حَفْصَةَ عَلَى عُثْمَانَ، فَقَالَ: سَأَنْظُرُ فِي أَمْرِي، فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ ثُمَّ لَقِيَنِي، فَقَالَ: قَدْ بَدَا لِي أَلَّا أَتَزَوَّجَ يَوْمِي هَذَا. فَلَقِيتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ فَقُلْتُ: إِنْ شِئْتَ زَوَّجْتُكَ حَفْصَةََ، فَصَمَتَ أَبُو بَكْرٍ، وَكُنْتُ أَوْجَدَ عَلَيهِ مِنِّي عَلَى عُثْمَانَ، فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ، ثُمَّ خَطَبَهَا رَسُولُ اللهِ، فَأَنْكَحْتُهَا إِيَّاهُ، فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ: لَعَلَّكَ وَجَدْتَ عَلَيَّ حِينَ عَرَضْتَ عَلَيَّ حَفْصَةَ فَلَمْ أَرْجِعْ إِلَيْكَ شَيْئًا، قَالَ عُمَرُ: قُلْتُ: نَعَمْ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ: إِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أَرْجِعَ إِلَيْكَ فِيمَا عَرَضْتَ عَلَيَّ إِلَّا أَنِّي كُنْتُ عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ ذَكَرَهَا، فَلَمْ أَكُنْ لِأُفْشِيَ سِرَّ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، وَلَوْ تَرَكَهَا قَبِلْتُهَا. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ.
Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Ҳафса Хунайс ибн Ҳузафа ас-Саҳмийдан бева қолди. У Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобаларидан бўлиб, Мадинада вафот этган эди. Бас, Умар айтди: «Ҳафсани Усмонга тақдим қилдим. У «Ўйлаб кўрай-чи», деди. Бир неча кун кутдим. Сўнг у менга учраб, «Ҳозирги кунда уйланмай турганим маъқулга ўхшайди», деди.
Абу Бакр Сиддиққа учраб, «Хоҳласанг, сенга Ҳафсани никоҳлаб бераман», дедим. Абу Бакр индамади. Ўшанда ундан Усмондан аччиғим чиққанидан кўра кўпроқ аччиғим чиқди. Бир неча кун турганимдан сўнг унга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам совчи бўлдилар ва мен уни у зотга никоҳлаб бердим. Сўнгра Абу Бакр менга учраб:
«Ҳафсани менга тақдим қилганингда, мен эса сенга жавоб бермаганимда, аччиғинг чиққан бўлса керак?» деди.
«Ҳа», дедим.
«Мени сенга жавоб беришдан фақат Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг уни зикр қилганларини эшитганим ман қилди, холос. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сирларини фош қилишим мумкин эмас эди. У зот тарк қилганларида, уни қабул қилар эдим», деди Абу Бакр».
Бухорий ривоят қилган.
Бизнинг шароитимизда, одатда, совчилик йигитнинг ота-онаси ёки улар тайинлаган кишилар томонидан келинликка номзоднинг ота-онасига ёки оила аъзоларига қилинади.
Айтайлик, мазкур иш содир бўлди. Эркак томондан аёл-қиз томонга совчилик қилинди. Энди аёл-қиз тараф муносиб куёв танлаш мажбуриятида қолади. Албатта, улар ҳам бу танлашда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кўрсатма ва тавсияларига амал қилсалар, жуда ҳам яхши бўлади ва бундай ўта нозик, умр савдоси бўлган ишда энг тўғри йўл тутган бўладилар.
"Бахтиёр оила" китобидан
Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфидаги олий ва ўрта махсус ислом таълим муассасалари ҳамда илмий мактаблар қошида фаолият юритаётган «Қуръони карим ва тажвид» ўқув курсларида навбатдаги давра машғулотлари бошланди.
Юртимизда фуқароларнинг Қуръони каримни тўғри, тартил билан ўқишга бўлган қизиқиш ва эҳтиёжларини қондириш, диний-маърифий саводхонлигини ошириш мақсадида ташкил этилган ушбу ўқув курсларида бугунги кунга қадар 100 мингдан ортиқ юртдошимиз таҳсил олиб, ўқишни муваффақиятли тамомладилар.
Ҳозирги кунда республикамиз бўйлаб 31 та расмий ўқув курси ва филиаллари фаолият кўрсатмоқда. Курсларда тажрибали қорилар ва устозлар томонидан тажвид қоидалари, Қуръон тиловати ва маърифий асослар чуқур ўргатилмоқда.
Машғулотларда иштирок этишни хоҳловчилар ўзларига яқин бўлган қуйидаги ҳудудий ўқув марказларига мурожаат қилишлари мумкин:
Тошкент ислом институти қошидаги ўқув курси
Манзил: Олмазор тумани, Зарқайнар 18-берк кўча, 47-уй
Телефонлар: +998-71-227-23-47, +998-95-525-50-52, +998-97-260-06-00
Ўзбекистон халқаро ислом академияси қошидаги ўқув курси
Манзил: Шайхонтоҳур тумани, Абдулла Қодирий кўчаси, 11-уй
Телефонлар: +998-95-056-26-96, +998-99-202-24-04
«Кўкалдош» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Шайхонтоҳур тумани, Навоий кўчаси, 46-уй
Телефонлар: +998-99-249-30-90, +998-90-000-19-96
«Хадичаи Кубро» аёл-қизлар ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Олмазор тумани, Файзибаланд кўчаси, 1-уй
Телефонлар: +998-71-299-24-11, +998-90-067-33-00
Нурафшон шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Нурафшон ш., Муқимий МФЙ, Тошкент йўли кўчаси, 178-уй
Телефон: +998-99-935-89-62
Янгийўл шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Янгийўл ш., Самарқанд кўчаси, 145-уй
Телефонлар: +998-93-718-44-88, +998-99-191-96-00
Чирчиқ шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Чирчиқ ш., Бирлик МФЙ, А.Навоий кўчаси, 454-уй
Телефонлар: +998-33-050-62-06, +998-91-657-15-18
Ангрен шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Ангрен ш., Наврўз маҳалласи, Маърифат кўчаси, 22-уй
Телефонлар: +998-94-212-25-15, +998-94-928-68-98
Бекобод шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Бекобод ш., Турон кўчаси, 503-уй
Телефонлар: +998-99-918-12-92, +998-77-500-92-92
Фарғона шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Фарғона ш., Кимёгарлар кўчаси, 10-уй
Телефон: +998-50-104-41-00
Бувайда тумани филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Бувайда тумани, Пошшопирим қишлоғи, Шукрона кўчаси, 1-уй
Телефонлар: +998-94-684-05-25, +998-94-624-05-25
Қўқон шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Қўқон ш., Мунаввар кўчаси, 3-А уй
Телефонлар: +998-95-829-40-40, +998-90-588-42-44
«Ҳидоя» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Наманган ш., Индра Ганди кўчаси, 1-уй
Телефонлар: +998-88-572-60-06, +998-93-192-19-84
Косонсой тумани филиали («Ҳидоя» ЎМИТМ қошида)
Манзил: Косонсой тумани, Гулобод МФЙ, Меъмор кўчаси, 95-уй
Телефонлар: +998-91-177-11-34, +998-88-251-11-34
«Саййид Муҳйиддин махдум» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Олтинкўл тумани, Жалабек МФЙ, Ғуломжон Ҳакимов кўчаси, 7-уй
Телефонлар: +998-93-630-35-12, +998-94-101-33-91
Гулистон шаҳри филиали («Кўкалдош» ЎМИТМ қошида)
Манзил: Гулистон ш., Тараққиёт МФЙ, Бунёдкор кўчаси, 605-уй
Телефонлар: +998-77-007-01-38, +998-94-007-19-95
Сирдарё тумани филиали («Кўкалдош» ЎМИТМ қошида)
Манзил: Сирдарё тумани, «Абу Бакр» жоме масжиди ҳудуди
Телефон: +998-95-987-42-42
Жиззах шаҳри филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Жиззах ш., Сайилжойи маҳалласи, Гулзор кўчаси, 44/1-уй
Телефонлар: +998-55-152-77-33, +998-99-298-77-33, +998-93-300-03-25
Зомин тумани филиали (Тошкент ислом институти қошида)
Манзил: Зомин тумани, Ғ.Ғулом МФЙ, Ш.Насриддинов кўчаси
Телефонлар: +998-93-294-83-53, +998-97-328-63-40
Ҳадис илми мактаби қошидаги ўқув курси
Манзил: Пайариқ тумани, Хўжа Исмоил маҳалласи (Имом Бухорий зиёратгоҳи)
Телефонлар: +998-94-186-19-94, +998-66-240-20-51
Калом илми мактаби қошидаги ўқув курси
Манзил: Пайариқ тумани, Хўжа Исмоил маҳалласи (Имом Бухорий зиёратгоҳи)
Телефонлар: +998-94-186-19-94, +998-66-240-20-51
Мир Араб олий мадрасаси қошидаги ўқув курси
Манзил: Бухоро ш., Абу Ҳафс Кабир кўчаси, 3-уй
Телефон: +998-99-702-82-70
«Мир Араб» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Бухоро ш., Хўжа Нуробод кўчаси, 16-уй
Телефонлар: +998-97-303-44-43, +998-65-420-45-97, +998-99-964-34-95
«Жўйбори Калон» аёл-қизлар ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Бухоро ш., Ҳавзи нав кўчаси, 92-уй
Телефонлар: +998-65-221-72-73, +998-50-070-84-24, +998-90-080-88-84
Тасаввуф илми мактаби қошидаги ўқув курси
Манзил: Когон тумани, Қасри Орифон қишлоғи (Баҳоуддин Нақшбанд зиёратгоҳи)
Телефон: +998-99-702-82-70
Навоий шаҳри филиали (Мир Араб олий мадрасаси қошида)
Манзил: Навоий ш., М.Таробий кўчаси, 48-Б уй
Телефон: +998-90-969-48-64
«Хожа Бухорий» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Китоб тумани, Заргарлик кўчаси, 4-уй
Телефонлар: +998-75-542-74-25, +998-99-667-40-02
«Абул Муин Насафий» ақида илми мактаби қошидаги ўқув курси
Манзил: Қарши ш., Арал овул МФЙ, Намуна кўчаси, 9-уй
Телефон: +998-88-850-18-18
«Имом Термизий» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Термиз ш., Шимолий дарвоза кўчаси, 3-уй
Телефонлар: +998-55-451-11-61, +998-97-533-77-08, +998-97-875-99-77
«Фахриддин ар-Розий» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Урганч тумани, Каттабоғ маҳалласи, Ҳамкорлик кўчаси, 43-уй
Телефонлар: +998-95-623-23-43, +998-99-021-54-04, +998-99-503-32-62
«Муҳаммад ал-Беруний» ЎМИТМ қошидаги ўқув курси
Манзил: Нукус ш., Билимлер гузари кўчаси, 1а-уй
Телефон: +998-94-598-26-26
Қўшимча маълумотлар, гуруҳлар жадвали ва қабул шартлари бўйича юқоридаги масъул рақамларга мурожаат қилишингиз мумкин.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 