Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Қуёш чиққан ва ботган кунларнинг энг яхшиси – жума кунидир. Ҳар бир ўрмалаган жонзот борки, жума кунида қиёмат қоим бўлишидан қўрқиб туради. Фақат инсонлар ва жинлар бундан мустасно», дедилар.
Ибн Хузайма ривоят қилган.
Абу Мусо Ашъарий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Қиёмат кунида кунларнинг ҳаммаси йиғилади. Жума куни эса оппоқ нурли бўлиб келади. Жума аҳлини келинчакни чимилдиққа етаклаб келинганидек, гўзал ҳолатда етаклаб келинади. Улар қордан-да оппоқ нурлар ичида, ҳидлари мушку анбарона бўлиб, кофур тоғларининг ичида юрадилар. Инсонлар ва жинлар уларга берилган мақомдан ажабланиб, жаннатга киргунларича улардан кўз узмайдилар. Ҳеч ким уларнинг яқинларига бориб, улар билан биргаликда жаннатга киролмайди. Савоб учун муаззинлик қилганлар улар билан аралашиб жаннатга кирадилар», дедилар.
Табароний ривоят қилган.
Имом Ироқий раҳматуллоҳи алайҳ айтадилар: “Кунларнинг энг яхшиси деганда, жума – ҳафта кунларининг энг яхшисидир. Аммо Арафа куни тўғрисида келган ҳадисларда Арафа – йил кунларининг энг яхшисидир", дейилган.
Бошқа олимлар жума кунини йилнинг барча кунлари ичида энг яхши, деб ҳам айтган эканлар.
Уламолар айтадилар: “Рамазон ойида қадр кечаси яширилгани каби, жума кунида дуо ижобат бўладиган вақт ҳам яширилгандир”.
Абу Саъид розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламдан у (жумадаги дуо ижобат бўладиган лаҳза) тўғрисида сўрадим. У зот: "Менга у билдирилди, сўнг "Лайлатул қадр" унуттирилгани каби унуттирилдим", дедилар».
Ҳоким ва Ибн Хузайма ривоят қилишган.
Уламоларнинг дуонинг ижобат бўладиган вақти ҳақида қуёш заволдан ўтганда ёки жума намозига азон айтилаётганда, ё имом минбарга чиққанида, ё иккинчи азондан кейин то намоз тугагунга қадар, ё имом икки хутба ўртасида ўтирганида, ё жума намозини ўқиб бўлгандан кейин, ё аср намозида, деган ва бошқа ривоятлар бор.
Қози Иёз мазкур ҳадиснинг шарҳида айтадилар: “Ҳадисдан кўриниб турибдики, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам бу ҳадисда жума кунининг фазилатларини санаб беряптилар, холос. Бу ерда зикр қилинган баъзи нарсалар фазилатга кирмайди. Қиёматнинг қоим бўлиши, Одам алайҳиссаломнинг жаннатдан чиқарилиши кабилар фазилат эмас. Ваҳоланки, бу ўша кунда бўладиган ва бўлиши мумкин бўлган катта воқеаларнинг баёнидир. Бу кунда катта савобли ишлар ва катта ҳодисалар рўй бериши кутилади. Шунинг учун ҳам банда солиҳ амаллар билан, фазилатли ишлар билан машғул бўлсин”.
Абу Бакр ибн Иззий бу ҳадиснинг шарҳида шундай дейдилар: “Ҳадиси шарифда ривоят қилинган, саналган барча ишлар яхшилик, фазилатдир. Одам алайҳиссаломнинг жаннатдан чиқарилишлари ҳам фазилатдир, чунки Одам алайҳиссалом ерга тушишлари билан у кишидан зурриётлар тарқалди. Бу – катта неъмат! У зурриётлар орасидан пайғамбарлар, солиҳ бандалар, ва авлиёлар чиқди. Одам алайҳиссалом жаннатдан қувилганлари йўқ. Ер юзига маълум бир муддатда у кишига юклатилган масъулият ва вазифаларни бажариш учунгина туширилдилар. Қиёматнинг қоим бўлиши ҳам улкан фазилат. У кунда пайғамбарлар, сиддиқлар, солиҳлар, авлиёларнинг мақомлари кўтарилади, мукофотлари берилади, ажрларини оладилар”.
«Жума ҳақидаги оят ва ҳадислар» китобидан
Россиянинг “Russia News” интернет нашрида Тошкентда бўлиб ўтган Ислом цивилизацияси форуми якунларига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Мақолада қайд этилишича, “Тинчлик, бағрикенглик ва маърифат йўли” мавзусида бўлиб ўтган Ислом цивилизациясининг биринчи халқаро форуми якунлари бўйича декларация қабул қилиниб, унда ислом цивилизациясининг инсонпарварлик меросини қайта тиклаш ва кенг тарғиб этишга қаратилган қатор аниқ ташаббуслар илгари сурилган.
Нашрнинг таъкидлашича, мазкур Декларациянинг асосини Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев томонидан 2017 йилда БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессияси минбаридан илгари сурилган ислом цивилизациясининг инсонпарварлик меросини тиклаш ва тарғиб қилиш
Таъкидланганидек, ҳужжат дунёнинг 40 дан ортиқ мамлакатидан келган вакиллар томонидан имзоланган. Унинг асосий ғояси шундан иборатки, ислом цивилизацияси жаҳон илм-фани, маданияти ва таълим тараққиётига улкан ҳисса қўшган бўлса-да, бу мерос ҳалигача етарлича эътироф этилмаган. Бу, айниқса, дунёда исломофобия, ксенофобия ҳамда ислом ҳақидаги нотўғри тасаввурлар сақланиб қолаётган бир шароитда алоҳида аҳамият касб этади.
Шунингдек, мақолада ислом цивилизацияси меросини асраб-авайлаш ва оммалаштиришга қаратилган қатор ташаббуслар ҳақида ҳам сўз боради. Жумладан, Ислом цивилизацияси бутунжаҳон альянсини ташкил этиш, рақамли платформалар ва кутубхоналарни яратиш, халқаро тадқиқот дастурлари, мукофотлар ва жамғармалар таъсис этиш, энциклопедия тайёрлаш, шунингдек, олимлар, музейлар ва ёшлар ўртасида ҳамкорлик платформаларини шакллантириш таклиф этилган.
“Янги декларация якуний ҳужжат сифатида эмас, балки ислом цивилизациясининг бой маънавий ва интеллектуал меросини асраб-авайлаш ҳамда унинг умуминсоний қадриятларини халқаро миқёсда кенг тарғиб этишга қаратилган узоқ муддатли амалий ҳамкорликнинг бошланғич нуқтаси сифатида баҳоланмоқда”, - дея якунлаган “Russia News”.
Ўзбекистон мусулмонлар идораси Матбуот хизмати