1. Ҳеч қачон бирор киши билан ўтирган ҳолда қўл бериб сўрашманг.
2. Музокарада ҳеч қачон биринчи бўлиб таклифни берманг.
3. Агар сизга сир айтилган бўлса, уни сақлай билинг.
4. Агар бировнинг машинасини миниб туриш учун олган бўлсангиз, қайтараётганингизда бакини ёқилғига тўлдириб қўйишни унутманг.
5. Бирон ишни қилсангиз иштиёқ билан қилинг, бўлмаса умуман у ишга қўл урманг.
6. Қўл бериб кўришганда маҳкам тутинг ва суҳбатдошингизнинг кўзига қаранг.
7. Якка ҳолда сафарга чиқиб кўринг.
8. Қайғуга ботган пайтингизда сизга хурсандчилик бағишлаган одамни ҳечам йўқотманг.
9. Ҳаётингизни узайтирмоқчи бўлсангиз, маслаҳат олишдан тортинманг.
10. Ўқиш ёки ишхонада янги келган одам билан бирга овқатланинг.
11. Ғазабда хат ёзсангиз тугатгандан сўнг, ўқиб чиқинг, ўчиринг ва қайта ёзинг.
12. Овқатланиш вақтида иш, сиёсат ёки дин ҳақида гаплашманг.
13. Мақсадларингизни ёзиб қўйинг ва уларга эришинг.
14. Ўз фикрингизни ҳимоя қилинг, лекин ўзгаларга ҳурматли ва бағрикенг бўлинг.
15. Яқинларингизга қўнғироқ қилинг ва уларни зиёрат қилинг.
16. Ҳеч нарсадан афсусланманг, ҳаммасидан сабоқ олинг.
17. Обрў ва вафо сизнинг шахсингизда бўлиши керак.
18. Қарзга пул берманг, агар қайтарилмаслигини билсангиз.
19. Бирон нарсага ишонинг.
20. Эрталаб уйқудан уйғонганда ётоғингизни йиғинг.
21. Ҳаммомда ювинаётганда қўшиқ айтманг.
22. Ўсимлик парвариш қилинг ёки боғ яратинг.
23. Имконият пайдо бўлганда осмонни кузатинг.
24. Қобилиятларингизни аниқлаб, улардан фойдаланинг.
25. Қилаётган ишингизни сева билинг, ёки уни тарк этинг.
26. Ёрдам керак бўлганда ёрдам сўрашдан тортинманг.
27. Кимгадир кичик бўлса ҳам бир қадриятни ўргатинг.
28. Сизга ёрдам кўрсатган одамга миннатдорчилик билдиринг.
29. Қўшниларингизга меҳрибон бўлинг.
30. Бирон кишининг бир кунини саодатли қилинг — шунда сизга ҳам хурсандлик бағишлайди.
31. Ўз нафсингиз билан беллашинг.
32. Йилда ҳеч бўлмаганда бир марта соғлигингизни тиббий муолажа қилдиринг.
33. Соғлигингизга эътиборли бўлинг.
34. Ҳар доим табассум билан салом беринг.
35. Тез ўйланг, лекин секин сўзланг.
36. Оғзингиз овқатга тўла ҳолда гапирманг.
37. Оёқ кийимингизни тоза тутинг, тирноқларингизни олинг ва ҳар доим кўринишингизни озода сақланг.
38. Ўзингиз билмайдиган масалаларда фикр билдирманг.
39. Ҳеч қачон ҳеч кимга ёмон муомала қилманг.
40. Ҳаётда гўёки умрингизни охирги кунидек яшанг.
41. Хотиржам бўлиш имконини берадиган фурсатни ҳеч қачон қўлдан берманг.
42. Ҳар қандай кишининг меҳнатини тан олинг.
43. Камтар бўлинг.
44. Ўз илдизларингизни ҳеч қачон унутманг.
45. Имкон туғилганда саёҳатга чиқинг.
46. Қўрқувдан воз кечинг.
47. Ғойибона сизни ҳимоя қилган одамни йўқотманг.
48. Ҳеч қачон таслим бўлмасдан ўз муваффақиятингизни қидиринг.
49. Адолатли бўлинг; сизнинг ёрдамингизга муҳтож бўлганларни ҳимоя қилинг.
50. Ёлғизлик онларидан завқланишни ўрганинг.
Ҳомиджон домла ИШМАТБЕКОВ
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Фазилатли имом, муҳаддис, шайх Муҳаммад Аввома ҳафизаҳуллоҳ зиёратларига келган талабаларга айтадилар: “Мен сизнинг баъзи умумий ёки муайян масалаларга оид саволларингизга жавоб беришга вақт ажратишим мумкин ва сиз улардан фойда кўрасиз. Лекин бунинг ўрнига мен сизга илм йўлида 60 йилдан узоқроқ муддатда тўплаган айрим насиҳатларимни етказишни афзал кўраман.
“Унутмангки, ихлос – мўъжизалар яратади. Буюк олим Мавлоно Қосим Нанутвий раҳимаҳуллоҳ на шоҳ, на қудратли ҳукмдор бўлган, балки қишлоқдан келган оддий одам эди. Девбандда мадрасага асос солди ва натижада бутун дунё бўйлаб сон-саноқсиз олимларнинг етишиб чиқишига хизмат қилди.
Покистонлик Шайх Муҳаммад Амин Харвалий айтади: “Покистоннинг биргина Карачи шаҳрида 30 мингта исломий таълим муассасаси мавжуд бўлиб, уларнинг илдизи Дорул Улум Девбандга бориб тақалади. Худди шундай, Покистон, Ҳиндистон, Бангладеш, Жанубий Африка, Англия, Америка ва бошқа кўплаб мамлакатлардаги минглаб институтларнинг барчасининг онаси Дорул Улум Девбанд саналади. Бу унинг асосчисининг ихлоси ва мусулмонлар манфаати учун хизмат қилишга бўлган холис ниятининг мевасидир.
Бомдод намозидан кейин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қуйидаги дуоларини ўқишни унутманг:
اللهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا وَرِزْقًا طَيِّبًا وَعَمَلاً مُتَقَبَّلاً
Ўқилиши: Аллоҳумма инний асалука ъилман наафиъан ва ризқон тоййибан ва ъамалан мутақоббалан.
Маъноси: Ё Аллоҳим, Сендан фойдали илм, покиза ризқ, қабул бўладиган амал сўрайман!
Шом намозидан кейин эса, Қуръонда келган ушбу дуони ўқинг:
﴿رَبَّنَا لاَ تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّاب﴾
Ўқилиши: Роббанаа лаа тузиғ қулубанаа баъда из ҳадайтанаа ваҳаб ланаа милладунка роҳматан иннака антал ваҳҳааб.
Маъноси: Эй Роббимиз, бизни ҳидоят қилганингдан сўнг қалбларимизни оғдирмагин ва бизга Ўз ҳузурингдан раҳмат ато қилгин. Албатта Сенинг Ўзинг кўплаб ато қилувчисан.
Аллоҳ таоло Шайх Муҳаммад Аввома ва у кишининг оиласини икки дунё яхшиликлари билан мукофотласин, уларга барака ато этсин, ҳамиша Ўз паноҳида сақласин ва илмларидан тўлиқ фойдаланишимизни насиб этсин.
Даврон НУРМУҲАММАД