Банда оламдан ўтса, уни ювиб кафанлаш, жаноза ўқиб дафн этиш ортда қолган мусулмонлар зиммасига тушади. Одамлар маййит ҳурматини жойига қўйиб, жаноза ўқиб дафн этишлари, Қуръон тиловат қилиб савобини бағишлашлари мумкин. Бироқ улар марҳум зиммасидаги фарз ибодатларни тўкис бажаролмайдилар. Ҳамма гап шунда.
Бошқа тарафдан олиб қараганда, кўпчилик Қуръон ўқимай юргани учун ҳам руҳий тушкунликка, депрессияга тушиб қоляпти. Ҳар қадамда стресс (руҳий зўриқиш, асаббузарлик) кузатилади. Баъзи одамлар асаби чатоқ, сал нарсага ловуллаб ёниб кетади, сиркаси сув кўтармайди. Бунинг сабабини суриштирсангиз, Қуръон ўқимаслиги, Исломдан бехабарлигидан экани билиниб қолади. Ҳатто Қуръон таржимасини олиб ўқишга ҳам қунт қилмайди. Аллоҳнинг Каломини ўқимасдан қандай қилиб хотиржам яшаш мумкин?!
Хуллас, айни дамда ечими қийин бўлиб турган глобал руҳий муаммонинг оддий давоси – Қуръон ўқиш, охиратни эслаш.
Унутмайлик: Қалб зангини, кўз ширасини зеб-зийнатлар, бойлик, обрў-эътибор билан кетказиб бўлмайди. Қалби зилол сувдек мусаффо, икки дунёси обод бўлишини истаган инсон охиратни унутмайди, Аллоҳнинг Каломини қунт билан ўқиб-ўрганади.
Ҳозирги пайтда ҳар хил касалликлар кўпайган, авваллари маълум бўлмаган иллатлар пайдо бўлган. Одамлар улардан қутулиш учун пулларини, олтиндан қиммат вақтларини сарфлаяптилар. Шунга қарамай, шифохоналар касаллар билан тўла, беморлар сафи камайишидан дарак йўқ. Бунинг боиси нимада?
Сабаби, кўп одамлар мукаммал шифо нимадалигига аҳамият бермайдилар. Тиббиёт ходимлари бор эътиборларини моддий муолажаларга қаратиб, руҳий жиҳатларга унчалик парво қилишмайди. Шунинг учун беморлар дарддан тўлиқ соғайиб кетишлари қийин кечади.
Танадаги дарддан бутунлай халос бўлишда Қуръоннинг аҳамияти беқиёс. Зеро, Қуръон тушкунлик, паришонхотирлик, ғам-андуҳ, сеҳр, кўз тегиши каби иллатларга тенги йўқ шифодир. Замонавий тиббиёт бундай касалликларни таг томири билан даволашга кўп ҳолларда ожизлик қилади.
Уламолар айтишича, табобат иккига бўлинади: бадан табобати, қалб табобати.
Бадан табобатида инсон танасининг ҳолати, касалликни даволаш йўл-йўриқлари ўрганилади. Қалб табобатида эса инсон қалбини касал қилувчи иллатлар, уларнинг давоси ўрганилади.
Динимиз, исломда ҳар икки жиҳатга эътибор берилади. Айниқса, қалб табобатига – руҳий тарбияга алоҳида аҳамият қаратилади.
Қуръон ҳар қандай касалликни тузатади, руҳий ёки танадаги касалликми, сеҳрми, жин тегишими, тери касалликларими, барчасига шифо бўлади. Бунинг учун беморнинг эътиқоди тўғри бўлса, кифоя. Зотан, соғлом ақида шифонинг ярмидир.
Т. Хурсанмуродов,
Ҳадис илми мактаби ўқитувчиси.
"Ислом цивилизацияси: тинчлик, бағрикенглик ва маърифат йўли" I Халқаро ислом форуми доирасида юртимизга ташриф буюрган Ироқдаги Имом Аъзам Нўмон ибн Собит университети доктори Фаҳмий Аҳмад Абдураҳмон Қаззоз Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказига келди.
Марказ директори Шовосил Зиёдов меҳмонни дастлаб Имом Бухорий музейи фаолияти, олим ва тадқиқотчилар учун яратилган шарт-шароит ва имкониятлар билан таништириб, алломанинг илмий сафарлари ва бугунги кунда юртимиз фондларида сақланаётган асарларининг нусхалари ҳақида сўзлаб берди. Хусусан, Имом Бухорийнинг Боғдодда имтиҳон қилиниши акс этган экспозиция меҳмонда катта таассурот қолдирди.
Марказ кутубхонаси билан танишув давомида ироқлик олим ўзининг йиллар давомида ёзган 20 га яқин китобини Марказ фондига тақдим этди. Мавзулари ранг-баранг бўлган бу асарлар фиқҳ, ақида ва ҳадисларга бағишланган бўлиб, айримларида ёт унсурларнинг бузғунчи ғоялари асоссизлиги ва фақат ғаразли мақсадлар хизмат қилиши очиб берилган.
Мулоқот давомида ҳамкорликда Имом Бухорий ҳаёти ва илмий меросини тадқиқ қилиш, олимларимиз изланишларининг натижаларини ўзбек ва араб тилларида нашр этиш, Марказ илмий ходимлари билан биргаликда қўшма илмий лойиҳалар ишлаб чиқиш ва амалга ошириш ҳамда халқаро семинарлар ташкил этиш истиқболлари ҳақида фикр алмашилди.
Эслатиб ўтамиз: доктор Фаҳмий Аҳмад Ироқда Zoom дастури орқали минглаб талабаларга ҳадис илмлари ва "Ал-Жомеʼ ас-саҳиҳ" асари бўйича "Хатмул кутуб" асосида сабоқ бериб келади.
Учрашув якунида меҳмон Янги Ўзбекистонда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларни юқори баҳолади. Марказ раҳбарияти томонидан олимга Имом Бухорийнинг ўзбек тилига таржима қилинган "Халқу афъолил ибод" асари туҳфа этилди.
Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази
Матбуот хизмати