1. Метаболизмни яхшилаш
Рўза тутиш давомида организм қондаги шакар ва инсулин даражасини назорат қилишни ўрганади. Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, рўза тутиш инсулин сезгирлигини ошириб, 2-хил диабет хавфини камайтиради.
2. Қон босимини пасайтириш
Рўза тутиш давомида организмдаги натрий (туз) микдори камайиб, қон босими пасайиши мумкин. Бу юрак-қон томир касалликлари хавфини камайтиради.
3. Вазнни камайтириш
Рўза тутиш ортиқча вазнни камайтириш учун самарали усулдир. Организм саҳар ва ифтор оралиғида ёнчи моддаларни ишлатиб, ёғларни эритишни бошлайди.
4. Қондаги холестеринни камайтириш
Рўза тутиш давомида “яхши” холестерин (HDL) кўпайиб, “ёмон” холестерин (LDL) камаяди. Бу юрак-қон томир тизимини яхшилашга ёрдам беради.
5. Ички органларни тозалаш
Рўза тутиш давомида организм аутофагия (жисман ҳужайраларни тозалаш) жараёнини бошлайди. Бу жараён ортиқча токсинлардан халос бўлиш ва ички органларнинг иш фаолиятини яхшилашга ёрдам беради.
6. Мия фаолиятини яхшилаш
Рўза тутиш миянинг нейропластик (ўзгартириш) қобилиятини оширади. Бу эса хотира, ўрганиш ва фикрлаш қобилиятини яхшилашга ёрдам беради.
7. Иммунитетни кучлантириш
Рўза тутиш давомида организм янги иммун ҳужайраларни ишлаб чиқаради. Бу эса иммунитет тизимини кучлантириб, касалликларга қарши курашиш қобилиятини оширади.
8. Руҳий тинчлик ва стрессни камайтириш
Рўза тутиш давомида организмда эндорфин (бахт гормони) кўпайиб, стресс ва ташвишни камайтиради. Бу эса руҳий тинчлик ва хотиржамликка олиб келади.
Илмий тадқиқотларга асосланган хулоса
Рамазон ойида рўза тутиш нафақат ибодат, балки соғлом турмуш тарзини сақлаш учун хам ажойиб имкониятдир. Тиббий жиҳатдан рўза тутиш организмни тозалаш, метаболизмни яхшилаш ва турли касалликларнинг олдини олишда муҳим аҳамиятга эга.
Аммо, рўза тутишда мувозанатни сақлаш муҳим. Саҳар ва ифторда соғлом ва баландланган овқатланиш, сувни етарли микдорда ичиш ва танани ортиқча чарчатмаслик керак.
Анъанавий дипломатия кўпинча манфаатлар мувозанати, музокара ва битимлар тилида сўзлайди. Маданий дипломатия санъат, адабиёт ва тарих орқали мамлакат ҳақида ижобий
тасаввур уйғотади. Диний-маърифий дипломатия эса янада нозик омилга — инсоннинг эътиқоди, у муқаддас деб билган қадриятлар ва тарихий хотирасига таянади.
Ўзбекистоннинг таҳлиллар туфайли кўзга ташланаётган бу янги модели исломни зўравонлик билан тенглаштирувчи ташқи стереотипларга илмий далил билан жавоб бериши, бузғунчи талқинларга қарши маърифий майдон яратиши, турли дин ва маданият вакилларини инсон қадри, билим, виждон эркинлиги, тинчлик ва масъулият атрофида бирлаштириши мумкин.
Шавкат Мирзиёев мазкур сиёсатнинг ғоявий ташаббускори. Президент илгари сураётган "Жаҳолатга қарши маърифат" ғоясининг асосий тамойиллари БМТнинг "Маърифат ва диний бағрикенглик" резолюциясида халқаро даражадаги сиёсий-ҳуқуқий ифодасини топди. Бу ёндашув терроризм ва экстремизмнинг оқибатларига эмас, уларни озиқлантирадиган барча омилларга қарши курашишни назарда тутади.
Президент "диний-маърифий дипломатия" институтининг бунёдкори сифатида ўртага чиқди. Унинг ташаббуси билан Ислом цивилизацияси маркази ва бошқа илмий муассасаларнинг ташкил этилиши, тарихий мажмуаларнинг қайта тикланиши, қўлёзмалар ва илмий мактабларга эътибор янгича интеллектуал инфратузилмани шакллантирди
Шунда Ўзбекистоннинг диний-маърифий дипломатияси дунёнинг бугунги муаммоларига холис ечим таклиф этадиган омилга айланмоқда.
Ҳабибулло Садибақосев ,
Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси биринчи проректори, сиёсий фанлар доктори, профессор
Манба: "Янги Ўзбекистон" газетаси