02 Сентябр, 2026, 20 Рабиъул аввал, 1448
02 Сентябр, 2026, 20 Рабиъул аввал, 1448
Cавол: Вафот этиб кетган ота-оналарнинг зиммасида тутилмаган рўзалари қолган бўлса, уни қандай адо этиш мумкин?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Мазҳабимиз уламолари наздида вафот этган кишиларнинг номидан рўза тутиб бўлмайди, балки, валийлари томонидан уларнинг рўза тутишдан ожиз бўлган ҳар бир кунлари учун фидя (бир мискиннинг бир кунлик таоми ёки шу миқдоридаги маблағ) берилади.
Бу ҳақда фиқҳий манбаларимизда бундай дейилади: “Агар (бемор) тузалиб ёки (мусофир) уйига қайтиб бир муддат яшаб вафот этса, меросхўрлари маййитнинг яшаган кунлари учун фидя берадилар” (“Мухтасарул виқоя”).
Агар Рамазон рўзасини касаллик ёки сафарни узоқ давом этгани сабабли тута олмаса ва вафот этса унга қазоси вожиб бўлмайди, лекин меросхўрларига васият қилган бўлса васияти дуруст бўлади ва меросхўрлари (агарчи рўза тутиш маййитга вожиб бўлмасада) молининг учдан биридан фидя берадилар.
Аммо, мусофир муқим бўлса ва бемор соғайса ва бир муддат яшаса, уларга касаллик ёки сафарда қазо қилган кунларини рўзани тутиши вожиб бўлади. Агар тута олмасдан вафот этса, вафотидан олдин меросхўрларига фидяни васият қилиши лозимдир (“Бадоеъус саноеъ”, “Фатовои Ҳиндия”). Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
Мустақиллигимизнинг 35 йиллик айёми ҳамда янги ўқув йили муносабати билан Ўзбекистон мусулмонлари идораси Масжидлар билан ишлаш бўлими томонидан юртимиз бўйлаб кенг кўламли хайрия тадбирлари ўтказилди.
Мазкур хайрли ташаббус асосида Республикамизда фаолият юритаётган 2 161 та масжид ходимлари иштирокида 11 144 нафар кам таъминланган, ижтимоий ҳимояга муҳтож ҳамда боқувчисини йўқотган оилалар фарзандларига мактаб формалари ва ўқув қуроллари беғараз ҳадя қилинди.
Ушбу акция доирасида ажратилган кўмакнинг умумий миқдори 4 миллиард 929 миллион 995 минг сўмни ташкил этди.
Шунингдек, жорий йилда «Вақф» хайрия жамоат фонди томонидан ҳам 1500 нафар етим ва чин етим болаларга байрам совғалари ҳамда мактаб формалари ва ўқув қуроллари ҳадя қилинди. Хусусан, Фарғона вилоятида 302 нафар, Самарқанд вилоятида 243 нафар ва Қашқадарё вилоятида 215 нафар боқувчисини йўқотган ўқувчиларга ёрдамлар кўрсатилди.
Тадбирлардан кўзланган асосий мақсад – ёш авлоднинг сифатли таълим олишига кўмаклашиш, уларни янги ўқув йилига муносиб тайёрлаш ҳамда қалбларида байрам қувончи улашишдир.
Истиқлол байрами арафасида амалга оширилаётган бундай хайрия тадбирлари юртимизда инсон қадри, болалар манфаатлари ва ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламларни қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор қаратилаётганининг амалий намунаси, дейиш мумкин.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 