Олдига қўйган олий мақсадига эришган ва жаннатни қўлга киритган одам ғам-ташвиш чекиши мумкинми? Бу саволга аввалгию охиргиларнинг саййиди Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам жавоб бериб: “Жаннат аҳли бирор нарсага қайғурмайди, фақатгина Аллоҳни зикр қилмай ўтказган онларига афсус қиладилар, холос”[1], деганлар.
Эътибор беринг-а! Улар жаннат боғларида бўла туриб нимага ачинадилар, нимага афсус қиладилар? Фақатгина Аллоҳни зикр қилмай ўтказган онларига! Бизнинг эса қанчадан-қанча вақтимиз Аллоҳнинг зикридан холи тарзда ўтиб кетяпти... Бу дунёда ўтган вақтимиз учун ачиняпмизми?!
Имом Авзоий айтадилар: “Дунёдаги бирор вақт йўқки, бандага қиёмат куни кўрсатилмаса. Банданинг дунёдаги ўтказган вақти сонияма-сония, дақиқама-дақиқа, соатма-соат, кунма-кун кўрсатилади. Бирор вақт Аллоҳнинг зикрисиз ўтиб кетган бўлса, банданинг қалби ҳасратдан тилка-пора бўлади. Борди-ю, шу тарзда соат кетидан соат, кун кетидан кун Аллоҳнинг зикрисиз, истиғфор ва тафаккурсиз ўтказилган бўлса, у ёғини тасаввур қилаверинг...".
Набий алайҳиссалом: “Якка-яккаловчилар ўзиб кетишди”, дедилар. Саҳобалар: “Якка-яккаловчилар кимлар, ё Аллоҳнинг Расули”, дея сўрадилар. У зот алайҳиссалом: “Аллоҳни кўп зикр қилувчи эркаклар ва аёллар”[2], дедилар.
Аллоҳ таоло Раъд сураси, 28-оятида: «Улар иймон келтирган ва қалблари Аллоҳнинг зикри билан ором оладиган зотлардир...», дея марҳамат қилади. Ким нимани яхши кўрса, унинг зикрини кўпайтиради. Аллоҳнинг чин мухлисларидек Унинг зикри ила машғул бўлинг! Ким нимани улуғласа, унинг қадрини кўтаради. Ориф бандалардек Аллоҳни улуғланг!
Аллоҳнинг зикри гуноҳкорлар учун зидди заҳардир. Умрини Аллоҳга бағишлаганлар учун улфат, инонганлар учун озиқа ва Аллоҳга ошиқларнинг шаробидир. Кечаю кундуз, сафару ҳазарда, тўқлигу йўқликда, беморлигу соғликда, пинҳону ошкорда Аллоҳнинг зикри ила машғул бўлинг. «Эй иймон келтирганлар! Аллоҳни кўп зикр қилинглар. Ва эртаю кеч У Зотни поклаб тасбеҳ айтинглар!»[3].
Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ шундай дейдилар: “Иймон ҳаловатини уч нарсада қидиринглар: намоз, зикр ва Қуръон тиловатида. Топсангиз топдингиз, акс ҳолда, бу эшик сизлар учун қулф эканини билинг!”. Мабодо сиз юқорида зикр қилинган уч амалда иймон ҳаловатини ҳис қилмасангиз, тун қоронғусида – одамлар уйқуда эканида икки ракат намоз ўқиб, дуо ва истиғфор орқали Аллоҳга яқинлашинг.
Ҳассон Шамсий Пошонинг “Жаннат бўстонидаги оилавий оқшомлар” номли китобидан
Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ, Илҳом Оҳунд, Абдулбосит Абдулвоҳид таржимаси.
[1] Имом Табароний, Имом Байҳақий ривояти.
[2] Имом Муслим ривояти.
[3] Аҳзоб сураси, 41–42-оятлар.
Ислом цивилизацияси марказида диний соҳа вакиллари учун ташкил этилган ўқув-семинарда аждодлар илмий мероси, Қуръони карим қироати ва тажвид илмига оид билимлар амалий машғулотлар билан мустаҳкамланди. Унда иштирок этган имомлар Марказда олган сабоқларини ўзлари фаолият юритаётган масжидларда ҳам тарғиб этиш, тарихий меросни ўрганиш билан чекланмай, унинг маърифий аҳамиятини жамоатчиликка етказиш зарурлигини таъкидлади, хабар бермоқда iccu.uz.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази ва Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази ҳамкорлигида «Учинчи Ренессанс чорраҳаси» дастури доирасида навбатдаги ўқув-семинар ташкил этилди.
Машғулотларда Дин ишлари бўйича қўмита ҳузуридаги Диний-маърифий соҳада малака ошириш ва қайта тайёрлаш институти тингловчилари иштирок этди.
Дастур тарихий ва диний-маърифий билимларни уйғунлаштириш, соҳа вакилларини аждодлар илмий мероси билан яқиндан таништириш ҳамда уларнинг касбий билим ва кўникмаларини мустаҳкамлашга қаратилди.
Иштирокчилар дастлаб Ислом цивилизацияси маркази экспозициялари билан танишди. Уларга Мовароуннаҳрдан етишиб чиққан буюк алломаларнинг илм-фан, маданият ва ислом цивилизацияси тараққиётига қўшган ҳиссаси, тарихий қўлёзмалар ҳамда ноёб маданий мерос намуналари ҳақида маълумот берилди.
Ўқув-семинарнинг асосий қисмларидан бири Қуръони каримни тўғри тиловат қилиш ва тажвид қоидаларини чуқур ўзлаштиришга бағишланди.
Шайх Алижон қори Файзуллоҳ Махдум ўғли «Қироат ва тажвид илми» мавзусида машғулот ўтказиб, Қуръони карим тиловатининг ўзига хос жиҳатлари, ҳарфларни тўғри талаффуз қилиш, қироат қоидаларига амал этиш ва диний билимларни мунтазам такомиллаштириш масалаларини тушунтирди.
Машғулотлар иштирокчиларга ўз билимларини мустаҳкамлаш, тажрибали устоз билан бевосита мулоқот қилиш ва қироат илмига оид муҳим масалалар юзасидан фикр алмашиш имконини берди.
Семинар иштирокчилари Ислом цивилизацияси марказидаги таълимий муҳит ва машғулотлардан олган таассуротларини баҳам кўрар экан, бу ерда ўрганилган билимларни амалиётга татбиқ этиш муҳимлигини таъкидлади.
Жумладан, Тошкент шаҳри Учтепа туманидаги Ҳазрати Умар жоме масжиди имом-хатиби Муҳаммадали Фазлиддин Марказнинг вазифаси фақат тарихий ёдгорликлар ва ноёб экспонатларни намойиш этиш билан чекланмаслигини қайд этди.
Унинг фикрича, буюк алломалар меросини ўрганиш инсонни илм олишга, ўз устида ишлашга ва эгаллаган билимларини бошқалар билан баҳам кўришга ундаши лозим.
«Ислом цивилизацияси марказини фақат музей сифатида қабул қилмаслик керак. Бу ердаги асосий мақсад — аждодларимизнинг илм йўлидаги хизматларини кўрсатиш, уларнинг мероси орқали бугунги авлодни маърифатга ундашдир. Бу масканга келган ҳар бир инсон буюк алломаларимиз бутун ҳаётини илмга бағишлаганини англайди. Биз ҳам улар билан фахрланиш билангина чекланмай, уларнинг илмий анъаналарини давом эттиришга интилишимиз зарур.
Шайх Алижон қори Файзуллоҳ Махдум ўғлининг қироат ва тажвид илмига бағишланган суҳбатидан ҳам катта илҳом олдик. Бу дарс Қуръонга бўлган шавқимиз ва муҳаббатимизни янада оширди. Бугунги машғулотлардан олган энг муҳим хулосаларимиздан бири — ёшимиз ва касбимиздан қатъи назар, доимо илм олишга интилишимиз кераклигидир. Энг муҳими, ўрганганларимизни аввало оиламиздан бошлаб ҳаётга татбиқ этишимиз, кейин эса жамиятга етказишимиз лозим. Шундагина маърифатнинг самараси кенгроқ намоён бўлади», — деди Муҳаммадали Фазлиддин.
Мазкур фикрни Тошкент шаҳридаги Ракат жоме масжиди ноиб имоми Аҳрор Раҳмонов ҳам қўллаб-қувватлади. Унинг таъкидлашича, Марказдаги машғулотлар диний соҳа вакилларига нафақат тарихий билимларини бойитиш, балки ўз фаолиятида фойдаланиш мумкин бўлган янги маълумот ва тажрибаларни ўзлаштириш имконини бермоқда.
«Президентимиз ташаббуси билан бунёд этилган ушбу улуғ масканда ҳар бир бўлимнинг ўзига хос ўрни бор. Бу ерда нафақат тарихий меросимиз билан танишамиз, балки таълим ва маърифатга қаратилган эътиборни ҳам яққол кўрамиз. Устозларимизнинг суҳбатлари ва машғулотларидан катта фойда олмоқдамиз. Энг муҳими, бу ерда олган билимларимизни ўзимиз хизмат қилаётган масжидларда ҳам етказишга, уларнинг жамият учун манфаатли бўлишига ҳаракат қиламиз», — деди Аҳрор Раҳмонов.
«Учинчи Ренессанс чорраҳаси» дастури доирасидаги мазкур учрашув ҳам тарихий меросни ўрганишни замонавий таълим ва касбий малака ошириш жараёни билан боғлашга қаратилган.
Шу тариқа, Ислом цивилизацияси марказида ташкил этилаётган маърифий машғулотлар аждодлар меросини намойиш этишдан уни чуқур англаш ва жамоатчиликка етказиш сари муҳим ўқув майдони вазифасини бажармоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати