Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
19 Ноябр, 2026   |   9 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:53
Қуёш
07:11
Пешин
12:14
Аср
15:19
Шом
17:04
Хуфтон
18:19
Bismillah
19 Ноябр, 2026, 9 Жумадул сони, 1448

Chatgpt дан диний саволларга жавоб олиш

13.06.2025   25943   2 min.
Chatgpt дан диний саволларга жавоб олиш

Савол: Chatgpt (сунъий интеллект) орқали диний саволларимизга жавоб олсак бўладими, шу жавобларга  амал қилсак бўладими? 

Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Йўқ, бу жоиз эмас. Тўғри, Chatgpt платформаси айрим соҳаларда инсонларга фойда бермоқда. Аммо диний саволларга тўғри жавоб беришга ожизлик қилади. Чунки у ҳам инсон омили томонидан ишлаб чиқилган бир маҳсулот. Қолаверса, баъзан саволларга тахминий жавоблар, ҳатто бу масала фалон китобда бор деб, арабий иборалар ҳам бериши мумкин. Лекин у келтирган иборалар на у айтган китобда ва на бошқа фиқҳий манбаларда учрамайди. Шу боис шаръий масалаларга аҳли илм, мутахассисларга мурожаат қилиш орқали ечим топиш даркор. Аллоҳ таоло ояти каримада бундай марҳамат қилган:


فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

“Агар билмайдиган бўлсангиз, зикр аҳлидан сўрангиз!” (Анбиё сураси, 7-оят).

Мусулмон одам бирор нарсани билмай қолса, уни биладиган кишидан, ўша соҳанинг «зикр аҳли»дан ўрганиши лозим бўлади. Шундай экан, эътиқод ва дину-диёнатга тегишли нарсаларни ҳам шу соҳанинг билимдонларидан сўраш талаб этилади. Буюк тобеий Ибн Сирин раҳимаҳуллоҳ бундай деганлар:


 ‌إن ‌هذا ‌العلم ‌دين فانظروا عمن تأخذون دينكم. رواه مسلم

“Албатта, бу илм диндир. Бас, динингизни кимдан олаётганингизга қаранглар” (Имом Муслим ривояти).
Мазкур иборанинг шарҳида Мулла Али Қори раҳимаҳуллоҳ бундай деганлар:
“Бу илм” сўзидан мурод Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам умматга олиб келган Қуръони карим ва ҳадиси шарифдан иборат бўлган таълимотдир. Уни ишончли ва адолатли зотлардан олмоқдамисиз ёки йўқ, шунга назар солинглар, яъни қаердан, кимдан илм олаётгангизни аниқ билинглар”. (“Мирқотул мафотиҳ” китоби). Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Катта Лангар Қуръонининг ноёб саҳифаси Қатардаги кўргазмада намойиш этилмоқда

19.11.2026   388   1 min.
Катта Лангар Қуръонининг ноёб саҳифаси Қатардаги кўргазмада намойиш этилмоқда

Шу йилнинг 3 сентябридан 28 ноябрига қадар Қатарнинг Доҳа шаҳридаги Ислом санъати музейида “Ўзбекистон: боқий мерос” номли йирик халқаро кўргазма бўлиб ўтмоқда.

Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси томонидан ташкил этилган ушбу нуфузли тадбирда юртимиздаги 7 та музейга тегишли 152 та ноёб тарихий ашё билан бир қаторда Ўзбекистон мусулмонлари идораси кутубхонаси фондида сақланаётган бебаҳо хазина – Катта Лангар Қуръонининг саҳифаси ҳам намойиш этилмоқда.

Мазкур масъулиятли жараёнга тайёргарлик пухта олиб борилди. Хусусан, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари ушбу Мусҳафнинг хавфсизлигини таъминлаш, келажак авлодга безавол етказиш ва халқаро кўргазмада муносиб тақдим этиш юзасидан муҳим кўрсатмалар бердилар. Шунингдек, бу тарихий қадам юртимиз ва бой исломий меросимиз тарғиботида манфаатли бўлишини тилаб, хайрли дуолар қилдилар. Диний идора раисининг биринчи ўринбосари Ҳомиджон домла Ишматбеков эса ташкилий-тайёргарлик ишларини мувофиқлаштириб, Доҳага йўл олган вакилларимизни кузатиб қўйдилар.

Шундан сўнг Диний идора Кутубхона бўлими ходимлари Доҳа шаҳрига етиб бориб, халқаро мутахассислар билан ҳамкорликда Мусҳаф саҳифасини намойишга ҳар жиҳатдан тайёрладилар ва кўргазма залидаги махсус ҳимояланган жиҳозга жойлаштирдилар.

Кўргазмага ташриф буюраётган хорижий олимлар, санъатшунослар ва кўплаб меҳмонлар Ислом тамаддунининг бетакрор дурдонаси саналмиш Катта Лангар Қуръони саҳифасини катта қизиқиш ва эҳтиром билан томоша қилмоқдалар. Тадбир иштирокчилари бу бебаҳо обиданинг асрлар оша бутунлигича асраб-авайлаб келинаётганини юксак баҳолаб, Ўзбекистоннинг бой диний-маърифий мероси ҳамда халқимизнинг ислом цивилизацияси ривожига қўшган улкан ҳиссасини алоҳида эътироф этмоқдалар.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари