Инсон зиммасида бир нечта омонатлар борки, буларни қадрлаш зарур ҳисобланади. Ўз жонига ўзи қасд қилиш эса ана шу омонатга хиёнат қилишдир. Бинобарин, Қурони карим Нисо сураси 29-оятида Ҳақ таоло хитоб қилган: "Бир-бирларингизни ўлдирмангиз".
Жундаб ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳу ривоят қиладилар: "Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: "Сизлардан илгари ўтганлардан бир киши жароҳатланди. Бесабрлик қилиб пичоқ олди-да, қўлни кесиб ташлади ва кўп ўтмай, қон йўқотиб вафот этди. Аллоҳ: "Бандам жонига қасд этди, унга жаннатни ҳаром қилдим", деди" (Муттафақун алайҳ).
Яна бир ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: "Кимки тоғдан ўзини ташлаб, жонига қасд қилса, у жаҳаннам оловида абадулабад ўзини пастга ташлайди. Кимки заҳар ичиб жонига қасд қилса, у қўлида заҳарини тутиб, жаҳаннам оловида абадулабад ўзини заҳарлайди. Кимки ўзини темир билан ўлдирса, у қўлида темирини тутиб, жаҳаннам оловида абадулабад у билан ўзини уради" (Имом Бухорий, Муслим ва бошқалар ривояти).
Мўътабар фатво китобларимиздан “Фатавои Сирожия”да: “Қачон кема ёна бошласа, ундагиларнинг агар ўзларини денгизга ташлашса, сузиш билан халос бўлиб кетишга гумонлари ғолиб бўлса, шундай қилишлари вожиб бўлади. Агар ўзларини денгизга ташласалар ҳам ғарқ бўлишлари ёки ташлашмаса, куйиб кетишлари эҳтимоли бўлса, у ҳолда кемада қолиш ва денгизга ўзларини отиш орасида ихтиёрлидирлар. Кимки ўзини ўлдирса, унинг гуноҳи бошқа бировни қатл қилгандан кўра қаттиқроқдир!”
Юқорида келтирилган манбалардан кўриниб турибдики динимиз инсон ўз жонига қасд қилишга эмас, балки бу омонатни асрашга қадрлашга чақиради. Лекин, жамиятда баъзи инсонлар борки, ўз жонига қасд қилишга, худкушликка рағбат қиладилар. Аслини олганда ўзини-ўзи ўлдириш Аллоҳ берган неъматни мутлақо менсимасликдир. Шу билан бирга бундай ҳолат ўша жамиятга ҳам мусибат ҳисобланади.
Ўзини-ўзи ўлдиришнинг гуноҳи бировни ўлдиришдан кўра оғирроқ ва каттароқ ҳисобланади. Энди, салгина ҳаёт ташвиши деб, озгина ғам ва алам деб ўзини ўлдираётганларнинг гуноҳи бировни ўлдиришдан кўра оғирроқ эканлигини билдик. Бироқ, бундан ҳам энг ачинарлиси, бировларнинг ёлғон-яшиқ гапларига учиб, “фатво”ларига алданиб, бегуноҳ мўмин-мусулмонларни ўлдиришга қасд қилиб ўзини ўлдиришнинг гуноҳи бундан неча баробар оғирроқ ҳисобланади. Бу шаҳидлик эмас, бу қаҳрамонлик ҳам эмас, балки худкушликдир.
Уйчи тумани "Девона бобо" жоме масжиди имом-хатиби
Абдуфаттоҳ Мусаханов
Манба: @Softalimotlar
"Ислом цивилизацияси: тинчлик, бағрикенглик ва маърифат йўли" I Халқаро ислом форуми доирасида юртимизга ташриф буюрган Ироқдаги Имом Аъзам Нўмон ибн Собит университети доктори Фаҳмий Аҳмад Абдураҳмон Қаззоз Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказига келди.
Марказ директори Шовосил Зиёдов меҳмонни дастлаб Имом Бухорий музейи фаолияти, олим ва тадқиқотчилар учун яратилган шарт-шароит ва имкониятлар билан таништириб, алломанинг илмий сафарлари ва бугунги кунда юртимиз фондларида сақланаётган асарларининг нусхалари ҳақида сўзлаб берди. Хусусан, Имом Бухорийнинг Боғдодда имтиҳон қилиниши акс этган экспозиция меҳмонда катта таассурот қолдирди.
Марказ кутубхонаси билан танишув давомида ироқлик олим ўзининг йиллар давомида ёзган 20 га яқин китобини Марказ фондига тақдим этди. Мавзулари ранг-баранг бўлган бу асарлар фиқҳ, ақида ва ҳадисларга бағишланган бўлиб, айримларида ёт унсурларнинг бузғунчи ғоялари асоссизлиги ва фақат ғаразли мақсадлар хизмат қилиши очиб берилган.
Мулоқот давомида ҳамкорликда Имом Бухорий ҳаёти ва илмий меросини тадқиқ қилиш, олимларимиз изланишларининг натижаларини ўзбек ва араб тилларида нашр этиш, Марказ илмий ходимлари билан биргаликда қўшма илмий лойиҳалар ишлаб чиқиш ва амалга ошириш ҳамда халқаро семинарлар ташкил этиш истиқболлари ҳақида фикр алмашилди.
Эслатиб ўтамиз: доктор Фаҳмий Аҳмад Ироқда Zoom дастури орқали минглаб талабаларга ҳадис илмлари ва "Ал-Жомеʼ ас-саҳиҳ" асари бўйича "Хатмул кутуб" асосида сабоқ бериб келади.
Учрашув якунида меҳмон Янги Ўзбекистонда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларни юқори баҳолади. Марказ раҳбарияти томонидан олимга Имом Бухорийнинг ўзбек тилига таржима қилинган "Халқу афъолил ибод" асари туҳфа этилди.
Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази
Матбуот хизмати