Ўзбекистон мусулмонлари идораси Кутубхона бўлими бошлиғи, Тошкент ислом институти Тиллар кафедраси катта ўқитувчиси Камолиддин Зиёдуллоҳ томонидан нашрга тайёрланган «Сарф фанидан амалий машғулотлар дафтари” чоп этилди.
Биринчи ва иккинчи дафтарлардан ташкил топган ушбу қўлланма сарф фанини ўрганишга қизиқувчилар учун манба бўлиб, араб тилидаги барча сарф дарсликларига умумий татбиқ қилинадиган йўриқномаларни ўзида мужассам этган.
Маълумки, Сарф фани араб тилини мукаммал ўзлаштиришда беқиёс аҳамиятга эга. Бу фан калималарнинг тузилиши, ўзгариш қоидалари ва турли шакллардаги маъноларни тўғри англашга йўл очади.
Араб тилини ўрганувчилар, хусусан сарф қоидаларини осон, тушунарли ва самарали тарзда ўзлаштиришга ёрдам бериш мақсадида тасниф қилинган мазкур дафтарларда сарф фанидаги жами 22 боб ва уларнинг қисмларига оид 133 та машқ, туслаш учун жадваллар берилди. Ҳар бир машқ ўқувчини назарий билимдан амалиётга ўтказиб, илмларини мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Кеч ухлаш соғлиққа бир қанча хавф туғдиради.
Жигар ва бошқа аъзолар ўзини тиклай олмайди. Инсон организмидаги барча аъзолар тунда, айниқса, соат 22:00–02:00 оралиғида фаол тикланиш жараёнига киришади. Хусусан, жигар соат 23:00 дан кейин танани фаол тозалаш (детоксикация) вазифасини бажаради. Агар инсон у пайтда ухламаган бўлса, вазифа тўлиқ бажарилмайди. Бу эса чарчоқ, безовталик, тушкунликка олиб келади.
Гормонлар мувозанати бузилади. Уйқу вақтида, айниқса, соат 22:00–01:00 орасида ўсиш гормони (мелатонин ва соматотропин) ишлаб чиқарилади. Бу гормонлар иммунитетни кўтариш, тери ва ҳужайраларни тик лаш, стрессни камайтиришга хизмат қилади. Агар ухлаш кечикса, бу гормонлар кама йиб боради.
Ақлий фаолият сусаяди. Эътиборни жамлаш, эслаб қолиш қобилиятининг пасайиши айнан ўз вақтида ухламаслик билан боғлиқ. Оқибатда иш унумдорлиги ёмонлашиб, сифатли ўқишга ҳам салбий таъсир қилади.
Руҳий мувозанат бузилади. Соат 23:00 дан кейин ухлайдиган инсонларда депрессия, қўрқув, руҳий заифликлар кўп кузатилади.
Юрак уриш мувозанати ёмонлашади.
Сўнгги йилларда юракқон томир касалликлари ҳам кўпайиб, ҳам “ёшариб бормоқда”. Кам ва ўз вақтида ухламаслик юракни зўриқтириб, умрнинг қисқаришига сабаб бўлмоқда. Юракни даволаш учун ўз вақтида ухлаш керак.
Энг фойдали уйқу эса соат 22:00 дан 05:00 гача бўлади. Чунки айнан шу соатларда уйқу фазалари мукаммал кечади.
Интернет манбалари асосида тайёрланди.
“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 8-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws