Ҳишом ибн Аммор бундай ҳикоя қилади: «Мадинага, имом Моликнинг ҳузурига келдим. У киши худди подшоҳлардек ҳайбат билан ўтирар эдилар. Атрофларида шогирдлари ўтирар, яна бир гуруҳ одамлар тик туришар эди.

Одамлар у кишидан савол сўрашар, у киши эса жавоб берар эдилар. Савол-жавоблар тугагач, ёнларига бориб, “Менга ҳадис айтиб беринг”, дедим. У киши “Йўқ, сен ўқи, мен эшитиб тураман” дедилар.

Мен эса “Йўқ, сиз айтиб беринг”, дедим. У киши яна “Сен ўқи”, дедилар. Қайта-қайта сўраверган эдим, бир кишини чақириб, “Ҳой йигит, мана буни ўн беш қамчи ур”, дедилар. Мени қамчилашди. Аламимдан йиғлаб юбордим.

Имом Молик йиғлаганимни кўриб, “Нега йиғлаяпсан, эй ҳадис толиби? Жонинг оғридими?” дедилар. Шунда мен: “Йўқ, жоним оғригани учун эмас. Отам уйини йигирма динорга сотиб, пулини менга бериб, Мадинага бориб, сиздан ҳадис эшитишимни тайинлаган эди. Илмдан олган насибам эса мана шу ўн беш қамчи бўлди. Энди мен сизни кечирмайман”, дедим.

Шунда имом Моликнинг кўнгли юмшаб, “Хўп, бунинг каффорати нима экан?” дедилар. Шунда мен “Ҳар бир қамчи эвазига бир ҳадис айтиб берасиз”, дедим. У киши “Мен анчадан бери ҳеч кимга ҳадис айтмаган эдим. Одатда менга ўқиб эшиттиришади. Бошқа нарса айтақол, болам”, дедилар. Мен: “Йўқ! Бўлмаса сизни кечирмайман”, дедим. Шунда у киши менга ўн бешта ҳадис айтиб бердилар. Шундан кейин: “Устоз, яна қамчилаб, яна ҳадис айтиб беринг”, деган эдим, “Э бор-е”, деб уришиб бердилар.

Нодирбек ХИДИРОВ,
Имом Заҳабийнинг “Сияру аъламин-нубало”,
Ибн Асокирнинг “Тариху Димашқ” китобларидан эркин таржима.