Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
23 Август, 2026   |   10 Рабиъул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:15
Қуёш
05:40
Пешин
12:26
Аср
17:12
Шом
19:15
Хуфтон
20:36
Bismillah
23 Август, 2026, 10 Рабиъул аввал, 1448
Мақолалар

“Динингизда ҳаддан ошманг”

27.10.2025   6916   2 min.
“Динингизда ҳаддан ошманг”

Ислом инсонларни мўътадиллик ва ўрта йўлга даъват этадиган диндир. Унда ҳаддан ошишга ҳам, беэътиборликка ҳам ўрин йўқ. Шунинг учун Аллоҳ таоло Қуръонда: “Динингизда ҳаддан ошманг ва Аллоҳга нисбатан ҳақдан бошқани айтманг” (Нисо сураси, 171-оят)

Бу оят орқали мусулмонларга улкан сабоқ берилган. Динда ҳаддан ошиб, чуқурлашиш ёки ғулув кетиш хатарли иллатдир.

“Ғулув” чуқурлашиш, ҳаддан ошиш маъноларини англатади. Динда ғулув инсоннинг шариатда белгиланган чегарадан чиқиб, бир масалага ҳаддан ортиқ даражада берилиб чуқур кетишини билдиради.

Бундай ҳолат кўпинча яхши ният билан бошланади. Динга кўпроқ амал қилиш, тақводор бўлиш ниятида ўзи билмаган ҳолда чегарадан чиқиш юз беради. Лекин вақт ўтиши билан ният бидъат ва залолатгача олиб бориши мумкин.

Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом ғулувдан қатъий қайтарганлар. Бир ҳадисда шундай дейилади:

“Эй Одамлар, динда ғулувга кетишдан сақланинглар! Сизлардан олдингиларни динда ғулувга кетиш ҳалок қилди” (Ибн Можа, Насоий ва Аҳмад ривояти).

Бошқа ҳадисда эса: “Насоролар Исони мақтаганидек, мени мақтаманглар. Мен ҳақимда фақат: “У Аллоҳнинг бандаси ва элчисидир,” деб айтинглар” (Бухорий ривояти).

Бу ҳадислар шунга далилки, Расулуллоҳ алайҳиссалом муҳаббатда ҳам мўътадил бўлишни буюрганлар.

Ғулувнинг кўринишлари:

  1. Шахсларга нисбатан ҳаддан ошиш – баъзи инсонларни ҳаддан ортиқ мақтаб, уларни хато қилмайдиган даражага олиб чиқадилар. Инсонга таъриф берганда, мен бу инсонни мана шундай, деб ҳисоблайман дейиш, ўрта йўлдир.
  2. Ибодатда чуқур кетиш – жисмга ёмон таъсир қилса ҳам тун бўйи ухламай ибодат қилишни тақводорлик деб ҳисоблаш. Расулуллоҳ алайҳиссалом бу ҳолатни маъқулламаганлар.
  3. Бошқаларни кофирга чиқариш – ўз фикрига қўшилмаган мусулмонни “диндан чиққан” деб айтиш ҳам ғулувнинг энг хавфли кўринишидир.

Ислом дини мўътадилликдир. Аллоҳ таоло уммати Муҳаммадни шундай васфлаган:

“Ана шундай қилиб, одамлар устидан гувоҳ бўлишингиз ва Расул устингиздан гувоҳ бўлиши учун сизларни ўрта уммат қилдик” (Бақара сураси, 143-оят).

Оятда мусулмонлар ҳар бир ишда, хусусан, динда ҳам ўрта йўлни танлашига чақирилмоқда. Бу йўл – суннат йўлидир.

Ғулув – яхши ният билан бошланса ҳам, ёмон оқибатларга олиб келиши мумкин. Шундай экан исломнинг йўли ибодат ва илмда мўътадилликдир.

Шермуҳаммад Болтаев,

Хоразм вилояти Шайх Қосим бобо

жоме масжиди имом-хатиби

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

“Uthaym” газетаси: Маданий меросни асраш Янги Ўзбекистон тараққиётининг муҳим йўналишига айланган

10.08.2026   68838   2 min.
“Uthaym” газетаси: Маданий меросни асраш Янги Ўзбекистон тараққиётининг муҳим йўналишига айланган

Шри-Ланканинг “Uthaym” нашрида Ўзбекистоннинг бой тарихий-маданий мероси, уни асраб-авайлаш ва келажак авлодларга безавол етказиш борасида амалга оширилаётган ишларга бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.

Материалда Янги Ўзбекистонда миллий қадриятларни тиклаш, маданий мерос объектларини муҳофаза қилиш, илм-фан ва маърифатни ривожлантиришга қаратилган ислоҳотлар юксак баҳоланган.

Таъкидланганидек, сўнгги йилларда Ўзбекистонда маънавий-маърифий соҳани тубдан такомиллаштириш, халқнинг кўп асрлик бой илмий-маданий меросини ўрганиш ҳамда уни жаҳон ҳамжамиятига кенг тарғиб этиш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланди.

Мамлакатда тарихий обидаларни реставрация қилиш, музейлар ва архивлар фаолиятини модернизация қилиш, қўлёзмаларни асраб-авайлаш ва рақамлаштириш, миллий маданий меросни халқаро миқёсда тарғиб қилишга қаратилган тизимли ишлар амалга оширилаётгани қайд этилган.

Мақолада Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан илгари сурилган Учинчи Ренессанс ғояси мамлакат тараққиётининг муҳим стратегик йўналиши сифатида алоҳида эътироф этилган. Муаллиф фикрича, мазкур ғоя нафақат тарихий меросни асраб-авайлаш, балки илм-фан, таълим, маданият ва инновацияларни уйғун ривожлантириш орқали мамлакатнинг интеллектуал ва маънавий салоҳиятини юксалтиришга хизмат қилмоқда.

Учинчи Ренессанс концепцияси Ўзбекистоннинг буюк илмий анъаналарини қайта тиклаш, ёш авлодни билимли ва ватанпарвар этиб тарбиялаш ҳамда мамлакатнинг халқаро нуфузини янада мустаҳкамлашга қаратилган умуммиллий дастур сифатида баҳоланмоқда.

Газетанинг ёзишича, Ўзбекистонда кечаётган ўзгаришлар фақат маданий соҳадаги ислоҳотлар билан чекланмайди. Улар мамлакатнинг илмий, маънавий ва интеллектуал тараққиётини таъминлашга қаратилган узоқ муддатли стратегиянинг ажралмас қисми ҳисобланади. Илмий муассасалар фаолиятини қўллаб-қувватлаш, тарихий манбаларни тадқиқ этиш, маданий меросни муҳофаза қилиш ва замонавий таълим тизимини ривожлантириш каби йўналишлар ягона мақсад — Янги Ўзбекистоннинг мустаҳкам маънавий пойдеворини яратишга хизмат қилаётгани алоҳида қайд этилган.

Мақолада Тошкент шаҳрида барпо этилган Ўзбекистон Ислом цивилизацияси маркази фаолиятига кенг ўрин ажратилган.

Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси ва ғояси асосида барпо этилган мазкур бетакрор мажмуа Ўзбекистоннинг маданий ва илмий сиёсатидаги энг муҳим истиқболли лойиҳалардан бири бўлди. Марказда VII асрга оид ноёб Усмон Мусҳафи сақланаётгани унинг тарихий аҳамиятини янада оширади.

Шу билан бирга, бу ерда қўлёзмаларни илмий ўрганиш, реставрация қилиш, архив материалларини тизимлаштириш ва замонавий технологиялар асосида рақамлаштириш учун барча зарур шароитлар яратилган.

Газетада Ўзбекистоннинг ЮНЕСКО ва бошқа халқаро ташкилотлар билан маданий меросни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳамкорлиги, тарихий обидаларни асраб-авайлаш, уларни халқаро туризм ва илмий тадқиқотлар билан уйғун ривожлантиришга қаратилган саъй-ҳаракатлари ҳақида сўз юритилган.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

 

Ўзбекистон янгиликлари