Ҳар куни дунё бўйлаб миллионлаб мусулмонлар Каъбага назар ташлар экан, ёпинчиғини безаб турган олтин ҳарфли ёзувлар ортида бир инсоннинг амалий мероси мужассам эканлигини билавермайди.
У киши – Каъба ёпинчиғини безашга умрини бағишлаган машҳур хаттот Абдураҳим Амин Бухорийдир.

Унинг номи, гарчи Саудиядан ташқарида унчалик машҳур бўлмаса-да, Каъбани ёпиб турган матода абадий яшаб келмоқда.

Ота-бобоси асли наманганлик бўлган Абдураҳим Амин Бухорий 1917 йилда Маккада дунёга келган. Болалигиданоқ хаттотликка қизиқиб, ёш бўлишига қарамай юксак маҳорати билан танилди. Подшоҳ Абдулазиз томонидан 1927 йилда ташкил этилган Кисва фабрикасида 15 ёшида иш бошлади ва шу ерда хаттотлик санъатининг нозик жиҳатларини ўрганди. 1930-йилларда бош техник, кейинчалик, 1960-йилларда фабрика раҳбарининг ўринбосари лавозимида меҳнат қилди.

Ҳар йили янгиланадиган кисва қора ипак матодан тайёрланиб, унга Аллоҳнинг каломи олтин ва кумуш иплар билан ёзилади. Абдураҳим Амин Бухорий мана шу шарафли вазифани ўнлаб йиллар давомида бажарди. Унинг “сулус” услубидаги хати Каъбанинг олтин ёзувли камари – “ҳизам” учун асосий намунага айланди. Бугун ҳам у ёзган намуна асосида Кисва тикилади. 658 квадрат метрлик кисва 670 кг ипакдан тайёрланган бўлиб, махсус дастгоҳлар ёрдамида бир-бирига тикилган 47 қисмдан иборат.

1944 йилда подшоҳ Абдулазиз Каъба учун янги эшик ясашни буюрди. Эшикдаги ёзувларни битиш ҳам айнан Абдураҳим Аминга насиб этди ва 1947 йилда Каъбага ўрнатилган янги эшик Ислом санъатининг юксак намунасига айланди. Кейинроқ, 1979 йилда ўрнатилган ҳозирги эшикда ҳам унинг хаттотлик ишлари акс этган.
Абдураҳим Амин Бухорий машҳурликдан йироқ, камтар ва фидокор инсон эди. Саудия Арабистони Қироллик байроғи учун ёзув намунасини ҳам, Мадинадаги Равза пардаси ва кўплаб масжид безакларини ҳам Абдураҳим Амин ишлаган.

Қирол Файсал унинг хизматларини эътироф этиб, Абдураҳим Амин Бухорий исмини Кисвага ёздирди ва бу шарафли инъом ҳануз сақланиб турибди.
Абдураҳим Амин Бухорий 1990-йиллар охирида вафот этган бўлса-да, унинг санъати ҳар йили Каъбага янги Кисва осилиши билан яна қайта аксланади. Унинг қаламидан чиққан ҳар бир ёзув гўзалликка хизмат қилади. Бугун ҳар бир зиёратчи Каъбага қараганда, айнан Бухорий ёзган ёзувларга назар ташлайди – бу эса унинг Аллоҳ каломини гўзал шаклда битишга бағишлаган умрининг далилидир.
Т.Азимов тайёрлади
Гуноҳга сабаб бўлмаса, отаонанинг буюрганларини албатта бажариш; ота-онага мулойим сўзлаш; уйга кирганларида, ҳурматлари учун ўрнидан туриш; ҳар тонг салом бериш, уйқудан олдин хайрли тун тилаш; мол-мулкларини сақлаш; сўраган нарсаларини бериш; улардан маслаҳат сўраш; ота-она ҳақига дуо ва истиғфор айтиш; улар меҳмон кутишса, ёнларида мунтазир бўлиб туриш; уларнинг айтишларини кутмай, уларни хурсанд қиладиган ишларни бажариш; уларнинг ҳузурларида овозни баланд кўтармаслик; гапларини бўлмаслик; изн беришмаган жойга бормаслик; ухлаётганларида безовта қилмаслик; аҳли аёли, фарзандларини улардан устун қўймаслик; ота-она хатога йўл қўйсалар, билмасликка олиш, дарҳол кечириб, унутиш; кулгили гап бўлса ҳам, уларнинг ҳузурларида ўзини тутиш; улар яхши кўрадиган таомни илиниш; улардан олдин таомга қўл чўзмаслик; уларнинг олдиларида чўзилиб ётмаслик, оёқ узатмаслик; уйга улардан олдин кирмаслик, олдиларига тушиб юрмаслик; чақирганларида тезлик билан жавоб бериш; уларнинг ҳаётликларида ҳам, вафот этганларидан кейин ҳам дўстларини ҳурмат қилиш; ота-онасининг ҳурматини қилмайдиганлар билан дўстлашмаслик; уларнинг ҳақларига дуо қилиш; вафотларидан кейин Аллоҳнинг қуйидаги каломини кўп айтиш: «Эй, Раббим! Мени улар гўдаклик чоғимда тарбиялаганларидек, Сен ҳам уларга раҳм қилгин!» (Исро сураси, 24-оят).
Иброҳимжон ИНОМОВ тайёрлади.
“Ислом нури” газетасининг 2026 йил 10-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws