28 Октябр, 2026, 17 Жумадул аввал, 1448
28 Октябр, 2026, 17 Жумадул аввал, 1448
Саудия Арабистонида хизмат сафарида бўлиб турган Ўзбекистон делегацияси таркибида Президент маслаҳатчиси ўринбосари Музаффар Комилов, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари, Дин ишлари бўйича қўмита раиси Содиқжон Тошбоев, шунингдек, Ҳаж ва умра бўйича атташе Шуҳрат Амоний каби соҳа масъуллари “Ҳаж–2026” мавсумида ҳамюртларимиз истиқомат қилиши кўзда тутилган меҳмонхоналарни атрофлича ўрганмоқдалар.
Шароит ва қулайликлар таҳлил қилинмоқда
Меҳмонхоналарни кўздан кечириш жараёнида биноларнинг умумий имкониятлари ва зиёратчилар учун яратилган қулайликлар синчиклаб ўрганилди. Жумладан:
– Фойеларнинг кенглиги ва ҳаракатланиш қулайлиги;
– Лифтлар сони ва кенглиги;
– Хоналардаги шароит, ўринлар сони ва жиҳозлар ҳолати;
– Ошхона сиғими, тиббиёт ва ишчи гуруҳлари учун ажратилган хоналар — барчасига алоҳида эътибор қаратилди.
Ҳар бир хона — зиёратчи қулайлиги учун
Ўрганиш чоғида ҳар бир хонада юклар жойлаштириш ва ҳаракатланиш учун етарли жой мавжудлиги, ювиниш хоналари, кийим жавонлари, ёзув столи, телевизор, совутгич ва музлатгич, қибла кўрсаткичи, жойнамоз ва Қуръони карим билан таъминлангани, шунингдек, санитария ва гигиена талабларига тўлиқ риоя этилганига эътибор берилди.
Жойлашув қулайлиги ҳам баҳоланди
Меҳмонхоналарнинг Ҳарами шариф, Мино, Арафот каби ҳаж арконлари адо этиладиган муқаддас ҳудудларга яқинлиги ҳамда транспорт қатновининг қулайлиги делегация диққат марказида бўлди.
Ўрганиш жараёнида мутасаддилар томонидан Саудия Арабистони Ҳаж ва умра вазирлигининг ҳамкорлик талабларини инобатга олган ҳолда, ушбу тартиб-қоидаларга алоҳида эътибор қаратиш таъкидлаб ўтилди.
“Ҳаж – 2026” мавсумида ўзбекистонлик зиёратчиларнинг ҳузурланиб, хотиржам ибодат этишлари учун амалга оширилаётган тайёргарлик ишлари — Янги Ўзбекистонда “Инсон қадри — олий қадрият” тамойили ҳаётга изчил татбиқ этилаётганининг ёрқин ифодасидир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Даъво: Демократик давлатда Аллоҳнинг ҳукми юритилмайди, шунинг учун у ердаги барча солиқ ҳаром.
Раддия: Бу даъво нотўғри.
1. Солиқ – ўз-ўзидан ҳаром қилинган нарса эмас.
2. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ва саҳобалар исломий бўлмаган тизимларда ҳам молиявий мажбуриятларни бажарганлар.
3. Қуръон ва суннатда барча солиқларни мутлақ ҳаром қилувчи далил йўқ.
4. Ҳаром қилинган нарса – зулм ва ноҳақ ториб олиш, солиқнинг ўзи эмас.
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ﴾
“Эй иймон келтирганлар! Аҳдномаларга вафо қилинг!” (Моида сураси, 1-оят).
Демократик ёки бошқа давлатда яшовчи фуқаро:
давлат қонунларига бўйсинувга,
солиқ тўлашга розилик билдирган аҳд билан яшайди.
Шариатда аҳдни бузиш ҳаром.
Зулм солиқ ва адолатли мажбурият фарқи
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтганлар:
لا يدخل الجنة صاحب مكس
“Ноҳақ солиқ (мукс) олувчи жаннатга кирмайди” (Имом Абу Довуд ривояти).
“Мукс” – зулм билан, ноҳақ, шахсий манфаат учун олинган солиқ.
Бу ҳар қандай солиқ эмас. Уламолар шу калимани шарҳлаб: “Мукс – шариат рухсат бермаган, зулм асосидаги ториб олишдир”, деганлар.
Демак, адолатли, умумий манфаат учун олинадиган солиқ – мукс эмас.
Имом Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳи: “Ноисломий ҳукмронлик остидаги ҳудудларда мусулмонлар шартнома асосида солиқ тўлашини жоиз деб ҳисоблаганлар”.
Биз эса исломий ҳудудда яшаймиз – бу эса батариқа авло дегани.
Фиқҳий қоида:
الأصل في المعاملات الإباحة
Муомалаларда асл ҳукм – жоиз.
Солиқ – муомала. Ҳаром бўлиши учун аниқ далил керак.
“Демократик давлат” деган сабаб шариатда ҳаром қилувчи иллат эмас.
Бу даъо мусулмонларни қонунни бузишга ундайди, фитна ва тартибсизликка олиб келади, исломни “тартибсизлик дини” қилиб кўрсатади.
Аллоҳ таоло айтади:
﴿وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ﴾
“Ер юзида фасод қилманглар” (Бақара сураси, 60-оят).
Ўткирбек Собиров
Ўзбекистон мусулмонлари идораси бўлим бошлиғи,
Тошкент ислом институти ўқитувчиси
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 