24 Сентябр, 2026, 13 Рабиъус сони, 1448
24 Сентябр, 2026, 13 Рабиъус сони, 1448
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
2014 йили Ёрқинжон домла билан бирга Бухорога сафар қилдик. У ерда кечки пайт тунаб қолиш учун Масжиди Калон ёнидаги меҳмонхонага жойлашдик. Кечки пайт бухоролик талабалар бизни бомдод намозига Бухоронинг етук қориларидан бири Абдулбосит қори ака имомлик қиладиган масжидга боришимизни, у ерда қори ака ўзи намозга ўтиб гўзал қироат қилиб беришини айтишди.
Биз эрта тонгда туриб ўша масжидга борамиз деб ҳаракатга тушдик. Ҳамма таҳорат олиб тайёргарлик кўрди, лекин Ёрқинжон домла бир иш билан банд бўлиб қолиб, яқинроқдаги бошқа масжидга боришимизга тўғри келганди, шу туфайли “Масжиди Калон”га чиқдик.
У ерда жамоат жуда оз экан. Масжидга кирганимизда кийими, ташқи кўринишидан ҳиндистонликка ўхшаш тўрт мусофир зиёратчи бомдоднинг суннатини ўқиб, ўтиришган экан. Биз ҳам дарров суннатни ўқидик, имом етиб келмаган экан, мени имомликка ўтказишди. Намозни тугатиб, дуо қилинг десам, Ёрқинжон домла ҳиндистонлик шайхларга ишора қилган эдилар. Улардан бири дуо қилди.
Намоздан чиқиб у меҳмонлар билан кўришдик. Ёрқинжон домла урдучада "Аҳволингиз яхшими?" деган эдилар. Ҳинд меҳмонлар: “Сен қаерликсан, урду тилини қаердан биласан?” деб сўраб қолишди. У киши Девбандда ўқиганликларини айтдилар.
Улар ҳам ўзини таништириб, бири Ҳиндистонда катта мадраса мудири ва яна бири Жанубий Африка Республикасидаги диний мадрасалар тизими раҳбари эканлигини айтди. Бошқалари ҳам Ҳиндистоннинг йирик уламолари экан.
Улар “Бизни малоно Раҳматуллоҳ исмли яна бир ҳамроҳимиз бор. У киши ҳозир меҳмонхонада ўтирибди. Ўзбекистонга келганимиздан бери шайхимиз бир талаба ҳақида сўраяпти” дейишди. Домла “У шайх Раҳматуллоҳ Кашмирийми?” деб сўраган эдилар, улар: “Ҳа айнан ўша киши. Сен биз билан меҳмонхонага боргин, балки шайхимиз сўраган киши сендирсан” дейишди.
Улар билан меҳмонхонага кириб бордик. Ичкарига кирсак, зикр қилиб ўтирган экан. Меҳмонлардан бири эшикдан киришимиз биланоқ: “Шайх сиз излаётган ўзбек талабанинг исми нима эди?” деди. Шайх орқа ўгириб, қиблага юзланиб ўтирганича: “Ярқииин” дедилар. Ёрқинжон домла шайхнинг ёнига бориб, қўлларидан тутиб, йиғлаб: “Мен Ёрқинман” деган эдилар. Шайх ҳам кўриб йиғлаб юборди. Улар салом алик қилишганидан кейин шайх: “Мен Ҳиндистонда самолётга ўтираётганимизда котибимга телефон қилиб, уй манзилингни сўраб ёзиб олгандим. Бу ерга келганимдан бери сени излайман, олдимга қандай келиб қолдинг?” деган эди. Ёрқинжон домла: “Ҳазрат бу сизнинг кароматингиз” дедилар.
У ерда узоқ суҳбат қургандан кейин намозга чиққан меҳмонлар менга “Сен намозда тажвид билан, чиройли қироат қилдинг, яна ўқиб бергин” дейишди. Мен томоғим оғриб, шамоллаб турганимни айтгандим. Мавлоно Раҳматуллоҳ менга: “Ихлос сурасини ихлос билан ўқигин” дедилар. Тиловат қилдим, мавлоно дуо қилдилар.
Хайрлашиб икки кундан кейин Самарқандга қайтдик.
Самарқандда Имом Бухорий раҳматуллоҳи алайҳнинг қабрларини зиёрат қилиш учун мажмуага кираётганда яна тўсатдан мавлоно Раҳматуллоҳ Кашмирий бошчиликларидаги ўша ҳиндистонлик меҳмонлар билан учрашиб қолдик. Шунда мавлоно ҳазрат Ёрқинжон домлага: “Бу ерга қаердан келиб қолдинг?” дегандилар, у киши: “Ҳазрат бу сизнинг иккинчи кароматингиз-да” дедилар. У ерда ҳазрат билан узоқ суҳбатлашдик. У киши сафар асносидаги баъзи таассуротлари, хусусан, бироз аввал мажмуадаги масжидда никоҳ хутбаси маросимида қатнашиб, келин-куёвларга гувоҳлик қилганларини айтиб бердилар.
Ушбу учрашувимиздан бир йил ўтиб, Ёрқинжон домла Девбанд мадрасасига боргандилар. Мадраса яқинида меҳмонхонада турганларида ходим “Бу ерга юртимизнинг катта шайхлардан бири келган” деб айтиб қолибди. Ёрқинжон домла “У киши ким?” деб сўрасалар “Мавлоно Раҳматуллоҳ Кашмирий” дебди. Ёрқинжон домла дарров мавлоно турган хоналарига кириб кўришибдилар. Шунда мавлоно “Бу ерга қачон келиб қолдинг, мени яна қандай топдинг?” деб сўрасалар, Ёрқинжон домла: “Бу сизнинг учинчи кароматингиз” деган эканлар.
Дарҳақиқат, уч сафар ҳам устоз-шогирд бир-бирларига муҳаббатлари туфайли тўсатдан кўришиб қолишган. Улар қалбан боғланишганда Аллоҳ таоло шундай тарзда учраштирган".
Азҳар университети магистранти Камолиддин Усмон суҳбатидан
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ёзиб олди
Жамиятда соғлом маънавий муҳитни мустаҳкамлаш, аҳолини, айниқса, ёшларни ишончли манбаларга асосланган билим билан таъминлашда имом-хатибларнинг ўрни муҳим. Минбарда айтилган ҳар бир сўз илмий асос ва ишончли манбага таяниши учун эса диний соҳа вакилларининг мунтазам равишда билимларини бойитиб бориши талаб этилади. Ана шу мақсадда Наманган вилоятидан келган имом-хатиблар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюрдилар, хабар бермоқда iccu.uz.
Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бунёд этилган Марказ бугун уч минг йиллик тарихимизни намойиш этувчи музей сифатидагина эмас, балки кенг қамровли илмий-тадқиқот маскани сифатида ҳам фаолият юритмоқда. Бу ерда Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази иш олиб бормоқда. Шунингдек, Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси, Имом Бухорий ва Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот марказлари билан яқин ҳамкорлик йўлга қўйилган.
Шу кунга қадар илмий ва инновацион йўналишда 810 та лойиҳа амалга оширилиб, уларда 2 мингга яқин маҳаллий ва хорижий олимлар иштирок этган. Бу кўрсаткичлар Марказнинг илмий-тадқиқот салоҳиятини намоён этади.
Ташриф Марказ кутубхонасидан бошланди. Меҳмонлар бу ерда жамланган мумтоз манбалар, ислом тарихи, ақида, фиқҳ, ҳадис ва тафсир илмларига оид нашрлар, табиий ва аниқ фанлар тарихига оид тадқиқотлар ҳамда электрон ресурслар билан танишдилар. Тадқиқотчилар учун яратилган замонавий шароитлар ҳам уларда катта қизиқиш уйғотди.
Шундан сўнг имом-хатиблар Исломдан аввалги давр, Биринчи ва Иккинчи Ренессанс ҳамда Янги Ўзбекистон даврига бағишланган экспозицияларни томоша қилдилар. Улар орқали юртимиз ҳудудида асрлар давомида шаклланган илмий, маънавий ва маданий мероснинг яхлит манзараси билан танишдилар.
Наманган вилояти Норин тумани бош имом-хатиби Зикрилло қори Умурзоқов экспозицияларда аждодларимизнинг илмий ва маънавий мероси турли йўналишларда яхлит ҳолда намоён этилганига алоҳида эътибор қаратди.
«Бу масканга қадам қўйган ҳар бир инсон Марказий Осиё халқлари, хусусан, ўзбек миллати тарих давомида қандай юксак марраларни эгаллаганини ўз кўзи билан кўради. Аждодларимиз нафақат математика, астрономия, тиббиёт каби дунёвий илмлар, балки диний-маърифий ва илмий йўналишларда ҳам бутун жаҳон тамаддунига беқиёс ҳисса қўшган. Бу ерда ана шу меросни кўриб, ўз тарихимиз билан ҳақли равишда фахрланиш туйғуси янада кучаяди», — деди у.
Наманган вилояти Тўрақўрғон тумани «Исҳоқхон Тўра Ибрат» жоме масжиди имом-хатиби Жафархон Сўфиев эса Марказни мамлакатимизда диний-маърифий соҳага қаратилаётган эътиборнинг амалий натижаларидан бири сифатида қайд этди.
«Бугун юртимизда муқаддас динимизга, цивилизациялар тарихига ва умуман, умуминсоний меросга бўлган эътибор юксак даражага кўтарилди. Мана шундай улкан маскан бунёд этилгани бунинг ёрқин исботидир. Бу ерда ислом тарихи бошқа цивилизациялардан ажратилган ҳолда эмас, балки бутун инсоният тараққиётининг узвий қисми сифатида кўрсатилган. Бундай ёндашув ҳар бир ташриф буюрувчига тарихимизни кенгроқ англаш, бошқа халқлар маданиятини ҳурмат қилиш ва бағрикенгликни қадрлаш имконини беради», — деди у.
Ташриф якунида имом-хатиблар Марказда олган билим ва таассуротларини ўз ҳудудларидаги жамоатчиликка, айниқса, ёшларга етказиш муҳимлигини таъкидладилар. Илмий ресурслардан диний-маърифий фаолиятда кенг фойдаланиш, аждодларимиз меросини ишончли манбалар асосида тарғиб этиш ёш авлоднинг тарихий онги ва маънавий дунёқарашини бойитишга хизмат қилиши қайд этилди.
Зеро, тарихий ва илмий меросни чуқур ўрганиш, уни ишончли манбалар асосида кенг жамоатчиликка етказиш ҳамда янги авлодга муносиб тарзда мерос қолдириш Учинчи Ренессанс пойдеворини мустаҳкамлашнинг муҳим омилларидан биридир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 