Cавол: Аёл кишиман, узрли кунларимда Қуръони каримни ўқий олмаслигимни биламан. Лекин уни ушлашим, ўпиб кўзимга суришим мумкинми?
Жавоб: Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм.
Йўқ ундай қилиб бўлмайди. Чунки таҳоратсиз кишилар, ҳайз кўрган аёллар, жунуб бўлганлар Қуръони карим китобини, Қуръон оятлари ёзилган қоғоз, танга ёки сувинерларни ушлашлари жоиз эмас. Зеро, Қуръони карим Аллоҳ таолонинг каломидир. Уни покиза ҳолда ушлаш билан ҳам унга ҳурмат ва таъзим ифода қилинади.
Ҳаким ибн Ҳизом розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мени Яманга юбораётганларида “Қуръони каримни фақатгина пок ҳолингда ушлагин” – деган эдилар” (ИмомҲокимМустадраккитобларидаривоятқилганвабуҳадиснисаҳиҳдеганлар).
Ватандошимиз аллома Алоуддин Косоний раҳимаҳуллоҳ ҳам айни шу маънода айтадилар: “Қуръони каримни таҳоратсиз ушлаш мумкин эмаслигига бизнинг далилимиз Аллоҳ таолонинг мана бу ояти, яъни “Уни (Қуръонни) таҳоратли кишилардан ўзгалар ушламаслар” (Воқеа сураси 79-оят) ва Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг “Қуръонни фақат пок инсонгина ушлайди”, деган ҳадисларидир.
Қолаверса, Қуръони улуғлаш вожибдир, мусҳафни (Қуръони карим китобини) нопок қўл билан ушлаш эса уни улуғлаш эмас” (“Бадоъиус саноиъ” китоби).
Яна бир мўътабар манба, Имом Марғиноний раҳимаҳуллоҳнинг “Ҳидоя” асарида ҳам шундай дейилади:
“Ҳайз ёки нифос кўраётган, жунуб бўлганлар мусҳафни фақат ғилофи билан, Қуръони каримдан сура ёки оятлар ёзилган тангаларни ҳамён билан ушлашлари мумкин. Таҳоратсиз киши ҳам мусҳафни ғилоф билан ушлайди” (“Ҳидоя” китоби).
Шу ўринда яна бир нарсани таъкидлаш керакки, нафақат Қуръони карим, балки Қуръонни бошқа тилларга қилинган таржималари, тафсирларини ҳам нопок ҳолда ушлаш жоиз эмас. Фиқҳий манбаалардан Баҳрур роиқ китобида:
“Агар Қуръони карим форс тилида (шунингдек бошқа тилларда) ёзилган бўлса, жунуб киши ва ҳайз кўрган аёл уни ушлаши ҳаром бўлади. Шу ҳукмга барча уламолар ижмоъ қилганлар ва шу гап саҳиҳдир” – дейилади.
Демак, таҳоратсиз кишилар, ҳайз ёки нифос кўраётган аёллар, жунуб бўлганлар Қуръони каримни ғилофсиз ушлашлари ёки саволда сўралганидек ўпиб кўзга суришлари жоиз эмас. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази.
Шу йилнинг 3 июнь куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфидаги «Кўкалдош» ва «Хожа Бухорий» ўрта махсус ислом таълим муассасалари талабалари Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида бўлишди. Билим юрти мударрислари бошчилигида ташкил этилган ушбу маърифий саёҳатдан кўзланган асосий мақсад ёшларни юртимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар ва аждодларимизнинг бой илмий мероси билан яқиндан таништиришдан иборат бўлди.
Саёҳат доирасида марказ мутахассислари томонидан талабалар учун махсус маҳорат дарси ташкил этилиб, унда Ислом цивилизацияси ривожи, юрт алломаларининг жаҳон илм-фанига қўшган ҳиссаси ва қадимий қўлёзмалар билан ишлаш усуллари ҳақида муҳим маълумотлар берилди.
Сўнгра талабалар марказда сақланаётган ноёб қўлёзмалар, замонавий интерактив кўргазмалар ҳамда Имом Бухорий, Имом Термизий, Абу Мансур Мотуридий каби улуғ зотлар ҳаётига бағишланган бўлимларни катта қизиқиш билан кўздан кечирдилар.
Бу каби тадбирлар бўлажак диний соҳа ходимларини ватанпарварлик, илмга муҳаббат ва аждодлар меросига садоқат руҳида тарбиялашда муҳим омил бўлиб хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати