Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
10 Феврал, 2026   |   22 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:05
Қуёш
07:25
Пешин
12:42
Аср
16:08
Шом
17:54
Хуфтон
19:08
Bismillah
10 Феврал, 2026, 22 Шаъбон, 1447
Мақолалар

Умматнинг нажот йўли

06.01.2026   7355   2 min.
Умматнинг нажот йўли

1-қисм | 2-қисм 

(Давоми...)


Жоҳилликлари ва дин душманларига эргашганлари илмонийларни шу ботқоққа ботирганди. Уларни тушунса бўлади, аммо биз аҳли суннани маломат қилишга сиз салафийларни ким мажбур қилди? 
Илмонийларга ўхшаб исломни теран тушунмасликми? Ё дин душманларининг найрангига ўйнашми? 

Бу гапларим бир толиба қиз сўраган саволга жавоб эди. Қиз: Аҳли сунна вал жамоа кимлардан иборат?” деб сўраганида, ичимдан бир оҳ тортиб, барча толиба қизларга айтдим:
 “Буёғига беркитиб ўтириш йўқ. Энди ҳақиқатни яшириб ўтириш кетмайди. Энди уларга хушмуомалада бўлиш ҳам йўқ. Муросалашиб ҳам ўтирмаймиз.
Аҳли суннага қуйидагилардан бошқа ҳеч ким кирмайди:
• Фиқҳ ва усулда тўрт мазҳабга эргашганлар, ҳар асрда янгитдан чиқиб турадиган масалаларда уларнинг фиқҳи ва усулига суянадиганлар.
• Ақида ва усули динда Имом Ашъарий ва Имом Мотуридийга эргашадиганлар.
• Тасаввуфда сунний тариқатларни тан оладиганлар.

Тарихда бу йўлда бўлмаганлар жуда оз бўлишгани учун, ё камолга етишмагани учун уларни қўшиб ўтирмадим. Бинобарин, тўлақонли ҳақ узра бўлишга саводул аъзам (яъни, умматнинг аксари) юрган йўл муносибдир. Буни Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам таъкидлаганлар.
Қолганлар эса ўриндиқларида туриб олиб мусулмоларни ўлдиришяпти, масжидларни ундаги намозхонларга қўшиб портлатиб юборишаётганлардир. Олимларни ўлдираётганлар ҳам аҳли суннадан ташқаридагилар. 
Ҳой уламолар! Ҳой даъватчилар! Эй ихлосли, оқил кишилар! Энди беркитиш йўқ. Одамларга ҳақиқатни баралла етказинг. Бутун оламга жар солинг. Дин душманларига ҳам уқтириб қўйинг. Аҳли сунна вал жамоа шулар (мотуридий, ашъарий, тўрт мазҳабга эргашувчилар)дир. Тарих ҳам шуларники, ислом ҳам. 

Доктор Аҳмад Муҳаммад Фозил,
Истанбулдаги Султон Муҳаммад Фотиҳ жомеъаси,

исломий илмлар куллияси доктори

Ҳадис илми мактаби ўқитувчиси
Абдулбосит Абдулвоҳид ўғли таржимаси

Манба: http://t.me/muhaddisuz

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Таваккул қилиш пайғамбарларнинг хулқидир

09.02.2026   1220   3 min.
Таваккул қилиш пайғамбарларнинг хулқидир

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Қуръони каримда таваккул қилиш пайғамбарларнинг шайхи Нуҳ алайҳиссаломдан то Муҳаммад алайҳиссаломгача бўлган пайғамбарларнинг хулқи эканлиги таъкидланади. Аллоҳ таоло барча пайғамбарларнинг тилидан бундай келтиради:

﴿وَمَا لَنَا أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ وَقَدْ هَدَانَا سُبُلَنَا وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَى مَا آَذَيْتُمُونَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ﴾

“Нима учун биз Аллоҳга таваккул қилмас эканмиз?! Ҳолбуки, У бизни йўлимизга ҳидоят қилди. Бизга берган озорларингизга, албатта, сабр қиламиз. Таваккул қилувчилар фақат Аллоҳгагина таваккул қилсинлар», дедилар[1].

Қуръони каримда пайғамбарлардан айтилган сўзларини келтирамиз:

1. Нуҳ алайҳиссаломнинг тилидан:

﴿يَا قَوْمِ إِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَقَامِي وَتَذْكِيرِي بِآَيَاتِ اللَّهِ فَعَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ﴾

“Эй қавмим, агар сизларга менинг мақомим ва Аллоҳнинг оятлари ила эслатишим оғир келаётган бўлса, бас, мен Аллоҳга таваккул қилдим”[2].

2. Ҳуд алайҳиссаломниниг қавми уларнинг илоҳлари Ҳуд алайҳиссаломни шарманда қилишини айтганларида, жаҳл билан:

﴿إِنْ نَقُولُ إِلَّا اعْتَرَاكَ بَعْضُ آَلِهَتِنَا بِسُوءٍ قَالَ إِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ وَاشْهَدُوا أَنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ مِنْ دُونِهِ فَكِيدُونِي جَمِيعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُونِ إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمْ مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آَخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا إِنَّ رَبِّي عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ﴾

“Албатта, мен Аллоҳни гувоҳ қиламан ва сиз ҳам гувоҳ бўлингки, мен шерик келтираётганингиздан покман. Ундан ўзгани. Бас, ҳаммангиз менга қарши ҳийла қилаверинглар, менга муҳлат берманглар. Албатта, мен Роббим ва Роббингиз бўлмиш Аллоҳга таваккул қилдим”[3].

3. Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссалом ва У зот билан бирга бўлганларнинг тилидан уларнинг ўз қавмларидан ва улар Аллоҳдан ўзгага ибодат қиладиган нарсаларидан қутилганларини ушбу шаклда айтади:

﴿رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ﴾

Эй Роббимиз, фақат Сенга таваккул қилдик, фақат Сенгагина қайтдик ва қайтиб борадиган жой ҳам фақат Сенгинадир”[4].

4. Шуайб алайҳиссаломнинг тилидан:

﴿وَمَا أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَى مَا أَنْهَاكُمْ عَنْهُ إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ﴾

Мен имконим борича ислоҳ қилишдан ўзга ҳеч нарсани хоҳламасман. Менинг муваффақиятим фақат Аллоҳга боғлиқ. Унгагина таваккул қилдим. Унгагина қайтаман”[5].

5. Мусо алайҳиссаломнинг шаънларида:

Мусо: «Эй қавмим, агар Аллоҳга иймон келтирган бўлсангиз, агар мусулмон бўлсангиз, фақат Унгагина таваккул қилинг», деди. Улар: «Аллоҳгагина таваккул қилдик. Роббимиз, бизни золим қавмларга фитна қилиб қўйма”[6].


Юсуф Қаразовий раҳимаҳуллоҳнинг
"Таваккул" китобларидан


[1] Иброҳим сураси, 12-оят.
[2] Юнус сураси, 71-оят.
[3] Ҳуд сураси, 54-56-оят.лар.
[4] Мумтаҳана сураси, 4-оят.
[5] Ҳуд сураси, 88-оят.
[6] Юнус сураси, 84-86-оят.лари.

Мақолалар