Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
28 Август, 2026   |   15 Рабиъул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:21
Қуёш
05:45
Пешин
12:24
Аср
17:06
Шом
19:07
Хуфтон
20:26
Bismillah
28 Август, 2026, 15 Рабиъул аввал, 1448

Сукут сақлашнинг 702 та энг муҳим фойдаси (3-қисм)

13.01.2026   9377   9 min.
Сукут сақлашнинг 702 та энг муҳим фойдаси (3-қисм)

фақат АСОСИЙЛАРИни тақдим қиламиз. Мақола (5 қисмдан иборат)

 

УЛУҒ  УСТОЗ  УЛАМОЛАРИМИЗ  баён  қилиб  берганлар:

   СУКУТ сақлашнинг 702 та энг муҳим ХИСЛАТИ (фақат АСОСИЙЛАРИ)

 

  1. Сукут — АҚЛ ВА ИДРОКНИНГ ЗИЙНАТИ.
  2. Сукут ақлни мукаммал қилади.
  3. Сукут фикрни равшанлаштиради.
  4. Сукут тафаккур эшигини очади.
  5. Сукут зеҳнни орттиради.
  6. Сукут инсонни шошма-шошарликдан сақлайди.
  7. Сукут — ақлнинг энг гўзал либоси.
  8. Сукут — ақлнинг қирраси.
  9. Сукут — фикрнинг равшанлиги.
  10. Сукут — маънони ҳис қилишдир.
  11. Сукут — нутқдан олдинги ҳикмат.
  12. Сукут — идрокни ўткирлайди.
  13. Сукут — фикрнинг қанотидир.
  14. Сукут — донолик уруғи.
  15. Сукут — тафаккур учун майдон.
  16. Сукут — хаёлга тартиб.
  17. Сукут — зоҳирда тинчлик, ботинда нур.
  18. Сукут — фикрнинг тарозиси.
  19. Сукут — онгни мусаффолаштиради.
  20. Сукут — хулосанинг пишиғи.
  21. Сукут — хато сўзлардан қалқон.
  22. Сукут — диққатни жамлайди.
  23. Сукут — фикрий фақиҳлик.
  24. Сукут — муҳокаманинг асоси.
  25. Сукут — диққатга йўл очади.
  26. Сукут — мушоҳаданинг калити.
  27. Сукут — тафаккурни чуқурлаштиради.
  28. Сукут — идрокни кучайтиради.
  29. Сукут — фикрнинг қуроли.
  30. Сукут — инсонни ўзига қайтарувчи дарча.
  31. Сукут — хулосага етакловчи йўл.
  32. Сукут — фикрларни тузатувчи қаср.
  33. Сукут — идрокнинг тинч гавҳари.
  34. Сукут — ақлнинг ҳимояси.
  35. Сукут — англашга қудрат беради.
  36. Сукут — хилватдаги нур.
  37. Сукут — қалбни мулоҳазага чорлайди.
  38. Сукут — руҳий идрокни очади.
  39. Сукут — ўзини англаш йўли.
  40. Сукут — фикрни босиқ қилади.
  41. Сукут — хулосани аниқлайди.
  42. Сукут — идрок қалъаси.
  43. Сукут — ақлнинг ҳимоя девори.
  44. Сукут — нутқдан устун ҳикмат.
  45. Сукут — фикрни йиғади.
  46. Сукут — диққатни якка мақсадга бурaди.
  47. Сукут — тафаккурни муҳрлайди.
  48. Сукут — қалб кўзини ёритади.
  49. Сукут — муҳокама асосини мустаҳкамлайди.
  50. Сукут — илмий англашни кучайтиради.
  51. Сукут — жавобдан яхшироқ мудирлик.
  52. Сукут — фикрларга нафас беради.
  53. Сукут — англашни тезлаштиради.
  54. Сукут — хулосанинг асл чайласи.
  55. Сукут — идрокнинг аввали.
  56. Сукут — фикрий марказ.
  57. Сукут — ҳаётни чуқурроқ кўриш.
  58. Сукут — англашни олиб келади.
  59. Сукут — ҳар бир фикрга ўрин беради.
  60. Сукут — нутқни назорат қилади.
  61. Сукут — англашдаги озуқа.
  62. Сукут — фикрга озор бермайди.
  63. Сукут — мулоҳазани ривожлантиради.
  64. Сукут — тўғри хулосага кўприк.
  65. Сукут — ақлга муҳит яратади.
  66. Сукут — фикрларни софлайди.
  67. Сукут — доноликнинг айни белгиси.
  68. Сукут — илҳомнинг меҳмони.
  69. Сукут — онгга ором.
  70. Сукут — тўғри қарорлар манбаи.
  71. Сукут — изланишга чорлов.
  72. Сукут — хаёл чизиғини тўғрилайди.
  73. Сукут — фикрлар парисини очади.
  74. Сукут — оламни янгича кўрсатади.
  75. Сукут — қарорларни пухта қилади.
  76. Сукут — беқарорни барқарорга айлантиради.
  77. Сукут — фикрнинг фойдасини оширади.
  78. Сукут — мулоҳазанинг энг яхши шароити.
  79. Сукут — ақлни чиниқтиради.
  80. Сукут — фаҳмни кенгайтиради.
  81. Сукут — юрак билан ақлни яқинлаштиради.
  82. Сукут — англашга қулоқ солиш.
  83. Сукут — ҳар нарсани ўз ўрнига қўяди.
  84. Сукут — фикрни келажакка боғлайди.
  85. Сукут — қалбдаги овоз.
  86. Сукут — нутқдан олдинги устоз.
  87. Сукут — фикрни бардавом қилади.
  88. Сукут — идрокни чуқурлатади.
  89. Сукут — ҳаётни ўрганишда йўлбошчи.
  90. Сукут — илмий фикрга асос яратади.
  91. Сукут — фаҳмни нурли қилади.
  92. Сукут — фикрий салобат.
  93. Сукут — идрокдан англашга кўприк.
  94. Сукут — ақлни ислоҳ қилади.
  95. Сукут — фикрий мусаффолик.
  96. Сукут — англашни ўткирлайди.
  97. Сукут — хаёлни тартибга солади.
  98. Сукут — қалб ва ақл бирлиги.
  99. Сукут — билиш истагини кучайтиради.
  100. Сукут — фикрни тозалайди.
  101. Сукут — доно қарорнинг асоси.
  102. Сукут — тафаккурни бойитади.
  103. Сукут — руҳий ҳушёрлик белгиси.
  104. Сукут — фикрий мустақиллик.

 

 

АҚЛИЙ ФОЙДАЛАР:

  1. Ақл равшанлашади.
  2. Нуқтаи назар тозаланади.
  3. Тўғри қарор қабул қилиш осонлашади.
  4. Чалғитишлар камаяди.
  5. Фикрий аниқлик пайдо бўлади.
  6. Мантиқий фикрлаш чуқурлашади.
  7. Ижодий фикрни кучайтиради.
  8. Эҳтимолий хатоларни олдини олади.
  9. Интеллектуал салоҳиятни оширади.
  10. Хотирани яхшилайди.
  11. Сукунат ақлнинг энг яхши дориси ҳисобланади.

 

 

  1. Сукут — АҚЛ НУРИ.
  2. Сукут ақлни чархлайди.
  3. Кўп гапирган фикрлай олмас, кўп ўйлаган сўзлайди.
  4. Сукунат — тафаккурнинг онаси.
  5. Кам гапирганнинг фикри пухта бўлади.
  6. Сукунат — ақлни покловчи нур.

 

 

Сукутнинг АҚЛГА ОИД ФАЗИЛАТЛАРИ:

  1. Сукут — ақлнинг зийнати.
  2. Сукут — доноликнинг калити.
  3. Сукут — фикрлашга кенг макон яратади.
  4. Сукут — хулоса чиқаришни равшан қилади.
  5. Сукут — илмий мулоҳазанинг асоси.
  6. Сукут — фикрни тарангликдан халос қилади.
  7. Сукут — ҳар бир сўзни ўлчаб айтишга ўргатади.
  8. Сукут — ақлни чалғитувчи омиллардан асрайди.
  9. Сукут — тафаккур чуқурлигини оширади.
  10. Сукут — англаш қобилиятини кучайтиради.

 

 

  1. Сукут — САЛОМАТЛИКНИНГ ДЎСТИ.
  2. Сукунат — юрак учун дам.
  3. Стрессни сукут енгади.
  4. Оқилона сукут — соғлиқ манбаи.
  5. Сукунат — тинч асабнинг сиридир.
  6. Қон босимини барқарорлаштиради.
  7. Асаб тизимини тинчлантиради.
  8. Юрак юкини камайтиради.
  9. Стресс гормонларини пасайтиради.
  10. Ухлашни яхшилайди.
  11. Сукунат умумий саломатликни яхшилайди.

 

 

  1. Сукут — ҚАЛБ ДАВОСИ.
  2. Сукунат — қалбнинг шифоси.
  3. Сукут қилган қалб тинчланар.
  4. Ховурсиз қалбнинг ороми — сукутдир.
  5. Хавотирни сукут ювиб юборади.
  6. Сукунат — руҳга дам олиш.
  7. Сукут — қалбга Аллоҳдан келган марҳаматдир.

 

 

  1. Сукут — ХИРАЛИКНИНГ ДАВОСИ.
  2. Сукут — ғазаб учун сув каби.
  3. Ҳовлиқма, сукут қил, ўйла.
  4. Сукунат — асабнинг ёқини ўчиради.
  5. Сукут — ғазабнинг қулфи.

 

 

  1. Сукут — НУТҚНИ ТАРОЗИЛАШ САНЪАТИ.
  2. Сукут сўзга қиймат беради.
  3. Сукут нутқни нафис қилади.
  4. Сукут — оҳангсозлик.
  5. Сукут — тўғри сўзга тайёрлов.
  6. Сукут — ҳар бир сўзнинг қадри.

 

 

  1. ОИЛАВИЙ ФОЙДАЛАР: сукут — ОИЛА МУҲИТИДА БАРАКА.
  2. Сукунат оилада меҳр ҳосил қилади.
  3. Оиладаги бараканинг сабабларидан бири.
  4. Жанжални биринчи бўлиб сукут қутқаради.
  5. Сукунат — эр-хотиннинг фаросати.
  6. Сукунат — оила муҳитининг муҳрли гавҳари.
  7. Эр-хотин муносабатларини мустаҳкамлайди.
  8. Жанжалларни олдини олади.
  9. Ота-онада вазминликни оширади.
  10. Сукунат оилавий муҳитни тотув қилади.

 

 

  1. Сукут — ИШДА ВА ИЛМДА БАРАКА.
  2. Сукунат ишда аниқлик беради.
  3. Тинглай олган раҳбар — етук раҳбар.
  4. Илм сукутдан бошланади.
  5. Сукунат — ҳар бир илмнинг башорати.

 

 

Сукутнинг КАСБИЙ ВА ИШ ФОЙДАЛАРИ:

  1. Эътиборни оширади.
  2. Касбий қарашни яхшилайди.
  3. Масъулиятни оширади.
  4. Муаммоларни ҳал қилиш осонлашади.
  5. Сукунат профессионал етукликка олиб боради.

 

 

ШАХСИЙ РИВОЖЛАНИШ ФОЙДАЛАРИ:

  1. Ўз-ўзини тарбиялайди.
  2. Иродани кучайтиради.
  3. Шахсий қийматни англатади.
  4. Сукунат инсонни чуқур фикрловчига айлантиради.
  5. Сукут — шахсий ривож йўли.
  6. Сукунат — ўз-ўзингни тинглаш.
  7. Хоҳишни сукут чинғиллатади.
  8. Сукунат — вужудни тарбиялайди.
  9. Сукунат — шахсий етукликнинг ёруғлиги.
  10. Вақтни тежайди.
  11. Ҳаёт фалсафасини чуқурлаштиради.
  12. Бошқаларга ибрат бўлади.
  13. Ҳикмат эшитишнинг энг яхши усулидир.
  14. Сукунат — доноликнинг энг чуқур белгисидир.
  15. Ақлни уйғотади.
  16. Қалбни уйғотади.

 

 

  1. Сукут — ИЛМ ВА ДОНОЛИК ЭШИГИ.
  2. Сукут эшитишни ўргатади.
  3. Сукут билишга етаклайди.
  4. Сукут — донишмандлар сиймоси.
  5. Сукут — маърифат уруғи.
  6. Сукут — ўрганиш учун энг яхши ҳолат.
  7. Сукут — яшаш фалсафаси.
  8. Сукут — ҳаётнинг гўзал услуби.
  9. Сукут — фикр ва амалнинг тарозиси.
  10. Ортиқча сўз умрни қисқартиради, сукут умрни баракали қилади.
  11. Сукут — ҳаётни чуқур ҳис қилиш санъати.

 

    Иброҳимжон домла Иномов.

 

 

 

Бошқа мақолалар
Мақолалар

Ботил даъво: ЮРТИМИЗ РАҲБАРЛАРИ ТОҒУТМИ?

22.08.2026   27497   4 min.
Ботил даъво: ЮРТИМИЗ РАҲБАРЛАРИ ТОҒУТМИ?

Раддия: Исломда пешволикни даъво қиладиган гуруҳ ва оқимлар диндаги айрим тушунча ва сўзларни ғаразли мақсадлари йўлида бузиб, нотўғри талқин қилиши ҳаммага маълум. Улар шу орқали мусулмонлар ҳиссиётига тегиниш, ўзларига тобеларни кўпайтириш, диндор ва илмли бўлиб кўринишга ҳаракат қилади. “Тоғут” сўзи улар кўп ишлатадиган, инсонларни, айниқса ҳукмдорларни айблашда қўллайдиган тушунчалардан бири. Аслида у нима? Қандай маъноларда ишлатилади? Кимлар тоғут бўлиши мумкин?

“Тоғут” лафзи “туғён” сўзи билан ўзакдош бўлиб, Аллоҳ белгилаб қўйган чегарадан чиқишга, куфрда ҳаддан ошишга, исён қилишга нисбатан ишлатилади. Исломда Аллоҳнинг йўлидан бошқа йўл “тоғут” дейилади. Тоғутнинг каттаси Шайтондир.

“Тоғут” калимаси Қуръони каримнинг саккиз жойида зикр қилинган бўлиб, уламоларимиз уни турлича тафсир қилган. Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу, Имом Шаъбий, Имом Заҳҳок “Тоғутдан мурод – Шайтон” деган. Имом Абу Олия ва Муҳаммад ибн Сирин тоғут сеҳргар ва фолбин эканини айтган.

“Тафсири Жалолайн”да тоғут сўзи тафсирига мурожаат қилайлик: “Ким тоғутга куфр келтириб, Аллоҳга иймон келтирса, батаҳқиқ узилмайдиган мустаҳкам тутқични ушлаган бўлади” (Бақара сураси, 256) ва “Куфр келтирганларнинг дўстлари тоғутлардир. Уларни нурдан зулматларга чиқарурлар” (Бақара сураси, 257) оятларида тоғутлар – бут-санамлар ва Шайтон, “Китоб (Таврот)дан насибадор бўлганларнинг “Жибт” ва “Тоғут”га сиғинишларини ва кофирларга “Шулар мўминлардан кўра тўғрироқ йўлдадир” дейишларини кўрмадингизми?!” (Нисо сураси, 51) оятида – Жибт ва Тоғут Қурайш қабиласидагиларнинг икки санами, “Ўзларини, Сизга нозил қилинган (Қуръон) ва Сиздан олдин нозил қилинган (илоҳий китоблар)га иймон келтирган, деб ҳисоблайдиганларнинг ҳукм сўраб, Тоғут ҳузурига боришни хоҳлаётганларини кўрмадингизми?(Нисо сураси, 60) оятидаги тоғут куфрда ҳаддан ошган, туғёнга кетган Каъб ибн Ашраф, “Кофирлар (эса) Тоғут йўлида жанг қиладилар” (Нисо сураси, 76-оят) ва “Ким Аллоҳнинг лаънатига учраган, ғазабига дучор бўлган, маймун ва чўчқага айлантирилган ва тоғутга ибодат қилган бўлса, ана ўшалар ёмон мартабадаги ва тўғри йўлдан бутунлай адашган кимсалардир” (Моида сураси, 60) оятларида улар Шайтон, “Батаҳқиқ, Биз ҳар бир умматга: “Аллоҳга ибодат қилинг ва тоғутдан четланинг” деб пайғамбар юборганмиз” (Наҳл сураси, 36-оят) ва “Тоғутдан, унга ибодат қилишдан четда бўлганларга ва Аллоҳга қайтганларга хушхабар бор” (Зумар сураси, 17-оят) оятларида ҳам улар Шайтон деб назарда тутилган.

Аллома Ибн Атийя айтади: “Баъзи олимлар: “Аллоҳдан ўзга ибодат қилинадиган ҳар қандай нарса тоғутдир”, деган”. Фиръавн, Намруд ва ўзини илоҳ деб эълон қилганлар ва ибодат қилинадиган бут-санамлар тоғут дейилади.

Муқотил розияллоҳу анҳу “Куфр келтирганларнинг дўстлари тоғутлардир” оятидаги тоғутни Каъб ибн Ашраф ва Ҳуяй ибн Ахтаб деб тафсир қилган. У иккиси ислом ва мусулмонларга адовати чексиз, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга кўп азият берган, мусулмонларга қарши урушга жуда кўп даъват қилган яҳудийлардан эди.

Имом Нававий айтади: “Лайс, Абу Убайда, Кисоий ва кўпчилик тилшунослар: “Тоғут – Аллоҳ таолодан бошқа ибодат қилинадиган нарса”, деган”.

Шайх Муҳаммад Амин Шинқитий: “Ҳақиқат шуки, Аллоҳдан ўзга ибодат қилинадиган ҳар қандай нарса тоғут, энг катта тоғут эса Шайтондир”, дейди.

Тоғут сўзининг маъноси ҳақида буюк муфассир Имом Табарий “Жомиъул баён” тафсирида: “Фикримча, тоғут ҳақида тўғри гап шуки, тоғут Аллоҳга туғён қилиб, Уни тарк этиб, Ундан ўзгага ибодат қилинган нарсадир. Ўша маъбуд инсон, шайтон, бут ва бошқа нарсалар бўлиши мумкин”, дейди.

Муфассир олим Ҳасан Таҳсин Файзли “тоғут” сўзини “Аллоҳдан узоқлаштирадиган, унинг амрларини бажаришни ман этадиган кимсалар”, деб изоҳлаган.

Демак, саҳобаи киромлар, тобеинлар ва уламоларимизнинг сўзларидан тоғут калимаси шайтон, сеҳргар, фолбин ва Аллоҳдан бошқа ибодат қилинадиган ҳар қандай нарса экани маълум бўлмоқда.

Афсуски, ҳозирги кунда баъзи тоифалар мусулмон раҳбарларни тоғут деб атаб, уларни осонгина кофирга чиқармоқда. Уларнинг услуби хаворижларникига ўхшайди. Улар арзимас нарсалар туфайли иймонли одамни кофирга чиқариб, қонини ҳалол ҳисоблаб, қанчадан-қанча беайб мусулмонлар умрига зомин бўлмоқда, исломнинг пок номига доғ тушириб, асл моҳият ва тамойилларини ёт ва бузғунчи ғоялардан иборат фитналар соясига тушириб қўймоқда.

 

Ўткирбек Собиров

Ўзбекистон мусулмонлари идораси бўлим бошлиғи,

Тошкент ислом институти ўқитувчиси

МАҚОЛА