Имом Ғаззолий шундай деди:
«Бола ота-онасининг қўлида омонатдир. Унинг қалби ҳар қандай нақш ва безакдан холи, нафис ва беғубор гавҳарга ўхшайди. У ҳар қандай нақшни қабул қила олади ва барча кўнгил интиладиган нарсага мойил бўлади. Агарда у яхшиликка одатлантирилса ва ўргатилса шунга қараб вояга етади. Ота-онасини ҳам ўз савобига шерик қилади. Бордию ёмонликка одатлантирилса ва қаровсиз ташлаб қўйилса бадбахтга айланади ва ҳалок бўлади. Унинг гуноҳи эса унга масъул бўлганлар ва валийлари бўйнига тушади».
Муҳаммад Али Муҳаммад Юсуф
таржимаси
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мусулмонларни уй ва ҳовлиларни озода тутишга, чиқинди ва ахлатларни тўплаб қўймасликка чақирганлар. У зот алайҳиссалом бундай деганлар: “Албатта, Аллоҳ хушҳолдир, хушҳолликни суядир. Озодадир, озодаликни суядир. Карамлидир, карамни суядир. Сахийдир, сахийликни суядир. Шундай экан, ҳовлиларингизни озода тутинг! Яҳудийларга ўхшаманг!” (Имом Термизий ривояти).
Уйда ахлат тўплаб қўйиш нафақат диний, балки тиббий ва психологик жиҳатдан ҳам катта зарарларга эга. Чиқиндиларни ўз вақтида олиб чиқиб ташламаслик уй муҳити ва инсон саломатлигига жиддий хавф туғдиради.
Тўпланган ахлат сувараклар, пашшалар, сичқон ва каламушларни ўзига тортади. Улар вабо, тиф ва дизентерия каби хавфли инфекцияларни ташийди.
Озиқ-овқат қолдиқлари тез чирийди. Натижада ҳавода кўзга кўринмас замбуруғ споралари кўпайиб, аллергия ва астмани қўзғатади.
Чириш жараёнида аммиак ва водород сулфид каби газлар ажралади. Бу газлар бош оғриғи, кўнгил айниши ва нафас қисишига сабаб бўлади.
Бетартиб ва ахлат тўла уйда яшаш инсон миясини толиқтиради. Бу доимий стресс, асабийлик ва сурункали чарчоқни келтириб чиқаради.
Ифлосланган ҳаво ва тартибсизлик одамнинг иш қобилиятини пасайтиради. Диққатни бир жойга жамлаш қийинлашади.
Даврон НУРМУҲАММАД