Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
13 Сентябр, 2026   |   2 Рабиъус сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:41
Қуёш
06:01
Пешин
12:19
Аср
16:45
Шом
18:40
Хуфтон
19:56
Bismillah
13 Сентябр, 2026, 2 Рабиъус сони, 1448
Мақолалар

Руҳ ўлмайди

26.01.2026   11137   3 min.
Руҳ ўлмайди

Руҳ ўлмайди… балки қайтади

 

Инсон қандай қилиб уйқусида ақлга сиғмас манзараларни кўради?

Қандай қилиб кулaди, йиғлайди, қўрқади, оғриқни ҳис қилади… ҳолбуки у ухлаб ётади?

 

Ҳеч хаёлингиздан ўтганми:

Набий алайҳиссалом Исро ва Меърож кечасида пайғамбарлар билан қандай учрашдилар… улар эса оламдан ўтган эдилар?

Бу сирнинг барчаси ўша ажойиб махлуқда, яъни руҳа.

 

Доктор Мустафо Маҳмуд айтади:

Кеча улуғ шайх Муҳаммад Мутаваллий Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг руҳ ҳақидаги ажойиб дарсини эшитдим…

Бу – фақат Аллоҳ билган илоҳий сир, у бундай дейди:

Айримлар савол беради:

Қандай қилиб Пайғамбар Муҳаммад алайҳиссалом Байтул-Мақдисда барча пайғамбарлар билан учрашдилар, ҳолбуки улар вафот этган эдилар?


Жавоб жуда оддий:

Бу – Аллоҳнинг қудрати!

Чегараси йўқ, идрок қилиб бўлмас қудрат.

Қандай қилиб бедор ҳолдаги руҳимиз билан тушдаги руҳимиз фарқ қилса…

Уйқуда кўзларимиз ёпиқ бўлади, лекин биз тўлиқ бир оламни яшаймиз!

Кўрамиз, эшитамиз, қувонамиз, қўрқамиз, оғриқ сезамиз, баъзан қўрқиб уйғониб:

Алҳамдулиллаҳ… бу фақат туш экан! деймиз.

Баъзан эса чиройли тушдан табассум билан уйғониб, унинг хотиржамлиги бутун кун давомида биз билан қолади.

Руҳларимиз чиқиб кетади, сайр қилади…

Ҳақиқатда танимаган инсонлар билан учрашади, бедор ҳолда ҳис қилмайдиган оламларга киради.

Барзахдаги руҳларимиз… ва Қиёматдачи?

Руҳларимиз барзах оламида ҳам бошқача бўлади,

Қиёмат куни эса… Энг юксак даражаларга кўтарилади,

кўз кўрмаган, қулоқ эшитмаган, инсон қалбига ҳам келмаган нарсаларни кўради.

Бу – Аллоҳнинг қудрати, у билан ҳабибимиз Мустафо алайҳиссалом пайғамбарларни тушда эмас, ҳушёр ҳолда кўрдилар.

Мени доим таассуротга соладиган ибора бор: бирор киши вафот этганда муаззин: “Фалончи фалон ўғли Аллоҳнинг раҳматига кўчди” дейди.

Қандай таскинли сўз… У ўлмади… балки кўчди!

Аллоҳнинг раҳматига, меҳрига, мутлақ адолатига кўчди.

Фоний танага маҳбус бўлган руҳи энди бошқа оламга йўл олди, бизнинг дунёмизга ҳеч ўхшамайдиган оламга.


Руҳ ўлмайди… балки қайтади.

Руҳ йўқ бўлмайди, азизлар…балки кўчади, юксалади, кўтарилади, ўзининг асл ватанига қайтади.

Бу ер ҳеч қачон бизнинг доимий масканимиз бўлмаган, бу – фоний дунё, боқий эмас, дам олиш учун эмас, имтиҳон учун яратилган ер.

Аллоҳ таоло айтади: “Ўлимни ҳам, ҳаётни ҳам яратган – сизларнинг қайсингиз яхшироқ амал қилишингизни синаш учун”.

 

Дуо: Ё Аллоҳ! Руҳларимизни енгил, хотиржам ва пок қил, Сени рози қилган ҳолда, имон ва офият билан Сенга кўтарилишини насиб эт.

 

Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Хало ва истибро

10.09.2026   20283   3 min.
Хало ва истибро

Намознинг мақбул бўлиш шартларидан бири тозалик ва покликдир. Намозхоннинг бадани, либоси ва намоз ўқийдиган жойи ҳар қандай нажасдан пок бўлиши шарт. Мазкур масалаларга оид туркум мақолалар нашрларимиз саҳифаларида илгари ҳам берилган эди. Аввало, такрор фойдадан холи эмас, қолаверса, кўп ёшларимиз намозхонлар сафига қўшилаётганини эътиборга олиб, таҳорат ва намозга оид масалаларни қайта ёритишга қарор қилдик.


Инсон хилқатан бир неча нарсаларга мубталодир. Ақли қусурли одам бу ҳолни унутиб, кибрланади. Инсон мубтало бўлган нарсалардан бири унинг ҳар куни бир неча бор ҳожатга чиқишга мажбурлигидир.


Динимизда инсон ҳаётининг барча ҳолатларининг, жумладан, таҳорат ушатишнинг ҳам одоб ва ҳукмлари баён этилган. Қандай жойларда таҳорат ушатиб бўлмайди?


Қабристон, йўлларда, дарахтлар ости, ҳовуз, қудуқ, булоқ, ариқ ва дарё қирғоқлари, таҳорат олинадиган жойда; ер ва девор ёриқ-ковакларига, жониворлар инлари, шунингдек, шамолга қараб ҳожат чиқариб бўлмайди.


Халожойга кириш ва покланиш тартиби


Халожойга ҳожат танглиги кучаймасидан аввалроқ бориш лозим. Халога оят, ҳадис, Аллоҳ таолонинг ва пайғамбарларнинг номлари ёзилган нарсаларни олиб кириш мумкин эмас. Уларни ташқарида қолдириш керак. Халога бошяланг кириш макруҳ.


Хало эшигига етгач, “Бисмиллаҳ, Аллоҳим, мени ифлослардан ва озор берувчилардан асра”, дейилади. Ҳожатхонага чап оёқ билан кириб, ўнг оёқ билан чиқилади. Ҳожат жойига етмай, пастки кийим ечилмайди. Халода чап елкани қибла тарафга қилиб, аврат ва ифлос жойларга назар қилмай, оёқлар орасини кенг тутиб ўтирилади.


Ҳожатни тик туриб, узрсиз яланғочланиб (ёпиқ жойда бўлса ҳам), қиблага юзланиб ёки қиблага орқа қилиб чиқариш, ёш болаларни ҳам мазкур ҳолатларда тўсиш таҳримий макруҳдир. Халода ёзиб-чизиш, атрофга аланглаш ва баданни ўйнаш мумкин эмас. Халода фиқҳ ва ўзга илмлар ҳақида фикр юритилмайди, саломга ва азонга жавоб қайтарилмайди. Бурун қоқилмайди. Йўталмасликка, тезроқ бўшанишга ҳаракат қилиш зарур.


Ҳожат ушатилгач, эркаклар турмасларидан, сийдик йўлини орқадан учига қараб сиқишлари керак. Орқа йўл чап қўл билан тоза кесак, тош, қиймати йўқ эски латта ёки эски пахта ёки махсус ҳожат қоғози билан артиб тозаланади.


Истибро нима ва у қандай қилинади?


Истибро – сийдик йўлида бир томчи ҳам қолдирмай тозаланиш бўлиб, эркаклар учун вожиб. Бунинг учун кийимни кўтариб ҳожат ўрнидан тургач, пешоб йўлига кесак тутиб юриш ё силкиниш ё йўталиш керак. Сийдик йўлида ҳеч нарса қолмаганига тўла ишонч ҳосил бўлгач, сув билан тозаланишга ўтилади.


(Давоми кейинги сонда)


Муҳаммад ШАРИФ ЖУМАН

“Ислом нури” газетасининг 2026 йил 11-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

Фиқҳ