#xabar #muftiy #misr #matbuot
Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларининг сунъий интеллект ҳақидаги мақоласи Миср Араб Республикасидаги бир неча юз минглаб кузатувчиларга эга see.news (https://see.news/artificial-intelligence-between-technical-evolution-and-sharia-responsibility-a-contemporary-islamic-vision), darelhilal.com (https://darelhilal.com/News/3164420.aspx), aldiplomasy.com (https://www.aldiplomasy.com/en/?p=42807) ва safqa.news (https://www.safqa.news/137466) каби интернет нашрларида араб ва инглиз тилларида кенг ёритилиб, жамоатчилик эътиборини тортди.
Мақолада сунъий интеллект бугунги кунда иқтисод, таълим, тиббиёт, хавфсизлик ва давлат хизматларида улкан имкониятлар яратаётгани алоҳида таъкидланган. Замонавий технологиялар ақлли шаҳарлар қуриш, хизматлар сифатини ошириш ва жамият ривожига хизмат қилаётгани қайд этилган.
Шу билан бирга, Муфтий ҳазратлари тараққиёт билан бир қаторда инсоний қадриятлар ва диний меъёрлар устувор бўлиши лозимлигини уқтирган. Сунъий интеллект инсон ақлининг маҳсули экани, технология инсонни эмас, инсон технологияни бошқариши кераклигига эътибор қаратилган.
Мақолада сунъий интеллектни ҳаётга тўғри татбиқ этиш, уни назорат қилиш ва айниқса дин ва фатво билан боғлиқ нозик масалаларда эҳтиёткорлик зарурлиги таъкидланган. Фиқҳий манбаларга кўра, сунъий интеллект маълумот таҳлилида ёрдамчи бўлиши мумкин, аммо фатво бериш фақат малакали ва масъул фақиҳлар зиммасида экани очиқ баён этилган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
اللَّهُمَّ صَلِّ وَ سَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَىٰ سَيِّدِنَا وَ مَوْلَانَا مُحَمَّدٍ وَ عَلَى الِهِ وَصَحْبِهِ عَدَدَ حُرُوفِ الْقُرْآنِ حَرْفًا حَرْفًا وَ عَدَدَ كُلِّ حَرْفٍ أَلْفَ أَلْفٍ وَعَدَدَ صُفُوفِ الْمَلَائِكَةِ صَفًّا صَفًّا وَعَدَدَ كُلِّ صَفٍّ أَلْفَ أَلْفٍ وَعَدَدَ الرِّمَالِ ذَرَّةً ذَرَّةً وَ عَدَدَ كُلِّ ذَرَّةٍ أَلْفَ أَلْفِ مَرَّةٍ وَعَدَدَ مَا أَحَاطَ بِهِ عِلْمُكَ وَ جَرَى بِهِ قَلَمُكَ وَ نَفَذَ فِيهِ حُكْمُكَ فيِ بَرِّكَ وَ بَحْرِكَ وَ سَائِرِ خَلْقِكَ وَعَدَدَ ما أَحَاطَ بِهِ عِلْمُكَ الْقَدِيمُ مِنَ الْوَاجِبِ وَالْجَائِرِ وَ الْمُسْتَحِيلِ اللَّهُمَّ صَلِّ وَ سَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا وَ مَوْلانَا مُحَمَّدٍ وَ عَلَى الِهِ وَصَحْبِهِ مِثْلَ ذلكَ.
Аллоҳумма солли ва саллим ва барик ъала саййидина ва мавлана Муҳаммадин ва ъала алиҳи ва соҳбиҳи ъадада ҳурууфил Қуръани ҳарфан ҳарфаа.
Ва аъдада кулли ҳарфин алфа алфин ва ъадада суфууфил малаикатиҳи соффан соффаа ва ъадада кулли соффин алфа алфин ва ъададар римали зарротан зарротан ва ъадада кулли зарротин алфа алфи марротин ва ъадада маа аҳато биҳи ъилмука ва жаро биҳи қоламука ва нафаза фийҳи ҳукмука фий баррика ва баҳрика ва саири холқика. Ва ъадада маа аҳато биҳи илмукал қодийму минал важиби вал жаа изи валмустаҳийл.
Аллоҳумма, солли ва саллим ва барик аъла саййидина ва мавлана Муҳаммадин ва ъала алиҳи ва соҳбиҳи мисла залика.
Маъноси: Аллоҳим! Саййидимиз ва меҳрибон улуғимиз ҳазрати Муҳаммадга, ул зотнинг оилалари (аҳли)га ва саҳобаларига шунчалар раҳмат, салом ва баракот ёдирки, Қуръон ҳарфларининг ҳар бир ҳарфи саноғича ва ҳар бир ҳарфи учун яна миллион марта, сафсаф малоикаларнинг сафлари саноғича ва ҳар бир саф учун яна миллион марта, зарра-зарра қумларнинг сановича ва ҳар бир зарра учун яна миллион марта, Сенинг илминг қамраган нарсаларнинг ва Сенинг Қаламинг ёзган нарсаларнинг саноғича, Сенинг қуруқликларинг ва денгизларингда Ўз ҳукминг жорий бўлган бошқа барча яратмиш махлуқотларинг саноғича, вожиб, жоиз ва муҳол-номумкин бўлган нарсалардан (ва илмлардан) Сенинг чексиз қадимий илминг қамраган нарсаларнинг саноғича саййидимиз ва меҳрибон улуғимиз ҳазрати Муҳаммадга, ул зотнинг оилалари (аҳли)га ва саҳобаларига раҳмат, салом ва баракот ёғдир!
Саййидимиз ва меҳрибон улуғимиз ҳазрати Муҳаммадга, ул зотнинг оилалари (аҳли) ва саҳобаларига шуларнинг яна бир мислича раҳмат, салом ва баракот ёғдир! («Ал-адъийатул-воридату фил-аятил каримати вал-аҳодисишшарифаҳ», 155-с).
«Энг гўзал салавотлар» рисоласидан