Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Каъба биносининг мустаҳкамлигини таъминлаш учун унга қўшимча том қурилган бўлиб, у ички ва ташқи томлардан иборат. Ушбу икки том орасидаги масофа бир метрдан ортиқни ташкил этади.
Ташқаридан қараганда ёки Каъба ичига кириб, шифтга қаралса, том бир қаватдек туюлади. Каъбанинг юқорисига чиқгач, томнинг икки қаватдан иборат эканлиги билинади.
Каъбадаги ички шифт ва ташқи томлар асосан ёғочдан ишланган. Ташқи том Бирмадан келтирилган 49 дона Тик (teak) дарахти ёғочидан тайёрланган. Ҳар икки том махсус елим билан маҳкамланган бўлиб, бу уларнинг бутунлигига зарар етказмаслигини таъминлайди.

Тик ёғочи дунёдаги энг қаттиқ ва чидамли ёғочлардан бири ҳисобланади. Унинг таркибида табиий мойлар кўп бўлгани учун у намликка, чиришга ва турли ҳашаротларга (масалан, термитларга) ниҳоятда бардошлидир. Чидамлилиги туфайли ундан асосан кемасозликда, қимматбаҳо мебеллар ясашда ва тарихий обидаларнинг том қисмларини қуришда фойдаланилади. Асосан Жанубий ва Жанубий-Шарқий Осиёда (Ҳиндистон, Индонезия, Мьянма/Бирма) ўсади.

Маълумотларга кўра, Каъбанинг ички том қисми тарих давомида 100 мартадан ортиқ таъмирланган. Илк таъмирлаш ишлари Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссломнинг охирги ҳаж сафарларидан қайтганларидан сўнг, баъзи тошлар тушиб кетганда амалга оширилган. Тошлар ёғоч билан алмаштирилган.
Кейинчалик, Халифа Умар ибн Хаттоб даврида ҳам бинони янада мустаҳкамлаш чоралари кўрилган ва ушбу даврда мустаҳкам хом ашёлар ишлатилгани манбаларда қайд этилади.
Ҳар йили Маккада кучли ёмғирлар мавсуми бошланганда, бир гуруҳ мутахассис усталар Каъба томини кўздан кечирадилар. Агар ёмғир суви томдаги кичик тирқишлардан ичкарига сизиб кирса, иншоотнинг ўша қисмини қайта таъмирлайдилар.
ТИИ Ҳадис ва ислом тарихи фанлари кафедраси
катта ўқитувчиси Пўлатхон Каттаев
#xabar #KPI #imom_xatib #faoliyat
Бугунги кунда диний соҳа ходимлари фаолиятида самарадорликни ошириш, ижро интизомини мустаҳкамлаш, шунингдек, ўз касбига бўлган садоқат ва фидоийликни кучайтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Шу нуқтаи назардан, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларининг ташаббуси билан Ўзбекистон мусулмонлари идораси тизимида фаолият юритаётган имом-хатиблар ва уларнинг ноиблари масъулиятини янада ошириш, фаолиятини таҳлилий асосда баҳолаш, меҳнатларини муносиб рағбатлантириш ҳамда заруратга кўра лавозим бўйича қарорлар қабул қилиш мақсадида KPI тизими жорий этилмоқда.
Айни кунларда Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри ва вилоятлар туман ҳамда шаҳар бош имом-хатиблари иштирокида ўтказилаётган семинар-тренингларда мазкур тизимдан фойдаланиш тартиби атрофлича тушунтирилмоқда. Ушбу тадбирларда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Зайниддин домла Эшонқулов ҳамда Масжидлар билан ишлаш бўлими бошлиғи Музаффар домла Камолов томонидан KPI тизимининг афзалликлари, шунингдек, меҳнат фаолиятига оид маълумотларни тизимга киритиш амалиёти батафсил ёритиб берилмоқда.
Маълумот ўрнида таъкидлаш жоизки, KPI (Key Performance Indicator) — ташкилот ёки ходим фаолияти самарадорлигини баҳолашда қўлланиладиган асосий кўрсаткичлар тизими ҳисобланади. У шахс ёки муассасанинг белгиланган мақсадларга қай даражада эришганини аниқ кўриш имконини беради ҳамда жаҳон амалиётида турли соҳаларда самарали бошқарув мезони сифатида қўлланилади. Мазкур тизим вазифалар ижросини аниқ кўрсаткичлар асосида баҳолаш, масъулиятни ошириш ва фаолиятдаги камчиликларни ўз вақтида аниқлашга хизмат қилади. Бу эса диний-маърифий ишлар, тарғибот ва ташвиқот тадбирларини янада самарали ташкил этиш имконини яратади.
KPI тизимининг жорий этилиши диний соҳада самарадорлик ва натижадорликни ошириш, жумладан, имом-хатибларнинг жамият ҳаётидаги фаоллигини янада кучайтиришга хизмат қилиши кутилмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати