Савол: “Умматимдан етмиш минги жаннатга ҳисобсиз кирурлар. Улар шумланмайдиган, дам солишни талаб қилмайдиган, тамға қиздириб босмайдиган ва Роббиларига таваккал қиладиган кимсалардир”. Шу ҳадисда жаннатга ҳисоб-китобсиз кирадиган бандалар 70 минг деб айтилган экан. Фақат шу миқдордаги инсон ҳисоб-китобсиз жаннатга кирадими?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Йўқ, ундай эмас. Чунки бир ҳадисда 70 минг сони ишлатилган бўлса, бошқа ривоятларда 70 мингдаги ҳар бир мингга яна етмиш минг, яна бир ривоятда етмиш мингнинг ҳар бирига етмиш минг уммат қўшилиши айтилган. Яъни ададлар турлича келган. Саволда келтирилган ҳадис шарҳида муҳаддис уламолар бу ердаги адад чеклаш учунми ёки кўпликни ифодалаш учун ишлатилганми деб баҳс юритганлар ва аксар уламолар бу адад кўплик учун ишлатилган деганлар.
Чунки Аллоҳ таоло Тавба сурасининг 80-оятида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга хитоб қилиб: “Агар улар учун етмиш марта истиғфор айтсангиз ҳам, Аллоҳ ҳаргиз уларни мағфират қилмас” деган сўзидаги етмиш кўпликни ифодалайди, ундан кўп миқдорда истиғфор айтилса ҳам, Аллоҳ таоло уларни кечирмаслигини бошқа оятда айтган.
Демак, ривоятларда келган ададлардан мурод кўплик маъноси экани ҳадиси шарифда зикр қилинган сифатларга эга ҳар бир мўмин шу мақомга эга бўлишини англатади ва жаннатга ҳисобсиз кирувчи мўминлар сони маълум бир саноққа чекланмайди. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳамда Бирлашган Араб Амирликлари Ислом ишлари ва вақфлар бош бошқармаси ҳамкорлигида ўзбекистонлик имом-хатиблар учун БААда малака ошириш ўқувлари бошланди. Бу ҳақда мазкур жараёнда иштирок этаётган Масжидлар билан ишлаш бўлими хабар берди.
Мазкур ўқув курсларининг асосий мақсади икки қардош мамлакат диний соҳа вакиллари ўртасида ўзаро тажриба алмашиш, илғор маърифий ёндашувлар, замонавий иш усуллари ҳамда долзарб диний-ижтимоий масалалар юзасидан фикр алмашишдан иборатдир.
Сафар доирасида бўлиб ўтган навбатдаги илмий-амалий машғулот давлатчилик асослари, бағрикенглик маданияти ва замонавий диний-ижтимоий ёндашувлар мавзусига бағишланди. Унда БААнинг тараққиёт йўли, қонун устуворлиги ва жамият барқарорлигида «васатийя» (мўътадиллик) тамойилининг ўрни муҳимлиги таъкидланди. 200 дан ортиқ миллат ва элат вакиллари тинч-тотув истиқомат қилаётган ушбу мамлакатда инсон қадри ва ўзаро ҳурмат асосий мезон эканига урғу берилди.
Ўз навбатида, БАА томони Ўзбекистоннинг бой цивилизацияси ва дунё тамаддунига улкан ҳисса қўшган буюк алломаларимиз меросини юксак эҳтиром билан тилга олди.
Малака ошириш жараёнида иштирокчилар масжидлар фаолиятини ташкил этиш, жамиятда маънавий муҳитни мустаҳкамлаш, хусусан, маъруза ва суҳбатларни замонавий ахборот технологиялари — интерактив тақдимотлар ва проекторлар орқали кўргазмали етказиш бўйича илғор амалиётлар билан яқиндан танишмоқдалар.
Тадбир давомида БАА раҳбариятининг глобал миқёсдаги инсонпарварлик ва хайрия ташаббуслари ҳам алоҳида эътироф этилиб, икки томонлама ҳамкорликни ривожлантириш ва диний соҳа ходимларининг касбий салоҳиятини оширишга қаратилган мазкур манфаатли сафарни ташкил этган мутасаддиларга самимий миннатдорлик билдирилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати