Ислом таълимотида касаллик фақат жисмоний ҳолат эмас, балки тарбия, покланиш ва илоҳий раҳматнинг бир кўриниши сифатида талқин қилинади. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам касалликка дучор бўлган кишиларга тасалли берар, уни ёмонлашдан қайтарар ва бу ҳолатнинг маънавий ҳикматларини баён қилиб берар эдилар. Қуйидаги ривоят ҳам айнан шу ҳақиқатни очиб беради.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Умму Саиб розияллоҳу анҳони касаллик пайтида зиёрат қилдилар. Уни қалтираб турган ҳолда кўриб:
– "Эй Умму Саиб, сизга нима бўлди, нега титраяпсиз?" – дедилар.
– У: Иситма! Аллоҳ уни баракали қилмасин! (касалликка лаънат бўлсин), – деди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
– "Эй Умму Саиб, иситмани сўкманг. Чунки у Бани Одамнинг гуноҳларини, худди босқон темирнинг зангини кетказгандек, кетказади", дедилар.
Сўнг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам касалликнинг илоҳий ҳикматларини баён қилиб, шундай дедилар...-
– "Албатта, Аллоҳ таоло бандасини касаллик билан уч ҳолатдан бири учун синовдан ўтказади:
Агар банданинг гуноҳлари бўлса, Аллоҳ уларни кечиришни ирода қилса;
Агар бандасини Ўзидан узоқлашганини кўриб, уни Ўзига яқинлаштиришни хоҳласа;
Ёки банданинг жаннатда у учун тайёрланган жойи бўлиб, қилмаган амаллари ўша тайёрланган жойга етмай турганда, Аллоҳ уни ўша мақомга етказишни ирода қилса".
Демак, касалликда сабр қилгандан кейин банданинг олдида фақат яхшилик бор: у тавбага келади, ибодатда собит бўлади ва Аллоҳга нисбатан гўзал гумон билан яшайди.
Аллоҳ таоло ниҳоятда раҳмлидир, бандаларидан азобни даф этувчидир ва У бизга оналаримиздан ҳам кўра раҳмлироқдир. Шунинг учун дардни Яратганга арз қилинг, Унга ҳамд билан юзланинг ва қалбларингизни истиғфор билан покланг.
Ушбу ривоятдан англашиладики, Исломда касаллик жазолаш воситаси эмас, балки бандани тарбияловчи, уни гуноҳлардан покловчи ва Аллоҳга яқинлаштирувчи раҳмат эшигидир. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам касалликни ёмонлашдан қайтариб, ундаги илоҳий ҳикматларни очиб бердилар. Чунки мўмин киши учун касаллик сабр, тавба ва ибодат билан қарши олинса, юксалиш ва даража ошишига сабаб бўлади.
Шунингдек, бу ҳадис бандага ҳар қандай ҳолатда ҳам Аллоҳ ҳақида гўзал гумонда бўлиш, дардини Унга арз қилиш ва қалбини истиғфор билан поклаш лозимлигини ўргатади. Зеро, Аллоҳ таоло бандаларига ниҳоятда раҳмли бўлиб, У касаллик орқали ҳам Ўз қулининг охиратини обод қилишни ирода қилади.
Демак, мўмин инсон учун муҳим бўлган нарса касалликнинг ўзи эмас, балки унга қандай муносабатда бўлишидир. Сабр, шукр ва ихлос билан қарши олинган ҳар бир синов охир-оқибат бандани Аллоҳ розилигига етаклайди.
Адҳам Шарқовийнинг китоби асосида
ТИИ магистратура талабаси
Саидбурхон ФАЗЛИДДИНОВ тайёрланди.
Ғарбий Ява провинциясининг маъмурий маркази Бандунг шаҳрида Ўзбекистон туризм имкониятларига бағишланган тадбир ташкил этилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Мазкур тадбир Ўзбекистоннинг бой тарихий-маданий мероси ва зиёрат туризми имкониятларини Индонезия жамоатчилигига кенг танитиш, икки давлат ўртасида туризм соҳасидаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқишга қаратилди.
Тадбир аввалида Ғарбий Ява провинциясининг иқтисодий ва демографик салоҳияти ҳақида маълумот берилди. Аҳолиси қарийб 51 миллионни ташкил этувчи мазкур ҳудуд Индонезиянинг энг йирик ва иқтисодий жиҳатдан энг ривожланган минтақаларидан бири ҳисобланади.
Ҳудудда автомобилсозлик, электроника, тўқимачилик, кимё саноати, логистика ва хизмат кўрсатиш соҳалари жадал ривожланган. Шу билан бирга, Ғарбий Ява Индонезияда ҳаж ва умра хизматлари бозорининг етакчи марказларидан бири сифатида ҳам танилган бўлиб, аҳолисининг катта қисми мусулмонлардан иборат.
Учрашувда қайд этилганидек, Ғарбий Явада юзлаб лицензияланган ҳаж ва умра туроператорлари фаолият юритади ва ҳар йили юз минглаб фуқаролар муқаддас сафарларни амалга оширади. Бандунг шаҳри эса диний-маърифий марказ сифатида муҳим ўрин тутади. Айнан шу омиллар Ўзбекистон билан зиёрат туризми йўналишида ҳамкорлик учун катта имкониятлар мавжуд эканини кўрсатади.
Тадбирнинг асосий қисми Ўзбекистоннинг тарихий шаҳарлари – Самарқанд, Бухоро, Хива ва Термизнинг ислом цивилизациясидаги ўрни, мамлакатдаги муқаддас қадамжолар, буюк алломалар мероси ҳамда сўнгги йилларда туризм соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотларга бағишланди.
Шу билан бирга, замонавий туристик инфратузилма, халқаро стандартларга жавоб берадиган меҳмонхоналар, транспорт-логистика имкониятлари ва хорижий меҳмонлар учун яратилган қулайликлар ҳақида батафсил маълумот берилди.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси ҳамда Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказлари фаолиятига бағишланган махсус видеороликлар ҳам намойиш этилди. Тақдимот иштирокчиларда катта қизиқиш уйғотди.
Сўзга чиққан Ғарбий Ява Ҳаж ва умра уюшмаси раҳбарлари Ўзбекистон билан ҳамкорликни ривожлантириш катта салоҳиятга эга эканини таъкидлади. Уларнинг фикрича, Ўзбекистон ислом цивилизациясининг муҳим марказларидан бири бўлиб, Имом Бухорий, Имом Термизий ва Баҳоуддин Нақшбанд каби алломалар мероси индонезиялик мусулмонлар учун катта маънавий аҳамиятга эга.
Шунингдек, Жакарта ва Тошкент ўртасида тўғридан-тўғри авиақатновларни йўлга қўйиш туризм соҳасидаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқиши қайд этилди. Ғарбий Явадаги йирик туроператорлар, жумладан “DAGO Travel” каби компаниялар Ўзбекистон йўналишига катта қизиқиш билдирмоқда. Айрим операторлар ҳар йили юзлаб индонезиялик зиёратчиларни Ўзбекистонга юбориш амалиёти мавжудлигини қайд этди.
Тадбир иштирокчилари Самарқанд, Бухоро ва Термиз каби шаҳарларни ўз ичига олган турпакетлар индонезиялик сайёҳлар учун жуда жозибадор эканини таъкидлади.
Анжуман якунида Ўзбекистонга сафар қилиш тартиби, виза режимлари, авиақатновлар, меҳмонхона инфратузилмаси ва туроператорлар билан ҳамкорлик масалалари муҳокама қилинди.
Ушбу тақдимот Ўзбекистон ва Индонезия ўртасидаги зиёрат туризми соҳасида ҳамкорликни янада кенгайтириш, маданий-гуманитар алоқаларни мустаҳкамлаш ҳамда мамлакатимизга индонезиялик сайёҳлар оқимини оширишда муҳим қадам бўлиб хизмат қилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати