Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
18 Август, 2026   |   5 Рабиъул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:08
Қуёш
05:35
Пешин
12:27
Аср
17:17
Шом
19:22
Хуфтон
20:45
Bismillah
18 Август, 2026, 5 Рабиъул аввал, 1448

Касалликни сўкманг

27.02.2026   18078   3 min.
Касалликни сўкманг

Ислом таълимотида касаллик фақат жисмоний ҳолат эмас, балки тарбия, покланиш ва илоҳий раҳматнинг бир кўриниши сифатида талқин қилинади. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам касалликка дучор бўлган кишиларга тасалли берар, уни ёмонлашдан қайтарар ва бу ҳолатнинг маънавий ҳикматларини баён қилиб берар эдилар. Қуйидаги ривоят ҳам айнан шу ҳақиқатни очиб беради.

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Умму Саиб розияллоҳу анҳони касаллик пайтида зиёрат қилдилар. Уни қалтираб турган ҳолда кўриб:

– "Эй Умму Саиб, сизга нима бўлди, нега титраяпсиз?" – дедилар.

– У: Иситма! Аллоҳ уни баракали қилмасин! (касалликка лаънат бўлсин), – деди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:

"Эй Умму Саиб, иситмани сўкманг. Чунки у Бани Одамнинг гуноҳларини, худди босқон темирнинг зангини кетказгандек, кетказади", дедилар.

Сўнг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам касалликнинг илоҳий ҳикматларини баён қилиб, шундай дедилар...-

– "Албатта, Аллоҳ таоло бандасини касаллик билан уч ҳолатдан бири учун синовдан ўтказади:

Агар банданинг гуноҳлари бўлса, Аллоҳ уларни кечиришни ирода қилса;

Агар бандасини Ўзидан узоқлашганини кўриб, уни Ўзига яқинлаштиришни хоҳласа;

Ёки банданинг жаннатда у учун тайёрланган жойи бўлиб, қилмаган амаллари ўша тайёрланган жойга етмай турганда, Аллоҳ уни ўша мақомга етказишни ирода қилса".

Демак, касалликда сабр қилгандан кейин банданинг олдида фақат яхшилик бор: у тавбага келади, ибодатда собит бўлади ва Аллоҳга нисбатан гўзал гумон билан яшайди.

Аллоҳ таоло ниҳоятда раҳмлидир, бандаларидан азобни даф этувчидир ва У бизга оналаримиздан ҳам кўра раҳмлироқдир. Шунинг учун дардни Яратганга арз қилинг, Унга ҳамд билан юзланинг ва қалбларингизни истиғфор билан покланг.

Ушбу ривоятдан англашиладики, Исломда касаллик жазолаш воситаси эмас, балки бандани тарбияловчи, уни гуноҳлардан покловчи ва Аллоҳга яқинлаштирувчи раҳмат эшигидир. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам касалликни ёмонлашдан қайтариб, ундаги илоҳий ҳикматларни очиб бердилар. Чунки мўмин киши учун касаллик сабр, тавба ва ибодат билан қарши олинса, юксалиш ва даража ошишига сабаб бўлади.

Шунингдек, бу ҳадис бандага ҳар қандай ҳолатда ҳам Аллоҳ ҳақида гўзал гумонда бўлиш, дардини Унга арз қилиш ва қалбини истиғфор билан поклаш лозимлигини ўргатади. Зеро, Аллоҳ таоло бандаларига ниҳоятда раҳмли бўлиб, У касаллик орқали ҳам Ўз қулининг охиратини обод қилишни ирода қилади.

Демак, мўмин инсон учун муҳим бўлган нарса касалликнинг ўзи эмас, балки унга қандай муносабатда бўлишидир. Сабр, шукр ва ихлос билан қарши олинган ҳар бир синов охир-оқибат бандани Аллоҳ розилигига етаклайди.

Адҳам Шарқовийнинг китоби асосида
ТИИ магистратура талабаси
Саидбурхон ФАЗЛИДДИНОВ тайёрланди.

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Ўзбекистон олимлари Бобур ва Бобурийларнинг Покистондаги меросини тадқиқ этмоқда

18.08.2026   8952   4 min.
Ўзбекистон олимлари Бобур ва Бобурийларнинг Покистондаги меросини тадқиқ этмоқда

Ўзбекистон элчихонаси томонидан Бобур номли халқаро жамоат фонди билан ҳамкорликда ўзбекистонлик тарихшунос ва бобуршунос олимлардан иборат делегациянинг Покистонга ташрифи амалга оширилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.

Ташриф Бобур ва Бобурийлар даврига оид тарихий-маданий меросни ўрганиш, Покистон ҳудудида сақланаётган мазкур даврга оид тарихий манбалар, қўлёзмалар, экспонатлар ва артефактлар билан танишиш, шунингдек, икки мамлакатнинг илмий-тадқиқот ва маданий муассасалари ўртасида ҳамкорликни ривожлантириш мақсадида ташкил эилди.

Делегация аъзолари дастлаб Лаҳор шаҳрида Бобурийлар даврига оид тарихий обидалар ва манзилгоҳларга ташриф буюриб, ўрганишлар олиб борди. Хусусан, Лаҳор музейи, Ислом галереяси ҳамда қатор илмий-тадқиқот муассасаларида бўлиб, мазкур муассасаларда қатор илмий учрашувлар ўтказди ва бобурийлар даврига оид тарихий манбалар билан танишди.

Лаҳор шаҳридаги Панжоб университети раҳбарияти билан илмий ва академик ҳамкорлик масалалари муҳокама қилинди. Сафар давомида мазкур университет ҳузуридаги Бобурийлар мероси маркази билан ҳамкорликда Бобурийлар сулоласининг 500 йиллигига бағишланган илмий-амалий анжуман ўтказилди.

Иштирокчилар Бобур ва Бобурийлар тарихи, уларнинг Марказий ва Жанубий Осиё тамаддунидаги ўрни, мазкур даврнинг сиёсий, маданий ва илмий меросини ўрганиш масалаларини муҳокама қилдилар.

Ўзбекистон олимлари Исломобод шаҳрида Покистон Миллий тилни ривожлантириш департаменти раҳбарияти Қуаид-и-Аъзам университети, Аллома Иқбол университети, Покистон Миллий кутубхонаси ҳамда қатор илмий-тадқиқот муассасаларига ташриф буюриб, қўлёзмалар, бобурийлар даврига оид экспонатлар ва бошқа тарихий манбалар билан танишди.

Ўзбекистон вакиллари Ислом ҳамкорлик ташкилотининг Илмий ва технологик ҳамкорлик бўйича доимий қўмитаси бош координатори Муҳаммад Иқбол Чоудҳари томонидан қабул қилинди.

Унда Бобур ва Бобурийлар меросини чуқур ўрганиш, уни асраш ва мусулмон дунёси илмий доиралари ҳамда кенг жамоатчилик ўртасида тарғиб қилиш бўйича ҳамкорликни йўлга қўйиш масалалари кўриб чиқилди.

Келгусида мазкур ташкилот билан ҳамкорликда Бобурийлар меросига бағишланган йирик халқаро илмий-амалий конференция ўтказиш бўйича келишувга эришилди.

Ташрифнинг асосий тадбири Исломобод шаҳрида «Заҳириддин Муҳаммад Бобур: муштарак цивилизациявий мерос ва Ўзбекистон-Покистон муносабатлари кўприги» мавзусида ташкил этилган бўлди.

Конференцияда Покистон Миллий мерос ва маданият вазирининг ўринбосари Фараҳ Наз Акбар, Ўзбекистон элчиси Алишер Тўхтаев, Покистондаги «Бобур форуми» раҳбари Рамзан Муғал ҳамда тарихчи ва бобуршунос олимлар ҳамда ёш тадқиқотчилар иштирок этди.

Дипломатик ваколатхона раҳбари ўз нутқида икки мамлакат ўртасидаги тарихий, маданий, маънавий ва цивилизациявий алоқалар узоқ тарих ва чуқур илдизларга эга эканини қайд этди.

– Ушбу муштарак тарихда Заҳириддин Муҳаммад Бобур Жанубий Осиёда улкан давлатчиликка асос солгани халқларимизни бирлаштирувчи муҳим тарихий омил бўлди, – деди Ўзбекистон элчиси. – Таъкидлаш жоизки, бугунги кунда Ўзбекистон-Покистон муносабатлари барча соҳаларда изчил ривожланиб бормоқда. Икки давлат раҳбарлари ўртасидаги мунтазам ва яқин дўстона мулоқот натижасида икки томонлама муносабатларимиз стратегик шериклик даражасига кўтарилди. Алоқаларнинг бундай даражасида умумий тарихий ва маданий меросни ўрганишнинг нақадар муҳимлиги, бу борада яқиндан ҳамкорлик қилиш икки халқ ўртасидаги дўстлик ва ўзаро англашувни янада мустаҳкамлашга хизмат қилади.

Бобур номли халқаро жамоат фонди раиси ўринбосари Рустам Мамасолиев ўз чиқишида Бобур ва унинг илмий-адабий мероси бутун минтақа тарихида алоҳида ўрин тутишини урғулади.

– Ўзбекистонда Бобур ва бобурийлар меросини ўрганиш, асраш ва тарғиб қилиш борасида жуда катта ишлар амалга ошириляпти, – деди у. – Бобурийлар меросини чуқур ўрганишда покистонлик олимлар ва илмий муассасалар билан қўшма тадқиқотлар, илмий анжуманлар, нашриёт лойиҳалари ва академик алмашинувларни кенгайтириш жуда муҳим.

Покистон Миллий мерос ва маданият вазирининг ўринбосари Фараҳ Наз Акбар, ўз навбатида, бобурийларнинг Покистон тарихидаги муҳим ўрнига тўхталди.

– Бобурийларнинг Покистондаги тарихий-маданий меросини асраш ва келажак авлодларга етказишга ҳукумат даражасида эътибор қаратиляпти, – деди Фараҳ Наз Акбар. – Биз Ўзбекистон билан тарихий алоқаларимизни янада мустаҳкамлаш, илмий ҳамкорлик ва маданий алмашинувларни қўллаб-қувватлашга, буюк аждодларимиз қолдирган меросни биргаликда ўрганиш ва тарғиб қилишга тайёрмиз.

Бобур номли халқаро жамоат фонди делегацияси ташрифи давомида Панжоб вилоятида жойлашган Бобурийлар даврига оид қатор тарихий қадамжоларда ўрганишлар олиб бориши режалаштирилган.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

 

Ўзбекистон янгиликлари