10 Апрел, 2026, 21 Шаввол, 1447
10 Апрел, 2026, 21 Шаввол, 1447
Бугунги ахборот асрида инсон онги ва қалби учун кураш янги босқичга чиқди. Айниқса, диний қадриятларга ҳурмат кучли бўлган жамиятларда кишиларнинг муқаддас туйғуларидан ғаразли мақсадларда фойдаланиш, яъни манипуляция ҳолатлари тез-тез бўй кўрсатмоқда. Ижтимоий тармоқлар бундай таъсир ўтказишнинг энг қулай майдонига айланиб қолди.
Диний ҳиссиётлар орқали оммани жунбушга келтирувчилар, одатда, холис таҳлил ва илмий асосларга эмас, балки инсоннинг эҳтиросларига урғу берадилар. Уларнинг асосий қуроли эмоционал чақириқлардир. Масалан, бирор ижтимоий муаммони диний бўёқлар билан бўрттириш орқали одамларда ҳимояланиш ёки агрессия инстинктини уйғотишади.
Бундай вазиятда инсон ақл билан фикрлашдан тўхтайди ва ўзи билмаган ҳолда фитначиларнинг қўлидаги қуролга айланади. Ваҳоланки, Ислом дини ҳар бир хабарни текширишга ва ақл билан иш тутишга чақиради: “Эй иймон келтирганлар! Агар фосиқ хабар келтирса, аниқлаб кўринглар...” (Ҳужурот сураси, 6-оят).
Бугунги кунда етарли илми бўлмай, аммо нотиқлик маҳорати билан оммани эргаштираётган қатлам шаклланди. Улар кўпинча мураккаб фиқҳий ёки ақидавий масалаларни юзаки ва популистик тарзда талқин қиладилар. Бунинг натижасида жамиятда ихтилоф пайдо бўлади, уламоларга нисбатан ишончсизлик уйғотилади.
Диний ҳиссиётларни суиистеъмол қилиш жамиятни ичдан емиради. Биринчидан, бу жараён ёшларни манипуляция қилади. Иккинчидан, жамият мувозанатини бузишга қаратилган хуружларга йўл очади. Энг ёмони, бундай ҳаракатлар диннинг асл моҳияти тинчлик, бағрикенглик ва маърифат эканини четга суриб, уни низолар манбаи сифатида кўрсатишга хизмат қилади.
Бундай хавфларга қарши энг самарали раддия, бу саводхонликдир. Ҳар бир мусулмон ахборот гигиенасига амал қилиши, интернетда эшитган ҳар қандай таъсирли гапни мутлақ ҳақиқат деб қабул қилмаслиги лозим.
Дин нажот ва сакинат манбаи бўлиб, кимларнингдир ғаразли ёки шахсий манфаатлари йўлида қўлланиладиган бошқарув воситаси эмас. Муқаддас туйғуларимизни виртуал фирибгарлардан ҳимоя қилиш бугунги куннинг энг долзарб вазифасидир.
Шермуҳаммад Болтаев,
Хоразм вилояти Шайх Қосим бобо
масжиди имом-хатиби
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Қачонки сиз намозда ташаҳҳуд ва саловот ўқиётганингизда, илтимос, қалбингиз тўлиқ ҳозир бўлсин ва айтаётган калималарингизни маъносини тушуниб айтинг:
1. “Ат-таҳиййату лиллаҳ…”
Сиз Подшоҳ — Аллоҳ ҳурзуридасиз. Унга ҳеч қандай тўсиқсиз бевосита салом беряпсиз. Гўёки шу лаҳзада Аллоҳ билан “суҳбатдасиз”. Тасаввур қилинг, сизнинг саломингиз қандай бўлиши керак? Албатта, кимга мурожаат қилаётганингизга мос, ихлос ва ҳурмат билан бўлиши лозим.
2. “Вас-салавоту ват-тоййибат”
Бу намоз — фақат Сенинг юзинг учун, эй Аллоҳ! Бу — Сенинг рубубиятингни тан олишдир.
3. “Ас-салому алайка айюҳан-набиййу ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳ”
Аллоҳга салом берганингиздан сўнг, энди Пайғамбарга салом йўллайсиз. Шу кичикгина ўтиришда сиз Раббул-оламин ва Унинг Расули — Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам билан “учрашгандай” бўласиз. Бу манзарани, бу улуғ мажлисни бир лаҳза бўлса ҳам қалбингизда тасаввур қилинг.
4. “Ас-салому алайна ва ала ибадиллоҳис-солиҳийн”
Сиз ўзингизга ҳам гўзал салом беряпсиз (“ўзингизга гўзал салом беринглар”). Ўзингизни шу нур доирасига киритдингиз. Подшоҳ ва Унинг Расули ҳузурида ўзингизга салом бердингиз. Сўнгра Аллоҳнинг солиҳ бандаларига салом берасиз — гўё сиз ҳам улар сафига қўшилгандек бўласиз.
Бутун дунёда шу боғланишдан кўра гўзал, юксак ва пок алоқа борми?!!
Эй намоз ўқувчи! Илтимос, намозингиздаги шу оддий, лекин жуда улуғ лаҳзаларнинг лаззатини қўлдан бой берманг. Сиз бир кунда беш марта Аллоҳ, Унинг Расули, ўзингиз ва солиҳ бандалар билан “учрашасиз”.
Лекин салом берганингизда, кимга салом бераётганингизни эсланг!
Аллоҳим! Бизга ўргатганингдан фойда бер, бизга фойдали илм ўргат ва илмимизни зиёда қил. Омин, эй Роббул-оламийн.
Башариятга таълим берган зотга салавот айтиб туринг:
У зотга салавот ва саломлар бўлсин.
Салавот айтинг:
— тиз чўкиб ўтириб, қушчаси ўлган боланга тасалли берган зотга;
— муҳаббатни “Мени Оиша ҳақида озорламанглар” деган сўз билан ифодалаган зотга;
— бир куни унга озор бермагани учун касал бўлиб қолган яҳудийни бориб ҳолидан хабар олган зотга;
— Қиёмат куни: “Умматим! Умматим!” деб нидо қиладиган зотга.
Аллоҳим, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга салавот ва саломларингни ёғдир!
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 