15 Сентябр, 2026, 4 Рабиъус сони, 1448
15 Сентябр, 2026, 4 Рабиъус сони, 1448
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Баъзан Қуръондаги бир оятни ўнлаб марта ўқиймиз…
Лекин ундаги кичик бир сирга эътибор бермаймиз. Аслида эса ўша сир бизга тушуниш ва тадаббурнинг кенг эшигини очиб беради.
Доктор Зағлул ан-Нажжор раҳимаҳуллоҳ Қуръондаги битта сўз устида тўхтаб, уни Қуръон тили ва ундаги сўз танлашнинг нақадар нозик экани ҳақида чуқур тафаккур саёҳатига айлантирган.
У киши Аллоҳ таолонинг қуйидаги каломи ҳақида мулоҳаза юритадилар:
﴿وَتَرَاهُمْ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ﴾
“Уларни сенга қараб турганини кўрасан, лекин улар кўрмайдилар” (Аъроф).
Бу ерда икки сўз ўртасидаги чуқур фарққа эътибор қаратилади. Биз эса кўпинча уларни бир хил маънода деб ўйлаймиз:
النظر — назар
البصر — басар
“Назар” нима?
Бу — бир нарсани кўз билан кўриш, лекин бу кўришда ақл ва қалб иштирок этмаслиги.
Юзлар, кийимлар, ранглар олдингдан ўтиб кетади…
Аммо сен улардан ҳеч нарсани эслаб қолмайсан, чунки сен фақат “қарадинг”, холос — диққат ва тадаббур бўлмади.
Қанча марта бир одамни кўргансиз, кейин унинг кийим ранги ҳақида сўралса эслай олмайсиз?
Бу — басиратсиз назар.
“Басар” нима?
Бу — кўз билан кўриш, лекин бу кўришда ақл ва қалб ҳам иштирок этади.
Яъни: диққат, тушуниш, олдингдаги нарсани идрок қилиш.
Бу шунчаки ўтиб кетувчи тасвир эмас…
Балким инсонга таъсир қиладиган, қалбида из қолдирадиган онгли кўришдир.
Шунинг учун басар — назардан чуқурроқ ва кучлироқ.
Шу сабабли Аллоҳ таоло айтади:
﴿قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ﴾
Бу ерда:
“Назарларини паст қилсинлар” (Нур, 30) демади, балки “басарларини паст қилсинлар” деди.
Чунки ҳақиқий хавф кўз олдидан тасвир ўтиб кетишида эмас…балки унга диққат билан, шаҳват уйғотадиган даражада тикилиб қарашда.
Шунда оддий “назар” қасддан қилинган, лаззат излайдиган “басар”га айланади.
Мана шу ерда илоҳий амр — кўзни тийиш келади.
Шунингдек, Аллоҳнинг гўзал исмларидан бири:
“Ал-Басир” — Ҳаммасини кўрувчи
Биз “Ан-Нозир” демаймиз.
Аллоҳ таоло айтган:
﴿إِنَّهُ كَانَ بِعِبَادِهِ خَبِيرًا بَصِيرًا﴾
Яъни Аллоҳ бандаларини тўлиқ, мукаммал, ҳамма томони билан қамраб олган кўриш билан кўради. Ундан ҳеч нарса яширин қолмайди.
Яна бир гўзал жиҳат:
Қуръон биздан коинот ҳақида тафаккур қилишни талаб қилганда кўпинча “назар” сўзини ишлатади:
﴿أَفَلَا يَنظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ﴾
“Улар туяга назар солмайдиларми?”
﴿أَفَلَا يَنظُرُونَ إِلَى السَّمَاءِ﴾
“Осмонга назар солмайдиларми?”
﴿فَلْيَنْظُرِ الْإِنسَانُ مِمَّ خُلِقَ﴾
“Инсон нимадан яратилганига назар солсин”.
Чунки бу махлуқотлар шунчалик буюкки, инсон уларнинг барча сирларини тўлиқ қамраб ололмайди.
Шунинг учун бизнинг вазифамиз — таажжуб ва тафаккур билан назар солиш, тўлиқ қамраб олиш эса фақат Аллоҳга хос.
Ҳар бир сўзида сир бор Зотга тасбеҳлар бўлсин.
Қуръондаги ҳар бир калима — нозиклик,
ҳар бир ҳарф — ҳикмат,
ҳар бир оят — ғафлат уйқусидан уйғотувчи даъватдир.
(Саффат: 159) ﴿سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ﴾
Аллоҳим! Бизга фақат қарашни эмас, басират нурини насиб эт.
Оятларингни уйғоқ кўзлар, ҳозир қалблар ва идрокли ақллар билан ўқишни насиб қил, ё Роббул оламин.
Ҳомиджон домла ИШМАТБЕКОВ
Корея Республикасининг етакчи нашрларидан бири — "The Chosun Daily"да Президент Шавкат Мирзиёевнинг "Ўзбекистон ва Корея Республикаси: ўзгаришлар даврида келажак сари интилаётган ҳамкорлик" сарлавҳали мақоласи эълон қилинди.
Мақолада Ўзбекистон ва Корея ўртасидаги тарихий ришталар, бугунги алоҳида стратегик шериклик, савдо-инвестисия алоқалари ҳамда муносабатларни янги технологик босқичга олиб чиқиш истиқболларига алоҳида эътибор қаратилган.
сўнгги йилларда Ўзбекистон ва Корея ўртасидаги икки томонлама савдо ҳажми 5 баробарга ошган;
Кореянинг Ўзбекистон иқтисодиётига киритган инвестисиялари ҳажми 8 миллиард доллардан ошган;
Айни пайтда мамлакатимизда Корея капитали иштирокида 700 дан зиёд қўшма корхона ва лойиҳалар амалга оширилмоқда;
КОICА, Корея Эксимбанки ва ЭДCФ билан ҳамкорликдаги лойиҳаларнинг умумий портфели 3,5 миллиард доллардан ортиқ;
2025 йилда Марказий Осиё давлатларининг умумий ялпи ички маҳсулоти 500 миллиард доллардан ошган.
Президент икки мамлакат иқтисодиётининг ўзаро тўлдирувчанлиги янги ўсиш драйверларини яратиш учун катта имконият эканини таъкидлаб, ҳамкорликни умумий ишлаб чиқариш тизимлари, технологик платформалар ва янги бозорларни шакллантириш даражасига олиб чиқиш муҳимлигини таъкидлади.
"Ишончим комилки, айнан шу асосда ҳамкорлигимизнинг янги саҳифасини очишимиз — алоҳида соҳалардаги муваффақиятли ҳамкорликдан умумий ишлаб чиқариш тизимлари, технологик платформалар ва янги бозорларни шакллантиришга ўтишимиз мумкин. Бу эса мамлакатларимиз барқарор ва узоқ муддатли фаровонлигининг янада мустаҳкам пойдеворини барпо этади".
Мақолада сунъий интеллект, ярим ўтказгичлар, робототехника, электр транспорт воситалари, биофармасевтика, ақлли қишлоқ хўжалиги ва “ақлли шаҳарлар” истиқболли ҳамкорлик йўналишлари сифатида белгиланган. Шунингдек, таълим ва инсон капиталига инвестисия киритиш, академик алмашинув ва қўшма илмий тадқиқотларни кенгайтириш муҳимлиги эътироф этган.
Президент, шунингдек, Марказий Осиё-Корея Республикаси саммити Ўзбекистон ва Корея муносабатлари билан бир қаторда, бутун минтақа билан ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқиш учун муҳим майдон эканилигига алоҳида урғу берди.
"...Ўзбекистон сиёсий мулоқотни чуқурлаштириш, амалий ҳамкорликни кенгайтириш ва шерикликнинг янги, самарали механизмларини шакллантиришга қаратилган қатор долзарб ташаббусларни илгари суриш ниятида. Бу ташаббуслар “Марказий Осиё — Корея Республикаси” форматини сифат жиҳатидан янги босқичга олиб чиқиш, уни янада тизимли, динамик ва узоқ муддатли минтақавий устувор вазифаларга йўналтирилган механизмга айлантиришга қаратилган".
Президент мақоласида қайд этилганидек, Ўзбекистон ва Корея Республикаси ўртасидаги стратегик шериклик нафақат икки томонлама муносабатларни, балки Марказий Осиёда тинчлик, барқарорлик, инновация ва умумий тараққиёт учун янги имкониятларни шакллантиришга хизмат қилмоқда.
"Марказий Осиё ва Корея Республикаси тинчлик, инновациялар, ўзаро ишонч ва умумий фаровонликка асосланган ҳамкорликнинг янги маконини шакллантира олишига чин дилдан ишонаман"- дейди Давлатимиз Раҳбари мақолада.
Маълумот ўрнида: The Chosun Daily — 1920 йилда ташкил этилган «Чосун Илбо» медиагуруҳи таркибидаги нашр бўлиб, Корея Республикасидаги йирик ахборот платформаларидан бири ҳисобланади.
Нашр сиёсат, иқтисодиёт, жамият ва халқаро муносабатларга оид долзарб воқеаларни кенг ёритиб боради. Унда Ўзбекистон Президентининг мақоласи эълон қилиниши икки мамлакат ўртасидаги стратегик шерикликка бўлган юксак эътиборнинг яна бир ифодасидир.
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 