Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
25 Апрел, 2026   |   7 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:02
Қуёш
05:29
Пешин
12:26
Аср
17:12
Шом
19:18
Хуфтон
20:38
Bismillah
25 Апрел, 2026, 7 Зулқаъда, 1447

Қандай буюк дин!

30.03.2026   7012   3 min.
Қандай буюк дин!

Жаъфарнинг кимлигини биласизми?! Унга Набиййимиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Сен менга яратилиш жиҳатидан ҳам, хулқинг жиҳатидан ҳам ўхшайсан», деганлар.

Бу баҳо унинг учун икки томондан буюкликдир. У чиройли, хушбичим инсон эди. Жаъфар Ҳабашистонга ҳижрат қилган муҳожирларга бош бўлган фасоҳатли ва ақлли инсон. Жаъфар Нажошийнинг ҳузурида Қурайшнинг доҳийси (ақлли кишиси) ва элчиси бўлмиш Амр ибн Осни мот қилган!

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уни ниҳоятда яхши кўрар эдилар. Унинг Ҳабашистондан қайтиши Хайбарнинг фатҳ қилинишига тўғри келди. Ўшанда Набий алайҳиссалом: «Қай бирига хурсанд бўлай: Хайбарнинг фатҳигами ёки Жаъфарнинг қайтишигами?!» деган эдилар.

Жаъфар буюк ва қўрқмас баҳодир, Мута жангида Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳудан кейин мусулмонлар қўшинига қўмондон бўлди. Унда учта муҳожирлик, саҳобалик, шаҳидлик буюклик жамланган эди. Аллоҳ таоло унинг Мута жангида кесилган икки қўли ўрнига жаннатда парвоз қиладиган икки қанот берди!

Мадинада эса Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ваҳий орқали кишиларга Мута жанги тафсилотиларини айтиб, шаҳид бўлган асҳобларига бир-бир марсия ўқиётган эдилар. Ниҳоят, Набйимиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳнинг яланғочланган қиличи туғилгани, мусулмонларни бу қийин вазиятдан осонлик билан суғуриб олгани хабарини бердилар. Холид ибн Валид розияллоҳу анҳунинг ҳарбий тактикаси бугунги кунгача ҳарбий факультетларда дарс сифатида ўргатилади!

Ўша куни инсонлар суюкли инсонларини йўқотганлари учун йиғлашди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Жаъфарнинг оиласига таом қилиб беринглар. Уларнинг бошига машғул қиладиган нарса келди», дедилар.

Қандай буюк пайғамбар!

Қандай буюк дин!

«Жаъфарнинг оиласига таом қилиб беринглар».

Бу дунё йўқотадиган дунёдир. Бугун ким биландир видолашсак, эртага биз билан видолашишади. Бугун бировларнинг тобутини кўтарсак, эртага бизнинг тобутимизни кўтаришади.

Аммо бу дин қийинчиликда ҳам, кенгчиликда ҳам раҳмат динидир.

Бу дин елкадош бўладиган, ҳамдард бўладиган диндир. Инсонлар яқинларини йўқотганида бошқалар уларнинг ёнида туриши, бир-бирларига раҳм қилиши жароҳатларига малҳам бўлади!

Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам маййитнинг оиласига таом қилиб беришни бизга таълим беряптилар. Чунки уларнинг бошига тушган мусибат таом пишириш каби энг зарур ишлардан ҳам чалғитиб қўйди.

Ҳаёт қарз олди-бердиларидан иборат! Кимлардир бизнинг бошимизга мусибат тушганида таом қилиб беришади. Биз ҳам уларнинг бошига мусибат тушганида таом етказамиз. Аслида, иш ошқозонга овқат туширишдан олийроқдир. Бу яраланган қалбнинг елкасини силашдир. Бу маҳзун кўнгилнинг бошини силашдир!

Мусибатзадаларнинг оғирини енгил қиладиган барча ишлар Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «Жаъфарнинг оиласига таом қилиб беринглар», деган сўзлари остига киради!

Аза аҳлининг гоҳида маросим ўтказиш учун уйи торлик қилиб қолади. Қани энди уларга кенг уйингизни бўшатиб берсангиз!

Аза аҳлининг гоҳида таъзия маросимини ўтказиш учун маблағи бўлмай қолади. Қани энди уларнинг ёнида пулингиз билан тура олсангиз!

Гоҳида азадорлар қарздор бўлади ёки дафн туфайли харажатлари кўпайиб қолади. Қани энди уларнинг ёнида туриб, тирикка ҳам, ўликка ҳам ёрдам берсангиз!

 «Набавий тарбия» китоби асосида тайёрланди

Бошқа мақолалар
Мақолалар

Камондан ўқ отиш

23.04.2026   3860   2 min.
Камондан ўқ отиш

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Уқба ибн Алидан ривоят қилинади: Самома ибн Шафий Уқба ибн Омир розияллоҳу анҳудан эшитган. У зот айтади: “Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг минбарда:

﴿وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ﴾

Имконингиз борича куч-қувватни тайёрлаб қўйингиз(Анфол сураси, 60-оят).

Огоҳ бўлинглар қувват отишликдир, огоҳ бўлинглар қувват отишликдир, огоҳ бўлинглар қувват отишликдир” деганларини эшитганман (Имом Муслим ривояти).

Ушбу ҳадисда Пайғамбаралайҳиссалом отишни ва отиш асбобларини ўрганишга ундаганлар. Уламолар бу ҳадис шарҳида киши ўзини, оиласини ва ватанини ҳимоя қилиш мақсадида отишни ва ҳарбий машқларни ўрганиши лозимлигини таъкидлаганлар.

Камондан ўқ узиш ёки ҳарбий машқлар кишини жисмонан чиниқтиради ва иродасини тоблайди.

Пайғамбаримиз алайҳиссалом саҳобалар орасида камондан ўқ узиш, кураш, югуриш ва бошқа турли жисмоний машқларни бажариш мусобақаларини ўтказиб, унда ўзлари ҳам иштирок этганлар.

Салама ибн Акваъ розияллоҳу анҳу айтадлар: “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бир гуруҳ камондан ўқ узиб мусобақалашаётган мусулмонлар олдидан ўтдилар. Уларга: “Отинглар! Бани Исмоил. Оталарингиз мерган бўлган. Отинглар! Мен Бани фулон биланман”, дедилар. Шунда икки гуруҳдан бириқўлидагини тутиб (тўхтаб) қолди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Нимага отмаяпсиз?” дедилар.Улар: “Сиз улар томонда бўлсангиз қандай отамиз?” дейишди.

Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Отинглар! Мен барчангиз билан биргаман”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).

Ушбу ҳадис гуруҳларга бўлиниб, мусобақалар ўтказиш, уларга мухлислик қилиш жоизлигини кўрсатади.

Саҳобалар ораларида Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг амакилари Ҳамза ибн Абдулмутталиб энг мерганлардан бўлганлар.

Адий ибн Хотим розияллоҳу анҳу кўпроқ овга қизиққанлар ва моҳир овчи бўлганлар. Шунинг учун, у зот кўпроқ овчиликка оид ҳадисларни ривоят қилганлар.


"Исломда саломатлик" китобидан
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғли

Мақолалар