Савол: Ер юзида яшаган ҳайвонлардан бирортаси жаннатга кирадими ва агар шундай бўлса, қайсилари?
Жавоб: Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилади: “...Ва вақтики, ваҳший ҳайвонлар бир жойга тўпланса” (Таквир сураси, 5-оят).
Ибн Аббос розияллоҳу анҳу айтадилар: “Қиёмат куни барча жонзот Аллоҳ таолонинг ҳузурига тўпланади”.
Демак, қиёмат куни сур чалинади ва ҳамма оламлар Роббининг ҳузурига тўпланади. Бироқ, тирилишдан кейинги абадий ҳаёт фақат одамлар ва жинлар учундир. Ҳайвонлар учун жаннат ёки дўзах, мукофот ё жазо йўқ. Аммо, солиҳларнинг дўсти бўлган ёки ҳақиқат йўлида вафот этган баъзи ҳайвонлар, Аллоҳ таолонинг иродаси билан Жаннатга кирадилар.
Масалан, Аллоҳ йўлида қурбон қилинган ҳайвонлар Жаннатга киради. Бундан ташқари, муфассир Имом Муқотилнинг “Мишкатул-Анвар” асарида қуйидаги ўнта ҳайвон ҳам Жаннатга кириши баён этилган:
1. Иброҳим алайҳиссаломнинг ҳўкизи.
2. Исмоил алайҳиссалом ўрнига қурбон қилинган қўчқор.
3. Солиҳ алайҳиссаломнинг мўъжиза сифатида берилган туя.
4. Юнус алайҳиссаломни ютиб юборган балиқ.
5. Мусо алайҳиссаломнинг сигири.
6. Узайр алайҳиссаломнинг хачири.
7. Сулаймон алайҳиссаломнинг чумолиси.
8. Сулаймон алайҳиссаломнинг Малика Билқисга жўнатган ҳудҳуди.
9. Ғор эгаларининг Қитмир исмли ити.
10. Расулуллоҳ алайҳиссаломнинг Қасво исмли туялари.
Даврон НУРМУҲАММАД
АҚШ Давлат котибининг Жанубий ва Марказий Осиё ишлари бўйича ёрдамчиси Самир Пол Капур Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюрди, хабар бермоқда iccu.uz.
Ислом цивилизациясининг кўп асрлик тарихи, унинг илм-фан, маданият ва маърифат тараққиётига қўшган улкан ҳиссаси Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази экспозицияларида яхлит ва таъсирчан тарзда намоён этилган. Ташриф давомида Самир Пол Капур исломгача бўлган давр цивилизацияларидан тортиб, Янги Ўзбекистон даврига қадар бўлган тарихий жараёнларни акс эттирувчи галереялар, буюк алломаларнинг илмий-маърифий мероси, ноёб қўлёзмалар, муқаддас ёдгорликлар ҳамда замонавий рақамли технологиялар асосида яратилган интерактив экспозициялар билан яқиндан танишди.
Меҳмон экспозицияларнинг мазмунан изчиллиги ва тарихий жараёнларни бир-бири билан узвий боғлиқ ҳолда намоён этиш усулига алоҳида эътибор қаратди. Унинг қайд этишича, бу ерда музей экспонатлари орқали ўтмиш ҳақида маълумот олиш билан чекланиб қолмай, тарихий даврлар руҳини ҳис қилиш, улар ўртасидаги боғлиқликни англаш имкони ҳам мавжуд.
Самир Пол Капур ўз таассуротларини қуйидагича ифодалади:
«Бу муҳташам маскан. Ислом тарихи ва маданиятининг асрлар давомидаги тараққиёти билан яқиндан танишиш мен учун унутилмас тажриба бўлди. Бу ерда тарихни шунчаки китоб саҳифалари орқали эмас, балки ўз кўзингиз билан кўрасиз, уни ҳис қиласиз ва гўё ўша даврларнинг ичида бўласиз. Шу боис ушбу ноёб масканни барпо этишга ҳисса қўшган барча инсонларга самимий миннатдорчилик билдираман.
Ёшларга ҳам бу ерга келишни албатта тавсия қиламан. Чунки бу маскан нафақат тарихни ўрганиш, балки ўтмиш билан келажак ўртасидаги узвий боғлиқликни англаш имконини беради. Мен учун энг эсда қоларли лаҳзалардан бири Қуръони каримга бағишланган голографик намойиш бўлди. У менда катта таассурот ва ҳаяжон уйғотди.
Менимча, бу даргоҳ ислом цивилизациясининг жаҳон тамаддунига қўшган улкан ҳиссасини бутун дунёга намоён этишга хизмат қилади. Шунинг учун ҳар бир инсон бу ерга ташриф буюриб, ана шу бой ва бебаҳо мерос билан шахсан танишиши лозим».
Пол Капурнинг фикрича, Марказнинг аҳамияти унинг тарихий меросни намоён этиш билангина чекланмайди. Ушбу маскан ёш авлод учун ўтмиш сабоқларини англаш, илм-фан ва маърифатнинг цивилизация тараққиётидаги ўрнини ҳис этиш, миллий ва умуминсоний қадриятларга ҳурмат руҳини шакллантириш учун ҳам муҳим маънавий-маърифий майдон вазифасини ўтайди.
Ташриф якунида АҚШ Давлат котибининг Жанубий ва Марказий Осиё ишлари бўйича ёрдамчиси Самир Пол Капур Ислом цивилизацияси марказидан олган таассуротлари юксак эканини қайд этиб, ушбу маскан бой тарихий меросни замонавий музей технологиялари ва таъсирчан тақдимот усуллари орқали жаҳон жамоатчилигига етказишда муҳим аҳамият касб этишини таъкидлади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати