10 Август, 2026, 27 Сафар, 1448
10 Август, 2026, 27 Сафар, 1448
Бир инсонга нисбатан муҳаббатли бўлишнинг иккинчи сабаби – унинг ҳусну жамолидир. Инсон зоти хушсурат кишини, чиройли нарсани ёки чиройли манзарани кўрганда кўнгли беихтиёр унга мойил бўлади. Аллоҳ таоло Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга шу даражада ҳусну жамол ато этганки, буни баён қилиб бериш мушкул бир ишдир.
1. Ҳадиси шарифда бундай дейилади:
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنِ النَّبِىِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: »إِنَّ اللَّهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ «رواه مسلم.
Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ гўзалдир, У Зот гўзалликни яхши кўради», дедилар (Имом Муслим ривояти).
Агар Аллоҳ таоло чиройни севса, Ўз маҳбуби деб, Ўзи яратган зотга қанчалик ҳусн ато этган бўлади?
2. Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Аллоҳ таоло қайсики набийни жўнатмасин, уни ниҳоятда хушовоз ва хушсурат қилиб яратган. Набийимиз соллаллоҳу алайҳи васаллам эса уларнинг барчаларидан гўзал ва хушовоз эдилар» (Шамоили Термизий).
3. Аллома Қуртубий раҳматуллоҳи алайҳ: «Набиййи акрамнинг тўлиқ жамоллари зоҳир қилинмаган, йўқса у зотга қарашга инсон зотининг тоқати етмас эди», деб ёзганлар.
4. Муфтий Илоҳий Бахш Кондеҳлавий раҳматуллоҳи алайҳ «Шиймул Ҳабиб» китобларида бундай ёзадилар: «Бунча ҳусну жамоллари билан одамларнинг у зотга Юсуф алайҳиссаломга ошиқ бўлгандек ошиқ бўлиб қолмаганининг сабаби – Аллоҳ таолонинг рашки туфайлидир. Аллоҳ таоло одамларга у зотнинг жамолларини тўлиғича кўрсатмаган».
5. У зот алайҳиссалом бир ҳадиси шарифда «Биродарим Юсуф сабиҳдир, мен эса малиҳман (дилкашман)», деганлар.
6. Аллоҳ таоло Қуръони каримда Мусо алайҳиссаломга хитобан бундай марҳамат қилади:
﴿وَأَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِّنِّي﴾
«Ва сенга Ўзимдан муҳаббат солдим» (Тоҳа сураси, 32-оят).
Муфассирлар бу оятнинг баёнида бундай шарҳ ёзганлар: «Аллоҳ таоло Мусо алайҳиссаломнинг кўзига шу даражада малоҳат бердики, кимки у зотга қараса, маҳлиё бўлиб қолар эди. Агар у зотнинг кўзларига қараб, Фиръавннинг қалби юмшаган бўлса, бошдан-оёқ малоҳатга лиммо лим бўлган Набийи акрамга боққан кишининг ҳоли қандай бўлган экан?».
9. Саййида Оиша розияллоҳу анҳо айтадилар: “Набийи акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам чимилдиқдаги келиндан ҳам ҳаёли эдилар. Агар Зулайҳонинг дугоналари Юсуф алайҳиссаломни кўриб, қўлларини кесган бўлсалар, Расулуллоҳни кўрганларида қўлларини эмас, юракларини кесиб, пора-пора қилган бўлардилар” (Шарҳи Шамоил).
Саййида Оиша розияллоҳу анҳо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳақларида бундай назм битганлар:
لنا شمسٌ وللآفاق شمسٌ
وشمسی خیرُ من شمسِ السماءِ
Таржима:
Бизда ҳам қуёш бор, уфқларда ҳам қуёш бор,
Аммо менинг қуёшим осмондаги қуёшдан афзалдир.
10. Саҳобаи киром розияллоҳу анҳум айтадилар: «Қачон Расулуллоҳга қарасак, у зотнинг чеҳралари бамисоли Қуръони каримнинг варағи каби эди».
11. Аммор ибн Ёсир розияллоҳу анҳунинг набираси Робиъ бинти Масъуд розияллоҳу анҳодан «Расулуллоҳнинг кўринишларини сўзлаб беринг», деб сўрадилар. Шунда у зот: «У зотни кўрсанг, гўёки саҳар пайти чиқаётган қуёшга қараётгандек бўласан», дедилар.
12. Бир киши ҳазрат Жобир ибн Самура розияллоҳу анҳудан: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг муборак юзлари шамширнинг жилоланиши каби ялтирар эдими?» деб сўраган эди, у зот шу заҳоти: «Йўқ! Йўқ! У зотнинг юзлари қуёш ва ой каби порлар эди», деб жавоб бердилар.
13. Ҳазрат Абдуллоҳ ибн Салом розияллоҳу анҳу бундай ҳикоя қиладилар: «Мен у зотни диққат билан кузатдим, доимо у зот билан бирга бўлдим ва юзларини кўриб, ёлғончи эмасликларига ишонч ҳосил қилдим. Сўнгра яқинлашиб бориб, «Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам Аллоҳнинг элчисидир», деб гувоҳлик бердим».
14. Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу: «Расулуллоҳнинг ҳидларидан хушбўйроқ мушк-анбар ёки бошқа нарсанинг ифорини ҳидламаганман», деганлар.
Хушо чашмики дид он рўйи зебо,
Хушо дилки дорад хаёли Муҳаммад.
Таржима:
Не бахт кўзгаки, кўрди ул гўзал юзни,
Не бахт дилгаки, кўтарди Муҳаммаднинг муҳаббатини.
Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг
"Ишқи Расул" китобидан Нодиржон Одинаев таржимаси
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази номига хорижий давлатлар раҳбарлари, нуфузли халқаро ташкилотлар, илмий муассасалар ҳамда халқаро анжуманлар иштирокчилари томонидан йўлланаётган миннатдорлик ва ҳамкорлик мактублари Марказнинг халқаро майдондаги юксак нуфузи тобора мустаҳкамланиб бораётганидан далолат бермоқда.
Хусусан, Малайзия Қироличаси Ража Зарит София Зоти Олиялари Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори Фирдавс Абдухолиқов номига йўллаган миннатдорлик мактубида Ўзбекистонга амалга оширган расмий ташрифи давомида кўрсатилган юксак меҳмондўстлик ва самимий қабул учун чуқур миннатдорлик билдирган. Шунингдек, Қиролича Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф унда унутилмас таассурот қолдирганини таъкидлаб, Марказ экспозициялари Марказий Осиёнинг бой тарихи, маданий мероси ҳамда Ислом цивилизацияси тараққиётига беқиёс ҳисса қўшган буюк алломаларнинг илмий-маънавий меросини замонавий музей ечимлари орқали кенг ва таъсирчан тарзда намоён этаётганини юқори баҳолаган. Айниқса, Қуръон залидаги маънавий муҳит ва ноёб мерос намуналари унда катта ҳурмат ва ҳайрат туйғуларини уйғотгани қайд этилган.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази ҳамда 2026 йил 7–11 июль кунлари Тошкент, Самарқанд ва Термиз шаҳарларида бўлиб ўтган I Халқаро ислом цивилизацияси форуми юксак халқаро эътирофга сазовор бўлмоқда. Форум якунларидан сўнг нуфузли халқаро ташкилотлар, илмий муассасалар ва жамоат арбоблари томонидан миннатдорлик ҳамда ҳамкорликни ривожлантиришга оид қатор мактублар келиб тушди.
Малайзия Халқаро Ислом университети (International Islamic University Malaysia – IIUM) ҳузуридаги Office of Strategic Institution Transformation раҳбари, профессор Шукрон бин Абд Раҳмон ўз мактубида I Халқаро ислом цивилизацияси форумининг халқаро аҳамиятига алоҳида тўхталган. Унинг қайд этишича, 40 дан ортиқ мамлакатдан олимлар, давлат арбоблари ва халқаро ташкилотлар вакилларини бирлаштирган мазкур анжуман ислом цивилизациясининг тинчлик, бағрикенглик ва маърифат ғояларини тарғиб этиш, давлатлар ўртасидаги илмий мулоқот ва академик ҳамкорликни мустаҳкамлашда муҳим ўрин тутди. Шунингдек, форумнинг юқори савияда ташкил этилгани, иштирокчилар учун яратилган шароитлар ҳамда Ўзбекистоннинг бой илмий ва маънавий мероси халқаро жамоатчиликка муносиб тарзда намоён этилгани эътироф этилди.
Россиянинг “Россия – Ислом дунёси” стратегик қараш гуруҳи томонидан юборилган икки алоҳида мактубда ҳам Форум ва Марказ фаолиятига юксак баҳо берилди. Хусусан, мазкур мактубларда Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг очилиши XXI аср ислом оламидаги энг йирик гуманитар ва маданий-маърифий лойиҳалардан бири сифатида баҳоланиб, Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг ушбу ташаббусни амалга оширишдаги етакчи ўрни ва Марказни илм-фан, тинчлик, маърифат, гуманизм ҳамда бунёдкорлик маскани сифатида шакллантиришга қаратилган саъй-ҳаракатлари алоҳида эътироф этилган.
Шу билан бирга, Марказнинг келгусида дунё олимлари, тадқиқотчилари ва талабалари учун нуфузли илмий-маърифий марказга айланишига ишонч билдирилиб, музейшунослик, тарих, археология, таълим, китобшунослик ва нашриётчилик соҳаларида қўшма илмий ва маданий лойиҳаларни амалга оширишга тайёрлик билдирилган.
Иордания Ҳошимийлар Қироллиги Маданият вазирлиги Бош котиби профессор Нидал Ал-Аҳмад ҳам ўз мактубида I Халқаро ислом цивилизацияси форуми юксак савияда ташкил этилганини таъкидлаб, анжуман Ислом цивилизациясининг инсоният тараққиётига қўшган улкан ҳиссасини халқаро майдонда яна бир бор намоён этганини қайд этган. Шунингдек, турли мамлакатлардан ташриф буюрган олимлар, давлат ва дин арбобларини бир майдонга жамлаган мазкур форум тинчлик, бағрикенглик ва маърифат ғояларини илгари суришга хизмат қилувчи муҳим халқаро мулоқот платформасига айлангани таъкидланган.
Марказнинг халқаро майдондаги фаолиятига билдирилаётган юксак ишончнинг яна бир амалий ифодаси сифатида ICESCO нинг Боку шаҳридаги минтақавий офиси томонидан Марказ раҳбариятига 2026 йил 27–28 июль кунлари бўлиб ўтган Global Foresight Focal Points Initiative халқаро тадбирида иштирок этиш учун расмий таклифнома юборилди. Таклифда ICESCOга аъзо давлатларда стратегик прогнозлаш, давлат бошқарувида инновацион ёндашувларни жорий этиш ва келажакни режалаштириш соҳаларида ҳамкорликни кенгайтириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилгани қайд этилган.
Хорижий давлатлар раҳбарлари, нуфузли олимлар ва халқаро ташкилотлар томонидан билдирилган мазкур эътирофлар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг қисқа вақт ичида халқаро илмий-маърифий ҳамкорликнинг муҳим платформаларидан бирига айланганини яна бир бор тасдиқлайди. Бу эса Марказ томонидан ислом цивилизациясининг бой илмий ва маданий меросини ўрганиш, асраб-авайлаш ва жаҳон ҳамжамиятига кенг тарғиб этиш борасида амалга оширилаётган ишлар халқаро даражада юксак баҳоланаётганининг ёрқин ифодасидир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 