Ўзбекистоннинг замонавий ривожланиш босқичида маҳалла институти давлат ва жамият ўртасидаги олтин кўприк вазифасини ўтаб, ислоҳотларнинг бош ҳаракатлантирувчи кучига айланди. Айниқса, 2026 йилнинг «Маҳаллани ривожлантириш ва жамиятни юксалтириш йили» деб эълон қилиниши ушбу тизимни янги сифат босқичига олиб чиқди.
Бугун маҳалла шунчаки маъмурий ҳудуд эмас, балки инсон қадри улуғланадиган, ижтимоий ва иқтисодий муаммолар бевосита жойида ҳал этиладиган энг халқчил тузилмага айланди.
Маҳалланинг ижтимоий ҳаётдаги ўрни, аввало, унинг бетакрор тарбия мактаби эканлигида намоён бўлади. «Бир болага етти маҳалла ота-она» тамойили асосида шаклланган муҳит ёш авлод қалбига миллий қадриятларни сингдириш, катталарга ҳурмат ва жамоавий масъулият ҳиссини уйғотишда беқиёс аҳамиятга эга.
Жорий йилда маҳаллаларда маданий-маърифий тадбирларнинг янгича мазмун касб этиши, кексалар ўгити ва жамоатчилик назоратининг кучайиши жамиятда соғлом маънавий муҳитни қарор топтирмоқда.
«Маҳалла еттилиги» тизимининг тўлиқ мустақиллиги ва уларга берилган кенг ваколатлар натижасида «хонадонбай» ишлаш механизми ўз самарасини бермоқда. Маҳалла бюджетининг шакллантирилиши эса инфратузилмавий муаммоларни — йўл, ичимлик суви ва энергия таъминоти каби масалаларни тезкор, манзилли ҳал этиш имконини берди.
Шу билан бирга, маҳалла тинчлик ва ижтимоий адолатнинг бош кафолатидир. Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигининг ҳар бир маҳалла билан узвий боғлангани ёрдамга муҳтож қатламни аниқлаш ва уларни манзилли қўллаб-қувватлашда шаффофликни таъминлади.
Профилактика инспекторлари ва фаолларнинг ҳамкорлиги натижасида «хавфсиз маҳалла» тамойили ҳаётга татбиқ этилиб, жиноятчиликнинг олдини олиш ва оилавий тотувликни асраш борасида мутлақо янги тизим яратилди.
Хулоса қилиб айтганда, маҳалла — кучли фуқаролик жамиятининг пойдеворидир. Амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар юртимиздаги ҳар бир фуқаронинг фаровон ҳаёт кечиришига, давлатнинг халққа янада яқинлашишига хизмат қилмоқда. Зеро, маҳалла обод ва тинч бўлса, бутун мамлакатда барқарорлик ва юксалиш бардавом бўлади.
Абдулазиз АБДУЛЛАЕВ,
Қамаши тумани “Чим” жоме масжиди имом-хатиби
Имом Бухорий мажмуаси нафақат О‘збекистон, балки бутун ислом олами учун улуг‘ ва муқаддас қадамжолардан бири ҳисобланади.
Ҳазрат Имом Бухорийдек буюк муҳаддис номи билан бог‘лиқ ушбу мажмуа бугун юртимизнинг энг йирик ма’навий ва маданий марказларидан бирига айланган. Ҳар куни минглаб зиёратчилар бу ерга келиб, аждодлар мероси, ма’рифат ва муқаддас тарих билан юзлашмоқда.
Мажмуа нафақат зиёратгоҳ, балки халқимизнинг бой ма’навий мероси, миллий ме’морчилиги ва ислом цивилизациясидаги о‘рнини намоён этувчи ноёб маданий об’ектдир. Уни барпо этиш учун катта меҳнат, юксак маҳорат ва қимматбаҳо қурилиш материаллари сарф этилган. Шу боис бу қутлуг‘ масканни асраб-авайлаш ҳар биримиз учун муҳим вазифадир.
Яқинда Маданий мерос агентлиги томонидан айрим зиёратчиларнинг мажмуа ҳудудида бепарво муносабатда бо‘лаётгани ҳақида ма’лумот берилди. Айрим ҳолатларда устунлар, айвонлар ва музей экспонатларига эҳтиётсиз муносабатда бо‘лиш, чиқиндиларни дуч келган жойга ташлаш каби ҳолатлар кузатилмоқда. Бу эса нафақат зиёратгоҳ ко‘ркига, балки унинг ма’навий муҳитига ҳам салбий та’сир ко‘рсатади.
Бу ҳолат барчамизни сергакликка чақириши керак. Зеро, муқаддас қадамжога келган инсон аввало о‘зини муносиб тутиши, тозалик ва тартиб-қоидаларга амал қилиши лозим. Чунки зиёратгоҳ — оддий сайргоҳ эмас. Бу ерда асрлар нафаси, буюк аждодлар руҳи ва ма’рифат зиёси мужассам.
Тозалик эса инсон маданиятининг энг муҳим ко‘рсаткичларидан бири. Ислом та’лимотида ҳам покликка алоҳида аҳамият берилган. Пайг‘амбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом “Тозалик — иймоннинг ярмидир”, дея та’кидлаганлар. Демак, зиёратгоҳ ҳудудида озодаликни сақлаш нафақат фуқаролик бурч, балки ма’навий мас’улият ҳамдир.
Айниқса, чет эллик меҳмонлар О‘збекистон ҳақидаги илк таассуротни айнан шундай муқаддас масканлар орқали олади. Агар зиёратгоҳ озода, тартибли ва файзли бо‘лса, бу халқимизнинг юксак маданияти ва ма’навиятини намоён этади. Аксинча, бепарволик ва тартибсизлик мамлакатимиз нуфузига салбий та’сир ко‘рсатиши мумкин.
Ёш авлодни зиёратгоҳ маданияти руҳида тарбиялаш ҳам муҳим аҳамиятга эга. Болалар катталардан ибрат олади. Агар ота-она муқаддас жойда тартибга амал қилса, эҳтиёткор бо‘лса, фарзанд ҳам шу руҳда тарбия топади. Шу боис ҳар бир инсон о‘з ҳаракати билан бошқаларга намуна бо‘лиши керак.
Имом Бухорий мажмуаси — миллатимиз г‘урури ва ма’навий бойлиги. Уни асраш, тозалигини сақлаш ва эҳтиром билан муносабатда бо‘лиш ҳар бир инсоннинг виждоний бурчидир. Зиёратгоҳларга бо‘лган муносабатимиз орқали биз о‘з маданиятимиз, ма’навиятимиз ва аждодлар меросига бо‘лган ҳурматимизни намоён этамиз.
Аслиддин Мустафоев, мажмуа ахборот хизмати раҳбари.
О‘збекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати