1. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Яхши сўз садақадир", дедилар (Имом Бухорий ривояти).
2. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Ҳар бир яхшилик садақадир", дедилар (Имом Бухорий, Имом Муслим ривояти).
3. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Йўлдан азият етказовчи нарсаларни олиб ташлаш садақадир", дедилар (Имом Байҳақий ривояти).
4. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Биродаринг юзига табассум билан қарашинг садақадир", дедилар (Имом Термизий ривояти).
5. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтариш (Амру маъруф ва наҳий аънил мункар) садақадир", дедилар (Имом Термизий ривояти).
6. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Йўлидан адашганга йўл кўрсатиш садақадир", дедилар (Имом Термизий ривояти).
7. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Челагингдаги сувдан биродарингни челагига қуйиб беришинг садақадир", дедилар (Имом Термизий ривояти).
8. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Кўзи ожиз кишига ёрдам беришинг садақа", дедилар (Имом Термизий ривояти).
9. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Кўринганга салом бериш садақадир", дедилар.
10. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Саломга алик олиш садақадир", дедилар.
11. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Ким биродарининг олдига зиммасидаги ҳақни адо этиш учун юриб борса, ҳар бир қадамига садақа ёзилади", дедилар.
12. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Аллоҳ азза ва жаллани зикр қилиш садақадир", дедилар.
Даврон НУРМУҲАММАД
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ўсимликлар бир жойдан, бир хил озуқадан озиқланса ҳам мевалари турлича бўлади. Яъни, ҳар бир ўсимлик ўғитлардан ўзига мос озуқаларни ажратиб олади. Шунинг учун бир жойда ўсган ўсимликларни кўрсангиз бирининг меваси ширин бўлса, бошқасиники нордон бўлади, бириники катта бўлса, бошқасининг меваси кичкина бўлади. Ҳатто рангларида ҳам турли-туманликни кўришимиз мумкин. Бунақа мисолларни кўплаб келтиришимиз мумкин. Бироқ шу ўринда Аллоҳ таолонинг Қуръони каримдаги қуйидаги ояти каримасини келтириш айни муддао бўлса керак:
﴿وَفِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَى بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَى بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآَيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ﴾
“Ва ер юзида қўшни бўлаклар бор. Шунингдек, узумлар, боғлар, экинзорлар, шохлаган ва шохламаган хурмозорлар бўлиб, бир хил сув ила суғориладилар ва уларнинг баъзиларининг мевасини бошқасидан афзал қилурмиз. Бунда албатта ақл ишлатувчи қавмлар учун оят-белгилар бордир” (Раъд сураси, 4-оят).
Биз ер юзида юриб ана шунча мўжизаларни кўрамиз-у, шунда ҳам Аллоҳнинг борлигига қани далил деб сўрайверамиз. Ана шундай кимсалар ҳақида Аллоҳ таолонинг қуйидаги ояти каримаси бор: “Уларга Роббиларининг оятларидан бири келса юз ўгирурлар” (Анъом сураси, 4-оят).
Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг
"Аллоҳнинг борлигига ақлий далиллар" китобидан